Krisis Cip Memori 2026: Ledakan AI Menekan Industri Telefon Pintar

Kesan paling jelas kini dirasai oleh industri telefon pintar, yang berdepan kenaikan kos, bekalan lebih terhad dan pengguna yang semakin berhati-hati untuk membeli peranti baharu.

Mengapa AI menyebabkan bekalan memori semakin sempit?

Kekurangan cip pada 2020 hingga 2023 sebahagian besarnya berpunca daripada gangguan rantaian bekalan berkaitan pandemik. Krisis semasa pula berlaku kerana kapasiti pengeluaran sengaja dialihkan kepada produk yang lebih menguntungkan untuk infrastruktur AI .

Samsung, SK Hynix dan Micron — tiga pengeluar terbesar yang menguasai lebih 95% pengeluaran DRAM global — telah mengalihkan kapasiti bilik bersih mereka kepada HBM dan komponen berorientasikan perusahaan . HBM kini menggunakan kira-kira 23% kapasiti wafer DRAM, meningkat daripada paras satu angka hanya dua tahun lalu .

Anggaran tertentu menunjukkan pusat data AI akan menggunakan sehingga 70% daripada semua cip memori yang dihasilkan di seluruh dunia pada 2026 . Syarikat teknologi besar juga menandatangani kontrak premium untuk beberapa tahun bagi mengunci bekalan. Langkah ini semakin mengecilkan bekalan yang tersedia di pasaran spot untuk pengeluar peranti pengguna .

Permintaan AI turut sukar dikurangkan hanya dengan kenaikan harga. Menurut penganalisis, ia berkembang lebih pantas daripada kemampuan bekalan untuk menyesuaikan diri, menjadikan kitaran kekurangan ini berbeza daripada krisis terdahulu . Ketua Pegawai Eksekutif Synopsys, Sassine Ghazi, menjangkakan kekurangan cip berterusan sepanjang 2026 dan 2027 .

Telefon pintar menuju kemerosotan rekod

Penghantaran telefon pintar global merosot 11% pada suku kedua 2026 — paras terendah bagi suku kedua sejak 2013 — menurut anggaran awal Counterpoint Research .

Bagi keseluruhan 2026, Omdia meramalkan penghantaran global susut 12.2% kepada 1.093 bilion unit . IDC pula menjangkakan penurunan lebih besar, iaitu 13.9% kepada 1.09 bilion unit, yang akan menjadi kemerosotan tahunan paling teruk dalam sejarah pasaran telefon pintar .

Kenaikan harga komponen paling banyak menekan telefon kelas permulaan dan pertengahan. Segmen ini biasanya mempunyai margin lebih kecil, menjadikan pengeluar sukar menyerap kos memori tanpa menaikkan harga atau mengurangkan spesifikasi.

Qualcomm terpaksa menaikkan harga cip

Pendapatan Qualcomm daripada cip telefon bimbit jatuh 20% kepada AS$5.09 bilion pada suku fiskal ketiga 2026 . Pendapatan QCT Android turut merosot 20% tahun ke tahun, dengan kesan terhadap pendapatan sesaham melebihi AS$1.50 .

Syarikat itu menyifatkan keadaan semasa sebagai peningkatan harga memori dan kekangan bekalan yang belum pernah berlaku sebelum ini. Qualcomm berkata kebanyakan cipnya akan mengalami kenaikan harga mulai 1 September 2026 .

Syarikat tersebut menjangka pasaran telefon bimbit global menguncup pada kadar “belasan rendah” pada 2026, dengan kelemahan paling ketara berlaku dalam kategori peranti berharga lebih rendah .

MediaTek turut tertekan

Pendapatan cip mudah alih MediaTek merosot 20% tahun ke tahun pada suku kedua 2026 apabila kos komponen yang lebih tinggi menjejaskan permintaan telefon pintar .

Bahagian pasaran cipset telefon pintar MediaTek turut susut daripada 38% pada suku pertama 2025 kepada 32% pada suku pertama 2026. Kedudukannya dalam segmen permulaan dan pertengahan terjejas apabila jualan telefon dalam kategori harga tersebut menurun . Ketua Pegawai Eksekutif MediaTek mengunjurkan penghantaran telefon pintar global berkurangan kira-kira 15% pada 2026 .

Secara keseluruhan, penghantaran cipset telefon pintar global jatuh 15% pada separuh pertama 2026. Qualcomm dan MediaTek masing-masing dianggarkan mencatat penurunan sekitar 25% dalam penghantaran SoC berbanding tempoh sama tahun lalu . Counterpoint menjangka penghantaran cipset telefon pintar sepanjang tahun susut 14%, manakala SoC bagi telefon kelas permulaan boleh jatuh sehingga 30% .

Industri automotif dan peranti lain turut terjejas

Krisis ini tidak terhad kepada telefon pintar. Pengeluar kenderaan juga berdepan apa yang sering disebut sebagai “chipflation” — peningkatan mendadak kos komponen cip dan memori.

Laporan Bloomberg menyatakan kekurangan tersebut menjejaskan pelbagai produk, daripada komputer riba dan telefon pintar hingga kenderaan . DRAM digunakan bukan sahaja dalam pusat data, tetapi juga dalam komputer, telefon dan sistem kenderaan. Pada masa sama, kekurangan turut meliputi pelbagai jenis memori lain, termasuk cip flash untuk pemacu USB dan telefon pintar serta HBM canggih untuk pelayan AI .

Kenaikan kos ini boleh menekan margin pengeluar, mengganggu rancangan pengeluaran dan akhirnya diteruskan kepada pembeli dalam bentuk harga peranti atau kenderaan yang lebih tinggi. Pemimpin industri teknologi seperti Elon Musk dan Tim Cook juga telah memberi amaran bahawa kekurangan memori mula menjejaskan keuntungan serta perancangan korporat .

Bilakah bekalan akan kembali normal?

Belum ada tanda pemulihan pantas. Analisis IDC pada Jun 2026 menyatakan pengembangan pelayan GPU sedang “menyerap kapasiti memori sebelum bekalan sempat diseimbangkan semula”. Beban kerja inferens — iaitu proses menjalankan model AI selepas ia dilatih — juga terbukti menggunakan memori sebanyak proses latihan pada skala besar .

Counterpoint menjangka penghantaran telefon pintar global terus merosot sepanjang 2026. Keadaan bekalan tidak mungkin kembali normal sehingga kapasiti fabrikasi baharu mula beroperasi, yang secara meluas dijangka mengambil masa sehingga 2027 atau lebih lama .

IDC meramalkan pasaran telefon pintar mengalami kemerosotan kedua berturut-turut sebanyak 1.1% pada 2027, sebelum pulih 5.5% pada 2028 apabila bekalan memori kembali normal . Omdia pula menjangka kemerosotan berlanjutan ke 2027, walaupun pada kadar lebih perlahan, iaitu 0.9%. Pemulihan jumlah penghantaran yang lebih bermakna hanya dijangka bermula pada 2028 .

Kesimpulannya, masalah ini bukan semata-mata kekurangan sementara. Permintaan pusat data AI telah mengubah hala tuju pengeluaran memori dunia ke arah HBM dan produk bernilai tinggi. Selagi permintaan AI terus berkembang lebih pantas daripada kapasiti bekalan, pengeluar telefon pintar, kenderaan dan elektronik pengguna akan terus berebut komponen yang sama — dalam pasaran yang semakin mahal dan ketat.