BIS beri amaran tentang cabaran ledakan AI terhadap dasar kadar faedah

Di satu pihak, ledakan pelaburan dan peningkatan nilai aset sudah dapat dilihat dengan jelas. Di pihak yang lain, kesan terhadap produktiviti masih tidak pasti dari segi skala dan tempoh untuk muncul. Kedua-dua pengaruh ini boleh menolak pertumbuhan, pasaran pekerjaan dan inflasi ke arah yang berbeza—malah kadangkala saling mengimbangi.

Kesannya, angka ekonomi yang kelihatan kukuh tidak semestinya bermaksud ekonomi sedang mengalami tekanan permintaan yang memerlukan kadar faedah lebih tinggi. Begitu juga, peningkatan produktiviti pada masa depan mungkin mengubah gambaran ekonomi dengan cara yang belum dapat diukur dengan tepat.

Tanda-tanda kewangan yang diperhatikan BIS

BIS menyenaraikan beberapa perkembangan yang menunjukkan skala ledakan AI dan potensi risikonya:

• Pelaburan yang semakin dibiayai hutang: Perbelanjaan modal berkaitan AI mencecah kira-kira 1% daripada KDNK di ekonomi yang paling terdedah .
• Pertumbuhan kredit swasta: Pinjaman daripada dana kredit swasta kepada firma AI meningkat daripada hampir sifar pada 2016 kepada AS$200 bilion pada 2025 . Pinjaman dana kredit swasta kepada firma perisian pula melebihi AS$500 bilion pada akhir 2025, bersamaan 19% daripada jumlah pinjaman langsung .
• Penerbitan bon korporat: Penerbitan bon oleh syarikat teknologi berskala besar—atau hyperscalers—melebihi AS$100 bilion pada 2025. Kebanyakannya ialah hutang jangka panjang bagi membiayai pembinaan pusat data selama beberapa tahun .
• Kesan kekayaan: Syarikat berkaitan AI meningkat daripada 24% kepada 40% daripada jumlah permodalan pasaran ekuiti Amerika Syarikat antara 2022 hingga 2025. Kesan terhadap kekayaan dan terma perdagangan ini berbeza dengan ketara antara negara .

Mengapa penetapan kadar faedah menjadi lebih rumit?

Bank pusat biasanya meneliti petunjuk seperti inflasi, pertumbuhan, pekerjaan, penggunaan dan pelaburan untuk menentukan sama ada kadar faedah perlu dinaikkan, dikekalkan atau diturunkan.

Namun, ledakan AI boleh menggerakkan semua petunjuk ini melalui saluran yang berbeza. Perbelanjaan besar untuk cip, perisian dan pusat data boleh meningkatkan permintaan dalam jangka pendek. Kenaikan harga saham syarikat AI pula boleh meningkatkan kekayaan pelabur dan merangsang perbelanjaan.

Pada masa yang sama, AI berpotensi meningkatkan produktiviti dan keupayaan pengeluaran. Jika kesan penawaran ini benar-benar berlaku, tekanan harga mungkin berkurangan dalam jangka panjang. Masalahnya, BIS menyatakan bahawa manfaat produktiviti tersebut masih tidak sekata dan tidak pasti, merentasi sektor serta negara .

Oleh itu, bank pusat mungkin berdepan keadaan apabila inflasi meningkat kerana permintaan yang dipacu pelaburan, atau kelihatan tinggi akibat kekangan penawaran—sedangkan kedua-dua kesan itu berlaku serentak. Menentukan punca sebenar menjadi lebih sukar, terutama ketika keputusan kadar faedah perlu dibuat berdasarkan data yang belum lengkap.

Risiko jika ledakan AI berbalik arah

Dalam Laporan Ekonomi Tahunan BIS pada 28 Jun 2026, institusi itu turut menyenaraikan kemungkinan kemerosotan pelaburan AI sebagai antara ancaman paling membimbangkan terhadap kemakmuran global, bersama-sama inflasi dan tekanan fiskal .

BIS memberi amaran bahawa skala ledakan pelaburan semasa mengingatkan kepada episod terdahulu yang berakhir dengan pembalikan pelaburan dan kemelesetan yang merebak ke seluruh ekonomi . Jika pelaburan AI yang besar tidak menghasilkan pulangan seperti dijangka, kesannya boleh merebak daripada syarikat teknologi kepada pasaran kredit, pelaburan, pekerjaan dan pertumbuhan ekonomi.

Saranan BIS kepada bank pusat

BIS mengesyorkan supaya bank pusat mengambil pendekatan yang beransur-ansur dan bergantung pada data. Bank pusat juga tidak seharusnya membiarkan model berasaskan AI menggantikan pertimbangan manusia.

Memandangkan manfaat produktiviti masih belum jelas dan kesan permintaan serta penawaran sukar diasingkan dalam masa nyata, BIS menasihatkan agar bank pusat tidak membuat pelarasan dasar secara terburu-buru. Sebaliknya, mereka perlu menunggu isyarat kitaran ekonomi yang lebih jelas sebelum mengubah kadar faedah .

Secara ringkasnya, BIS bukan mengatakan bank pusat tidak boleh bertindak terhadap kesan AI. Amaran utamanya ialah bank pusat perlu lebih berhati-hati dalam mentafsir data ekonomi kerana angka pertumbuhan, inflasi dan pelaburan kini mungkin mencerminkan beberapa kuasa yang berbeza pada masa yang sama.