Suno Kalah Dalam Kes Hak Cipta Muzik AI di Munich: Apa Maknanya Untuk Industri

Siapa yang membawa kes ini?

Tindakan undang-undang itu difailkan oleh GEMA — singkatan bagi Gesellschaft für musikalische Aufführungs- und mechanische Vervielfältigungsrechte. Dalam bahasa mudah, GEMA ialah organisasi pengurusan kolektif yang mengutip dan mengurus hak muzik untuk penulis lagu serta penerbit di Jerman.

GEMA memfailkan kes terhadap Suno di Munich pada November 2024, sebelum aduan rasmi dikemukakan pada Januari 2025 . Organisasi itu mendakwa Suno menggunakan karya daripada repertoarnya untuk melatih model AI tanpa mendapatkan lesen atau membayar royalti kepada pemegang hak .

Kes tersebut tertumpu pada enam lagu tertentu, termasuk lagu “Rasputin” oleh Boney M.

Mengapa mahkamah menganggap latihan AI itu melanggar hak cipta?

Mahkamah menolak beberapa hujah utama Suno dan membuat kesimpulan berikut di bawah undang-undang hak cipta Jerman (Urheberrechtsgesetz, atau UrhG):

• Karya muzik telah disalin dan disimpan tanpa kebenaran. Suno menggunakan karya berhak cipta dalam proses latihan model tanpa lesen daripada pemegang hak .
• Latihan AI boleh menjadi perbuatan penghasilan semula yang relevan dari sudut hak cipta. Menurut mahkamah, bukan sahaja kemasukan lagu ke dalam set data latihan yang penting, malah penyimpanan atau “pengingatan” karya dalam model juga boleh dianggap sebagai penghasilan semula. Hujah Suno bahawa “tiada penyalinan berlaku ketika latihan” ditolak .
• Lagu yang tersedia secara terbuka di internet bukan bermakna penggunaannya mendapat keizinan. Mahkamah menolak hujah bahawa lagu yang boleh diakses umum secara automatik boleh digunakan untuk melatih AI .
• Undang-undang Jerman boleh terpakai kepada Suno. Walaupun Suno ialah syarikat berpangkalan di Amerika Syarikat, mahkamah mendapati perkhidmatannya boleh diakses pengguna di Jerman dan proses latihan itu melibatkan penghasilan semula karya dalam bidang kuasa Jerman .

Inti pati keputusan ini ialah: kandungan yang boleh didapati secara dalam talian tidak semestinya percuma untuk dijadikan bahan latihan model AI komersial.

Apakah yang perlu dilakukan oleh Suno?

Berdasarkan keputusan tersebut, Suno diarahkan untuk:

• Menghentikan penggunaan karya yang dilindungi GEMA bagi tujuan latihan AI tanpa lesen .
• Mendedahkan hasil yang diperoleh daripada aktiviti berkenaan. Suno perlu memberikan perincian pendapatan berkaitan perkhidmatan penjanaan muzik AI-nya .
• Membayar ganti rugi kepada GEMA. Jumlah ganti rugi belum ditentukan dan akan dinilai selepas maklumat hasil didedahkan .
• Mengeluarkan karya yang dilindungi GEMA daripada set data latihan atau membuktikan bahawa karya tersebut telah dipadamkan .

Suno tidak bersetuju dengan keputusan itu dan telah menyatakan hasrat untuk merayu kepada Mahkamah Rayuan Tinggi Munich .

Bagaimana keputusan ini berkait dengan kes OpenAI?

Keputusan terhadap Suno mengukuhkan pendekatan yang telah digunakan oleh mahkamah Munich dalam kes GEMA lwn. OpenAI pada 11 November 2025. Dalam kes itu, mahkamah memutuskan bahawa OpenAI melanggar undang-undang hak cipta Jerman apabila menggunakan lirik lagu berhak cipta untuk melatih ChatGPT tanpa lesen .

Mahkamah sebelum ini berpendapat bahawa kandungan berhak cipta yang dimasukkan ke dalam korpus latihan dan kemudiannya “diingati” dalam model boleh menjadi penghasilan semula yang dilindungi undang-undang. Mahkamah juga menolak pergantungan kepada pengecualian perlombongan teks dan data kerana model generatif didapati menyimpan kandungan secara kekal, bukan sekadar menganalisisnya buat sementara waktu .

Dengan keputusan terbaharu terhadap Suno, semakin jelas bahawa pendekatan Munich memberi tumpuan kepada cara model dilatih dan apa yang disimpan dalam model, bukan semata-mata sama ada hasil akhir kedengaran atau kelihatan serupa dengan lagu asal.

Bagaimana pula dengan kes di Amerika Syarikat?

Di Amerika Syarikat, Persatuan Industri Rakaman Amerika atau RIAA memfailkan dua saman hak cipta pada Jun 2024 terhadap Suno dan Udio, bagi pihak Sony Music, Universal Music Group dan Warner Music Group .

