AS beri isyarat serangan pengebom berat ke fasiliti nuklear Iran di Pickaxe Mountain

Pegawai Israel menilai bahawa Presiden Donald Trump sedang bersedia untuk meningkatkan serangan AS terhadap tapak nuklear Iran, termasuk kompleks tersebut. Israel pula dikatakan mengekalkan tahap kesiapsiagaan tertinggi sejak menerima makluman berkenaan .

Retorik Trump semakin keras

Ancaman terbuka Trump terhadap Iran meningkat dengan ketara sejak pertengahan Julai 2026:

• Pada 13 Julai 2026, Trump berkata: “Kami akan memusnahkan Pickaxe Mountain” .
• Pada 21 Julai, beliau memberi amaran bahawa konflik mungkin dibawa kembali kepada sasaran asal, termasuk fasiliti nuklear Iran yang masih belum siap dan memerlukan serangan pemusnah kubu. Kenyataan itu secara jelas merujuk kepada Pickaxe Mountain .
• Pada 23 Julai, Trump mengugut untuk mengebom sebuah jambatan atau loji kuasa Iran bagi setiap serangan terhadap perkapalan di Selat Hormuz. Beliau pada masa sama mengulangi ancaman untuk menyerang infrastruktur nuklear Iran .
• AS telah melancarkan serangan udara selama 11 malam berturut-turut setakat 23 Julai 2026 .
• Pada Mei, Trump memberi amaran bahawa Iran akan dibom pada “tahap yang jauh lebih tinggi” jika gagal mencapai perjanjian damai . Pada Jun pula, beliau membenarkan serangan baharu terhadap sasaran Iran selepas menuduh Tehran enggan berunding .

Ancaman-ancaman itu menimbulkan persoalan sama ada serangan ke atas Pickaxe Mountain akan menjadi operasi terhad untuk melumpuhkan program nuklear Iran, atau sebahagian daripada kempen udara yang lebih besar terhadap infrastruktur negara tersebut.

Di manakah Pickaxe Mountain?

Pickaxe Mountain ialah terjemahan nama Farsi Kuh-e Kolang Gaz La. Kompleks itu terletak di tengah Iran, berhampiran banjaran Zagros dan kira-kira 1 batu, atau 1.6 hingga 2 kilometer, di selatan fasiliti pengayaan uranium Natanz .

Menurut analisis imejan satelit, fasiliti itu dibina di dalam gunung dan tertanam lebih 300 kaki, atau lebih 90 meter, di bawah batu granit pejal. Kedudukannya dipercayai jauh lebih dalam berbanding loji pengayaan Fordow, yang pernah menjadi sasaran serangan AS .

Imejan satelit bertarikh 15 Jun 2026 menunjukkan kerja pembinaan masih aktif. Kompleks berkenaan belum siap sepenuhnya, dengan terowong yang digerudi ke dalam gunung dan direka untuk menempatkan operasi berkaitan sentrifug di luar capaian kebanyakan serangan udara konvensional .

Pembinaan terus berjalan walaupun ada persefahaman dengan AS

Analisis imejan satelit oleh Foundation for Defense of Democracies (FDD) pada 8 Julai 2026 mendapati Iran masih meneruskan pembinaan di Pickaxe Mountain. FDD menyifatkan aktiviti itu sebagai pelanggaran terhadap Memorandum Persefahaman (MOU) AS-Iran, yang bertujuan membekukan pembinaan berkaitan program nuklear .

Pusat Kajian Strategik dan Antarabangsa (CSIS) turut melaporkan bahawa pembinaan terus dilakukan di tapak tersebut, termasuk kemungkinan tanda-tanda aktiviti nuklear disambung semula walaupun terdapat perjanjian diplomatik .

Risikan Israel pula percaya Iran telah memindahkan ribuan sentrifug pengayaan uranium ke dalam kompleks Pickaxe Mountain. Jika dakwaan itu tepat, Tehran mungkin sedang membina semula sebahagian program nuklearnya di lokasi yang lebih sukar dicapai oleh pemeriksa antarabangsa dan senjata udara konvensional .

