Pasaran Cip Global Merudum: Tiga Kebimbangan Besar Cetus Jualan Panik pada 28 Julai 2026

Indeks Topix yang lebih luas pula turun 2.52% kepada 3,963.59 . Sesetengah laporan menganggarkan penurunan Topix sekitar 2.3% kepada kira-kira 3,973 mata .

Perbezaan ketara antara kedua-dua indeks ini ada kaitan dengan kaedah pengiraannya. Nikkei 225 ialah indeks berwajaran harga, jadi pergerakan beberapa saham yang mempunyai harga sesaham tinggi boleh memberi kesan lebih besar kepada indeks tersebut berbanding Topix.

Pada petang Selasa, Nikkei juga dilaporkan telah jatuh 14.5% daripada rekod yang dicatat pada Jun. Yen yang lemah—biasanya faktor yang membantu saham pengeksport Jepun—tidak mampu menghalang kejatuhan kerana tekanan jualan paling kuat menimpa saham semikonduktor berharga tinggi .

Advantest, Tokyo Electron dan Kioxia terkena tempias paling kuat

Saham semikonduktor yang mempunyai pengaruh besar terhadap Nikkei menjadi antara yang paling teruk terjejas. Tokyo Electron jatuh lebih 9%, manakala Advantest susut lebih 8% . Kioxia merosot sebanyak 18% dan SoftBank turun lebih 6% dalam satu lagi laporan pasaran .

Jualan tertumpu ini menjelaskan mengapa Nikkei merosot hampir 4%, lebih banyak daripada Topix. Ia juga menunjukkan bagaimana indeks berwajaran harga boleh menjadi sangat sensitif apabila beberapa syarikat cip berprofil tinggi mengalami kejatuhan serentak.

Laporan Nvidia dan OpenAI cetus semula kebimbangan ‘AI berpusing’

Pada hujung minggu 25 hingga 26 Julai, laporan The Wall Street Journal yang dipetik Reuters menyatakan bahawa Nvidia sedang berbincang untuk menyediakan sokongan pembiayaan kira-kira AS$250 bilion kepada OpenAI. Sokongan itu dikatakan bertujuan membantu syarikat ChatGPT tersebut memajak projek pusat data berkapasiti 10 gigawatt yang dibangunkan oleh anak syarikat tenaga SoftBank di selatan Ohio .

Nvidia juga dilaporkan terlibat secara berasingan dalam pembiayaan pembelian cipnya oleh OpenAI bernilai AS$350 bilion. Keseluruhan rangkaian urus niaga berkaitan AI itu bernilai lebih AS$750 bilion . Rundingan tersebut masih dilaporkan sebagai perbincangan, bukan pengesahan bahawa semua urus niaga berkenaan telah dimuktamadkan.

Berita ini menghidupkan semula kebimbangan tentang ‘AI berpusing’ atau circular AI. Istilah itu merujuk kepada keadaan apabila pengeluar cip membantu membiayai pelanggan, kemudian pelanggan menggunakan pembiayaan tersebut untuk membeli cip daripada pengeluar yang sama. Pelabur bimbang struktur sebegini boleh mencipta gambaran permintaan yang sangat besar tanpa hasil daripada pengguna akhir yang mencukupi untuk menyokongnya .

Kebimbangan mengenai urus niaga seumpama ini telah dikenal pasti sebelum ini sebagai salah satu risiko yang menyokong ledakan saham AI . Nvidia jatuh kira-kira 5% di Wall Street pada Isnin, 27 Julai, sebelum kebimbangan itu merebak ke pasaran Asia .

China mula menghasilkan mesin litografi DUV sendiri

Satu lagi pencetus utama ialah laporan pada 27 Julai bahawa sebuah syarikat yang disokong kerajaan dan berpangkalan di Shanghai telah mula menghasilkan secara besar-besaran mesin litografi ultraungu dalam (DUV) jenis rendaman. Mesin ini merupakan peralatan penting dalam pembuatan cip dan sekian lama didominasi pembekal Belanda, ASML .

Mesin tersebut dijangka dihantar tahun ini kepada pengeluar cip China termasuk SMIC, Hua Hong dan CXMT . Laporan berkenaan menyebabkan saham ASML jatuh kira-kira 6.8% serta menekan pembuat peralatan cip Amerika Syarikat seperti Applied Materials, Lam Research dan KLA Corp .

Bagi pelabur, perkembangan itu menimbulkan persoalan tentang daya saing jangka panjang pengeluar peralatan cip Barat dan Jepun. Namun, laporan yang sama turut menyatakan bahawa teknologi China tersebut masih ketinggalan dari segi prestasi dan kebolehpercayaan berbanding sistem terkemuka ASML . Ini bermakna ia dilihat sebagai kemajuan penting, tetapi bukan semestinya ancaman segera yang setara dengan teknologi paling canggih.

Lebihan bekalan NAND menambah tekanan kepada saham memori

Saham cip memori sudah berada di bawah tekanan sebelum jualan pada 28 Julai. SanDisk menjunam 11%, Micron turut merosot dan Indeks Semikonduktor Philadelphia jatuh 4.2% pada Isnin .

Di Korea Selatan, SK Hynix turun sekitar 11%, manakala Samsung Electronics merosot lebih 8% . Pelabur semakin bimbang bahawa CXMT, pengeluar memori China, sedang meningkatkan pengeluaran ketika lebihan bekalan NAND sudah menekan harga dan keuntungan industri .

Kebimbangan ini penting kerana harga cip memori sangat bergantung pada keseimbangan antara bekalan dan permintaan. Jika pengeluar terus menambah kapasiti ketika permintaan tidak berkembang sepantas jangkaan, margin keuntungan boleh terhakis dan saham sektor itu berdepan tekanan lanjut.

Persoalan lebih besar: adakah pelaburan AI berbaloi?

Di sebalik semua pencetus ini ialah satu persoalan asas: adakah perbelanjaan beratus-ratus bilion dolar untuk pusat data AI akan menghasilkan pulangan yang mencukupi?

Syarikat teknologi besar dan penyedia pengkomputeran awan telah meningkatkan perbelanjaan modal untuk membeli cip, membina pusat data dan mendapatkan bekalan tenaga. Tetapi pelabur kini mahu melihat bukti bahawa pelaburan tersebut akan diterjemahkan kepada pendapatan dan aliran tunai yang kukuh—bukan sekadar pertumbuhan kapasiti.

Dalam konteks itu, tiga kebimbangan saling menguatkan:

• Pembiayaan berpusing: pengeluar cip membantu membiayai pelanggan yang membeli cipnya, lalu menimbulkan persoalan tentang kualiti permintaan .
• Persaingan China: pengeluaran mesin DUV domestik boleh mengurangkan pergantungan China kepada pembekal asing dan, dalam jangka panjang, menekan kuasa harga pengeluar peralatan cip .
• Lebihan cip memori: peningkatan pengeluaran ketika NAND sudah berlebihan memberi isyarat bahawa bekalan mungkin lebih besar daripada permintaan sebenar .

Kesannya, pelabur bukan sekadar menjual saham kerana satu keputusan korporat atau satu angka pendapatan. Mereka sedang menilai semula keseluruhan andaian yang menjadikan AI sebagai tema pelaburan paling kukuh dalam pasaran—daripada kadar pertumbuhan permintaan cip hinggalah kemampuan syarikat menjana pulangan daripada infrastruktur yang sangat mahal.