Gerhana Matahari Penuh 12 Ogos 2026: Apa yang Perlu Anda Tahu

Laluan totaliti dan tempoh gerhana

Bayang umbra Bulan—selebar kira-kira 182 batu atau 293 kilometer—mula menyentuh Bumi di utara Siberia sebelum bergerak merentasi kawasan Kutub Utara, Lautan Artik, Greenland dan barat Iceland. Selepas itu, bayang tersebut melintasi Atlantik menuju utara Sepanyol serta sebahagian kecil timur laut Portugal . Keseluruhan bayang mengambil kira-kira 96 minit untuk merentasi planet ini .

Butiran penting:

• Tempoh maksimum fasa penuh: 2 minit 18 saat, berlaku tidak jauh dari pantai barat Iceland, sekitar koordinat 65°10'N, 25°12'W .
• Iceland: Kebanyakan pemerhati di daratan akan menyaksikan fasa penuh selama kira-kira 1 hingga 2 minit, bergantung pada jarak mereka dari garis tengah laluan. Ísafjörður, bandar terbesar di Westfjords, dijangka mengalami fasa penuh sekitar 1 minit 30 saat bermula pada 5:44 petang GMT .
• Sepanyol: Gerhana penuh lebih singkat dan berlaku sangat rendah di langit, sejurus sebelum matahari terbenam. Burgos akan mengalami fasa penuh selama 1 minit 48 saat, manakala lokasi lain mencatatkan antara kira-kira 1 minit 20 saat hingga kurang daripada 2 minit . Pemerhati memerlukan ufuk barat yang lapang tanpa bukit, bangunan atau awan menghalang pandangan .
• Kemuncak gerhana: Detik gerhana maksimum berlaku pada 17:45:53.8 UT .

Laluan totaliti di daratan merangkumi kawasan terpencil di utara Siberia, pantai timur Greenland, bahagian barat dan barat daya Iceland, serta jalur merentasi utara Sepanyol. Antara bandar Sepanyol yang berada dalam atau berhampiran laluan ini ialah A Coruña, Burgos, Valladolid, Zaragoza dan Palma. Sebahagian kecil timur laut Portugal turut dilalui bayang Bulan .

Di manakah gerhana separa boleh dilihat?

Di luar laluan totaliti, gerhana matahari separa akan kelihatan di sebahagian besar Eropah, beberapa kawasan Amerika Utara dan Afrika barat .

Di United Kingdom, gerhana separa yang sangat dalam dijangka kelihatan. Peratusan Matahari yang terlindung pula sekitar 88% hingga 95% di beberapa kawasan Perancis, Belgium, Switzerland dan utara Itali . Bahagian utara Amerika Syarikat—dari Alaska hingga North Carolina—serta kawasan lain di Kanada turut berpeluang melihat gerhana separa .

Di Sepanyol, cabaran utama ialah kedudukan Matahari yang rendah berhampiran waktu terbenam. Sebarang bukit, bangunan, awan atau asap di ufuk barat boleh menjejaskan pengalaman melihat fasa penuh .

NASA dan ESA bersiap untuk liputan serta penyelidikan

NASA merancang kempen besar untuk gerhana ini, bukan sekadar menyiarkan pemandangan untuk penonton umum.

• Siaran langsung: NASA akan menstrim gerhana menerusi pelbagai platform, dengan pandangan dari sepanjang laluan totaliti serta temu bual bersama pakar .
• Jet altitud tinggi WB-57: Jet penyelidikan NASA akan terbang pada ketinggian 50,000 kaki melalui stratosfera. Instrumen di dalamnya akan mengkaji korona dan dinamik Matahari dari atas sebahagian besar atmosfera Bumi, sekali gus mengurangkan gangguan awan . Kamera di atas pesawat itu akan merakam sekurang-kurangnya 20 imej sesaat bagi merekod struktur, aliran keluar dan perubahan pantas dalam korona .
• Belon saintifik: Pasukan yang dibiayai NASA akan melancarkan belon kajian di sepanjang laluan gerhana untuk meneliti kesan kegelapan sementara terhadap atmosfera Bumi .
• Penyelidikan heli fizik: Beberapa pasukan sains NASA akan mengikuti bayang Bulan bagi mengkaji korona Matahari, dinamik suria dan perubahan atmosfera .

Agensi Angkasa Eropah, atau ESA, turut mengadakan taklimat media maya dalam bahasa Inggeris dan Sepanyol pada 15 Julai 2026. Tumpuan ESA termasuk penyampaian maklumat awam, mesej keselamatan serta penyelarasan saintifik dengan agensi negara anggota .