Namun, jumlah sentrifug dan fungsi sebenar ruang bawah tanah itu masih bergantung pada penilaian risikan serta imejan satelit; tiada pengesahan terbuka yang menyeluruh mengenai semua peralatan di dalam kompleks tersebut.

Apa kata penilaian pakar tentang niat nuklear Iran?

Agensi risikan AS membuat kesimpulan pada Mac 2025 bahawa Iran tidak sedang membangunkan senjata nuklear. Walaupun begitu, pentadbiran Trump tetap melancarkan serangan udara terhadap tapak nuklear Iran pada Jun tahun yang sama .

Selepas serangan Jun 2025—yang dikenali sebagai Operation Midnight Hammer dan menyasarkan Fordow, Natanz serta Isfahan—Iran meningkatkan kerja pembinaan di Pickaxe Mountain. Perkembangan itu ditafsirkan sebagai kemungkinan peralihan strategi ke arah fasiliti yang lebih dalam dan sukar dimusnahkan .

Pakar di Bulletin of the Atomic Scientists menilai strategi “pemerasan nuklear” Trump gagal memaksa Tehran membuat konsesi. Mereka memberi amaran bahawa serangan yang semakin meningkat boleh mendorong Iran lebih hampir kepada keupayaan menghasilkan bahan senjata dalam tempoh singkat, atau breakout capability .

Pada masa sama, pakar percambahan nuklear mempersoalkan keberkesanan serangan tunggal. Kedalaman Pickaxe Mountain berkemungkinan meletakkannya di luar julat berkesan GBU-57 Massive Ordnance Penetrator (MOP), iaitu bom penembus kubu paling besar yang diketahui digunakan AS untuk sasaran bawah tanah. Ini menimbulkan keraguan sama ada satu serangan boleh memusnahkan keseluruhan kompleks .

Iran menafikan aktiviti nuklear rahsia

Sejak 2021, Iran menegaskan bahawa Pickaxe Mountain ialah fasiliti pembuatan sentrifug, bukannya tapak pengayaan uranium atau penghasilan senjata nuklear. Tehran juga menafikan kewujudan sebarang aktiviti nuklear rahsia di situ .

Ketua program nuklear Iran berkata tapak tersebut digunakan untuk menghasilkan rotor sentrifug dan peralatan lain yang tidak sensitif. Namun, agensi risikan Barat serta Agensi Tenaga Atom Antarabangsa (IAEA) dilaporkan skeptikal. Mereka mempersoalkan mengapa fasiliti pembuatan awam memerlukan kedalaman luar biasa, perlindungan bertaraf ketenteraan dan lokasi yang begitu hampir dengan Natanz.

Iran telah memberi amaran kepada AS supaya tidak menyerang infrastrukturnya dan mengancam tindakan balas. Tehran juga telah menyerang aset AS serta sekutunya di rantau berkenaan sebagai tindak balas terhadap serangan Amerika .

Kesimpulan

AS dilaporkan telah memberi notis kepada Israel mengenai rancangan serangan pengebom berat terhadap Pickaxe Mountain, sementara Trump secara terbuka berkata tapak itu akan “dimusnahkan”. Penempatan pesawat tangki pengisi minyak di Israel menunjukkan AS sedang menyediakan keupayaan untuk operasi jarak jauh.

Tetapi sasaran itu bukan mudah. Pickaxe Mountain masih dalam pembinaan, terletak lebih 90 meter di bawah granit dan mungkin menempatkan ribuan sentrifug menurut penilaian risikan Israel. Pakar pula mempersoalkan sama ada senjata paling berkuasa AS mampu memusnahkan kompleks tersebut sepenuhnya. Iran menolak dakwaan bahawa tapak itu digunakan untuk aktiviti senjata nuklear dan menegaskan ia hanyalah fasiliti pembuatan sentrifug.