Musk nafi Tesla mahu pisahkan operasi China demi penggabungan dengan SpaceX

Apa yang didakwa dalam laporan WSJ?

Menurut WSJ, Tesla sedang menilai kemungkinan memisahkan perniagaan Chinanya sebelum penggabungan berpotensi dengan SpaceX . Laporan itu mendakwa:

• Sesetengah eksekutif Tesla telah diminta membuat persediaan untuk langkah tersebut .
• Penasihat syarikat membincangkan beberapa pilihan, termasuk spin-off — menjadikan operasi China sebagai entiti berasingan — penjualan atau penutupan operasi berkenaan .
• Struktur perniagaan Tesla di China dikatakan direka supaya boleh dipisahkan dengan lebih mudah daripada operasi Amerika Syarikat, sebahagiannya sebagai langkah menghadapi ketegangan geopolitik .
• Kebimbangan utama ialah hubungan SpaceX yang rapat dengan keselamatan negara dan kontrak pertahanan Amerika Syarikat. Jika Tesla dan SpaceX digabungkan ketika Tesla masih mempunyai pendedahan besar di China, urus niaga itu mungkin menimbulkan konflik kawal selia dan keselamatan negara .

Namun, laporan berkenaan turut menyatakan bahawa belum ada kepastian tentang bentuk atau tempoh pelaksanaan rancangan tersebut, dan ia masih boleh berubah.

Mengapa operasi Tesla di China begitu penting?

Penafian Musk mungkin jelas, tetapi saiz operasi Tesla di China menjelaskan mengapa laporan itu mendapat perhatian besar. Pusatnya ialah Gigafactory Shanghai, kemudahan pengeluaran Tesla yang menjadi nadi penting kepada rangkaian global syarikat.

Beberapa angka utama:

• Kilang Shanghai mempunyai kapasiti tahunan melebihi 950,000 kenderaan .
• Pada 2025, ia menghasilkan kira-kira 851,000 daripada 1.63 juta kenderaan yang dihantar Tesla di seluruh dunia — bersamaan sekitar 52% daripada jumlah global .
• Lebih 95% komponen untuk kenderaan Tesla buatan China diperoleh daripada pembekal tempatan, dengan sokongan ekosistem pembekal yang padat di Delta Sungai Yangtze .
• Pada Disember 2025, kilang itu menghasilkan kenderaan keempat jutanya selepas beroperasi selama lebih sedikit enam tahun .
• Shanghai juga berfungsi sebagai hab eksport utama, menghantar kenderaan ke Eropah, Asia Pasifik dan pasaran lain .

Justeru, pemisahan operasi China bukan sekadar mengasingkan sebuah pejabat jualan. Ia berpotensi melibatkan kilang terbesar Tesla, hab eksport global utamanya serta salah satu pasaran terpenting syarikat di luar Amerika Syarikat.

Halangan besar jika Tesla bergabung dengan SpaceX

Walaupun Musk menafikan bahawa pemisahan Tesla China pernah dibincangkan, ketegangan strategik yang menjadi asas kepada laporan itu sememangnya wujud. Penggabungan Tesla-SpaceX perlu menggabungkan syarikat kereta elektrik yang mempunyai operasi pembuatan besar di China dengan syarikat aeroangkasa yang menjalankan kerja sensitif untuk kerajaan Amerika Syarikat.

Semakan keselamatan negara Amerika Syarikat

Penggabungan seperti itu berkemungkinan menarik perhatian Committee on Foreign Investment in the United States (CFIUS), iaitu jawatankuasa Amerika Syarikat yang menilai urus niaga melibatkan risiko keselamatan negara. Pihak berkuasa mungkin bimbang pendedahan Tesla di China membuka saluran kepada pemindahan teknologi atau risiko pengintipan .

Peranan SpaceX dalam pertahanan Amerika

SpaceX ialah penyedia penting bagi pelancaran angkasa lepas berkaitan keselamatan negara Amerika Syarikat, Starshield — versi ketenteraan Starlink — serta program sulit lain. Senator Amerika, termasuk Elizabeth Warren, sebelum ini membangkitkan kebimbangan tentang kemungkinan pelaburan China dalam SpaceX dan menggelar syarikat itu sebagai kontraktor penting Jabatan Pertahanan Amerika Syarikat .

Dalam pemfailan S-1, SpaceX menyatakan bahawa ia ialah “penyedia pelancaran utama untuk kerajaan Amerika Syarikat”. Pada 2025, syarikat itu melancarkan 11 daripada 12 misi angkat sederhana dan berat di bawah program National Security Space Launch .

Kelulusan daripada lebih satu negara

Penganalisis JPMorgan menyifatkan kelulusan kawal selia merentas pelbagai bidang kuasa sebagai “halangan praktikal”. Mendapat kelulusan Amerika Syarikat dan China secara serentak boleh menjadi sangat sukar: China mungkin membantah penstrukturan yang mengurangkan komitmen Tesla di negara itu, manakala agensi pertahanan Amerika pula mungkin menolak sebarang keterikatan asing .

China juga mempunyai kuasa semakan sendiri terhadap penggabungan asing yang menyentuh kepentingan negara. Beijing berkemungkinan mengenakan syarat ketat atau menghalang urus niaga yang dilihat mengalihkan pelaburan atau teknologi daripada China kepada entiti gabungan yang dikawal Musk .

Persoalan kawalan dan tadbir urus

Struktur pemilikan turut merumitkan keadaan. Musk mengawal kira-kira 85% kuasa undi SpaceX, tetapi hanya sekitar 20% Tesla. Perbezaan ini menimbulkan persoalan sama ada penggabungan itu benar-benar penggabungan setara atau sebenarnya pengambilalihan Tesla yang diterajui SpaceX .

Selain itu, laporan penyiasatan Senat Amerika Syarikat menyatakan bahawa pada awal 2025, Musk dan syarikat-syarikatnya berdepan tindakan undang-undang, siasatan serta penguatkuasaan oleh sekurang-kurangnya lapan agensi persekutuan, dengan potensi liabiliti melebihi AS$2.37 bilion .

Kesimpulannya

Musk menolak laporan WSJ itu secara terbuka dan Tesla China turut menyifatkannya sebagai palsu. Jadi, dakwaan bahawa Tesla sedang bersiap untuk menjual, memisahkan atau menutup operasi Chinanya belum disahkan sebagai rancangan korporat sebenar.

Namun, isu asasnya tidak mudah hilang. Sebarang penggabungan Tesla-SpaceX perlu memenuhi tuntutan keselamatan negara Amerika Syarikat sambil menangani kepentingan kawal selia China. Dengan kedua-dua kerajaan berpotensi mempunyai kuasa untuk menghalang atau mengehadkan urus niaga tersebut, cabaran sebenar mungkin bukan sekadar sama ada Musk mahu menggabungkan kedua-dua syarikat — tetapi sama ada penggabungan itu boleh diluluskan dan dilaksanakan.