ESA juga membangunkan kit pendidikan CESAR untuk sekolah dan keluarga. Projek EcoEclipse pula akan merakam bunyi persekitaran ketika gerhana untuk mengkaji tindak balas burung, kelawar dan hidupan liar lain terhadap perubahan mendadak daripada siang kepada gelap .

Tiga fenomena langit dalam satu hari

12 Ogos 2026 disebut sebagai antara hari pemerhatian langit paling menarik tahun ini kerana tiga acara besar berlaku dalam jangka masa yang sama .

1. Perarakan enam planet sebelum subuh

Merkuri, Musytari, Marikh, Zuhal, Uranus dan Neptun akan kelihatan dalam satu bahagian langit sebelum matahari terbit . Musytari, Marikh, Merkuri dan Zuhal boleh dilihat dengan mata kasar, manakala Uranus dan Neptun memerlukan binokular atau teleskop. Waktu pemerhatian terbaik ialah sekitar 3:00 hingga 5:00 pagi UTC, sebelum matahari terbit .

2. Gerhana matahari penuh pada siang hari

Di sepanjang laluan totaliti, Bulan akan menutupi Matahari sepenuhnya. Di kawasan lebih luas di Hemisfera Utara, fenomena yang sama akan kelihatan sebagai gerhana matahari separa .

3. Kemuncak hujan meteor Perseid

Pada malam 12 hingga 13 Ogos, hujan meteor Perseid akan mencapai kemuncaknya. Ini menjadikan hari tersebut seolah-olah persembahan langit dari awal hingga akhir: planet sebelum subuh, gerhana pada waktu siang dan jalur cahaya meteor selepas gelap .

Sepanyol dan Iceland berdepan lonjakan pelancong

Gerhana ini turut mencetuskan ledakan pelancongan astronomi di dua destinasi utama.

• Sepanyol: Acara ini dijangka menyumbang lebih £312 juta kepada ekonomi pelancongan negara itu dan menarik jutaan pengunjung . Hotel di bandar-bandar kecil sepanjang laluan gerhana, termasuk A Coruña, Bilbao, Santiago de Compostela, Burgos dan Zaragoza, dilaporkan hampir penuh . Kerajaan Sepanyol menggunakan peluang ini untuk mempromosikan kawasan pedalaman dan luar bandar sebagai alternatif kepada pantai Mediterranean yang sesak . Data KAYAK menunjukkan carian penerbangan ke bandar-bandar di Pantai Cantabria—termasuk A Coruña, Bilbao, Oviedo dan Santander—meningkat 201% berbanding tahun sebelumnya .
• Iceland: Westfjords dan Semenanjung Snæfellsnes, yang menjadi antara lokasi utama untuk melihat fasa penuh, menghampiri kapasiti penuh dari segi penginapan . Carian penerbangan ke Reykjavík meningkat lebih 20% dalam minggu-minggu sebelum gerhana . Purata harga bilik hotel di Reykjavík mencecah AS$1,012 semalam—kira-kira dua kali ganda kadar 2025 dan 212% lebih tinggi daripada purata bandar itu pada 2026 . Sewa jangka pendek pula mencatatkan purata AS$1,172 semalam sepanjang minggu gerhana, meningkat 178% tahun ke tahun .
• Trend tempahan antarabangsa: Data Amadeus Travel Intelligence turut menunjukkan peningkatan ketara tempahan ke Sepanyol dan Iceland daripada pelancong di Amerika Syarikat, United Kingdom dan Eropah .

Risiko kebakaran hutan dan cuaca panas melampau

Ogos ialah kemuncak musim kebakaran hutan di Sepanyol dan selatan Eropah. Beberapa kawasan sepanjang laluan gerhana—termasuk Castile dan León, Negara Basque serta Aragon—boleh berdepan risiko kebakaran yang lebih tinggi ketika gelombang haba.

Asap kebakaran boleh mengaburkan gerhana yang berlaku rendah di ufuk ketika matahari terbenam di Sepanyol. Suhu yang kadangkala melebihi 40°C di sesetengah bahagian negara itu juga meningkatkan risiko kesihatan kepada jutaan pengunjung yang berkumpul di kawasan terbuka.

Sebelum bergerak, pelancong dan pemerhati perlu menyemak maklumat tempatan terkini daripada perkhidmatan cuaca Sepanyol AEMET serta European Forest Fire Information System. Keadaan kebakaran, gelombang haba dan akses jalan boleh berubah mengikut lokasi dan masa.

Bagi yang berada di luar laluan totaliti, NASA juga menyediakan siaran langsung sebagai pilihan sekiranya cuaca, asap atau awan mengganggu pandangan. Apa jua lokasinya, fasa gerhana hanya berlangsung beberapa minit—jadi semak waktu tempatan dan keadaan ufuk lebih awal agar tidak terlepas detik kemuncaknya .