Perkembangan kes itu berbeza daripada kes di Jerman:

• Warner Music Group menyelesaikan kesnya dengan Suno pada November 2025. Persetujuan itu merangkumi kerjasama pelesenan dan pengambilalihan platform tiket Songkick oleh Suno .
• Universal Music Group menyelesaikan kesnya dengan Udio pada Oktober 2025, sekali gus mewujudkan contoh awal bagi model muzik AI berlesen .
• Sony Music masih meneruskan tindakan terhadap Suno dan Udio .
• Universal Music Group masih meneruskan tindakan terhadap Suno .
• Kes-kes di Amerika Syarikat masih berada pada peringkat pra-perbicaraan dan hujahan permohonan. Setakat pertengahan 2026, belum ada keputusan substantif mengenai pembelaan fair use atau penggunaan wajar .
• Permohonan penghakiman ringkas Suno berhubung pembelaan fair use, yang dikendalikan di Mahkamah Daerah Massachusetts, dijangka diputuskan kemudian pada 2026 .

Perbezaan pendekatan Eropah dan Amerika Syarikat

Perkembangan ini menunjukkan perbezaan penting antara kerangka undang-undang Jerman dan Amerika Syarikat.

Pendekatan Jerman

Di Jerman, keputusan Munich menunjukkan bahawa latihan model AI menggunakan karya berhak cipta tanpa lesen boleh dianggap sebagai pelanggaran hak cipta. Mahkamah juga menolak hujah bahawa pengecualian perlombongan teks dan data di bawah Seksyen 44b UrhG melindungi latihan AI komersial, khususnya apabila model menyimpan karya secara kekal . Hujah berkaitan perlindungan atau safe harbour turut ditolak .

Pendekatan Amerika Syarikat

Di Amerika Syarikat, isu utama ialah fair use di bawah Seksyen 107 Akta Hak Cipta Amerika Syarikat. Suno mengakui bahawa lagu berhak cipta terdapat dalam data latihannya, tetapi berhujah bahawa hasil yang dijana adalah transformatif dan tidak menggantikan pasaran lagu asal .

Namun, belum ada mahkamah Amerika Syarikat yang mengeluarkan keputusan muktamad mengenai fair use dalam kes muzik AI ini.

Apakah kesan yang mungkin berlaku?

Tekanan kewangan dan operasi terhadap Suno

Suno berdepan kemungkinan liabiliti kewangan di Jerman, termasuk ganti rugi serta kewajipan mendedahkan pendapatan yang berkaitan dengan pelanggaran tersebut .

Dari sudut operasi, syarikat itu mungkin perlu melatih semula modelnya tanpa karya yang dilindungi GEMA atau mendapatkan lesen. Kedua-dua pilihan boleh memerlukan perubahan teknologi yang mahal dan berpotensi menjejaskan ciri atau kualiti hasil muziknya.

Rayuan Suno juga bermakna kedudukan undang-undangnya masih belum muktamad. Keputusan akhir boleh bergantung pada perkembangan di Mahkamah Rayuan Tinggi Munich.

Industri mungkin beralih kepada model berlesen

Keputusan ini menambah tekanan terhadap syarikat AI muzik untuk meninggalkan pendekatan “ambil dahulu, minta izin kemudian” dan beralih kepada model berlesen. GEMA telah memberi isyarat bahawa platform muzik AI perlu berunding untuk mendapatkan lesen .

Penyelesaian antara Warner Music dan Suno serta antara Universal Music dan Udio pula menunjukkan satu kemungkinan hala tuju industri: platform dengan set data berlesen, kawalan penggunaan yang lebih ketat dan akses yang lebih terhad — sering digambarkan sebagai model “walled garden” .

Kesan kepada sektor AI lain

Alasan mahkamah Munich bahawa latihan model boleh menghasilkan penghasilan semula yang relevan dari sudut hak cipta mungkin turut dirujuk dalam kes melibatkan AI visual, AI teks dan penjana video.

Keputusan ini juga boleh menguatkan kedudukan organisasi pengurusan kolektif Eropah seperti GEMA, PRS for Music dan SACEM dalam rundingan dengan syarikat AI. Pada masa sama, ia berpotensi mempengaruhi pelaksanaan kewajipan pendedahan berkaitan hak cipta di bawah Akta AI Kesatuan Eropah.

Kesimpulan

Kes Suno bukan sekadar pertikaian antara sebuah syarikat teknologi dan organisasi hak muzik Jerman. Ia menguji persoalan asas dalam ekonomi kreatif: bolehkah syarikat AI menggunakan karya berhak cipta untuk membina produk komersial tanpa mendapatkan lesen terlebih dahulu?

Buat masa ini, jawapan daripada mahkamah Munich ialah tidak — sekurang-kurangnya apabila karya itu disalin, disimpan atau diingati dalam model tanpa kebenaran. Bersama keputusan GEMA terhadap OpenAI, kes ini memberi isyarat bahawa mahkamah Eropah semakin bersedia menguatkuasakan hak cipta terhadap syarikat AI, sekali gus membuka ruang kepada lebih banyak saman dan rundingan pelesenan di seluruh industri.