Amaran Bank Dunia: Konflik AS-Iran Boleh Melumpuhkan Ekonomi Global

Berikut adalah dapatan utama dan amaran Bank Dunia mengenai kesan ekonomi konflik AS-Iran yang semakin memuncak, berdasarkan laporan Global Economic Prospects Jun 2026, Commodity Markets Outlook April 2026, dan kenyataan awam kepimpinannya.

Pertumbuhan KDNK Global

• Ramalan asas dikurangkan: Bank Dunia menjangkakan pertumbuhan global akan perlahan kepada 2.5% pada 2026, menurun daripada 2.9% pada 2025 — kadar paling lemah sejak pandemik COVID-19, didorong secara langsung oleh konflik Timur Tengah .
• Senario terburuk: Ketua Ekonomi Bank Dunia, Indermit Gill, memberi amaran pada 22 Julai bahawa peningkatan permusuhan antara AS dan Iran boleh mengurangkan pertumbuhan global kepada serendah 1.3% .
• Anggaran senario awal: Presiden Bank Dunia, Ajay Banga, berkata pada bulan April bahawa penamatan segera permusuhan mungkin mengurangkan pertumbuhan global sebanyak 0.3–0.5 mata peratusan, manakala konflik berpanjangan boleh mengurangkan pertumbuhan sebanyak 1 mata peratusan .
• Dua pertiga ekonomi terjejas: Bank Dunia mendapati bahawa dua pertiga ekonomi telah menyaksikan prospek pertumbuhan mereka merosot ekoran perang yang mengganggu aliran komoditi dan meningkatkan kos import .

Inflasi dan Harga Komoditi

• Lonjakan inflasi: Konflik ini boleh menambah 200 hingga 300 mata asas kepada inflasi global, berpotensi membalikkan trend penurunan inflasi yang menjadi sandaran bank pusat .
• Kejutan harga tenaga terbesar dalam beberapa dekad: Laporan Commodity Markets Outlook Bank Dunia April 2026 memberi amaran mengenai lonjakan harga tenaga terbesar dalam sejarah moden, dengan harga minyak menembusi AS$100 setong dan harga gas Eropah meningkat dua kali ganda .
• Gangguan komoditi yang lebih luas: Bank Dunia memberi amaran bahawa peningkatan semula atau gangguan berpanjangan kepada aliran komoditi akan terus menaikkan harga komoditi, meningkatkan tekanan inflasi, dan memburukkan lagi ketidakamanan makanan .

Negara Terdedah dan Ekonomi Membangun

• Kemudahan kecairan AS$25 bilion: Bank Dunia menggerakkan sehingga AS$25 bilion melalui instrumen sedia ada untuk menyediakan kecairan segera kepada ekonomi membangun yang menangani kejutan Timur Tengah .
• Kesan melata ke atas negara miskin: Banga memberi amaran bahawa perang akan memberikan "kesan melata" ke atas negara membangun, yang berdepan bil import lebih tinggi, ruang fiskal yang semakin berkurangan, dan ketidakamanan makanan yang semakin teruk .
• Ekonomi Arab terjejas teruk: Satu kajian UNDP (dipetik oleh Bank Dunia) menganggarkan perang boleh mengurangkan pertumbuhan ekonomi di negara Arab sebanyak AS$120–194 bilion .
• Tekanan pasaran baru muncul: Pelanggan Bank Dunia di pasaran baru muncul telah menghubungi untuk mendapatkan bantuan apabila konflik memberi kesan kepada harga komoditi dan logistik .

Pasaran Kewangan dan Kos Pinjaman

• Peningkatan tekanan kewangan: Laporan Jun Bank Dunia memberi amaran bahawa konflik berpanjangan boleh "mencetuskan tekanan kewangan" merentasi pasaran global .
• Kos pinjaman lebih tinggi: Konflik telah mendorong kenaikan kadar faedah global dan kos pinjaman, memburukkan lagi kesukaran bagi negara membangun yang sarat dengan hutang .
• Kemeruapan pasaran: Kejutan tenaga telah memberi kesan kepada pasaran kewangan, dengan gangguan Selat Hormuz menyebabkan kekurangan bekalan akut, kemeruapan mata wang, dan peningkatan risiko stagflasi .

Cabaran Dasar Bank Pusat (Termasuk Rizab Persekutuan)

• Dilema stagflasi: Bank pusat berdepan perangkap stagflasi klasik — konflik secara serentak mendorong inflasi lebih tinggi (melalui kos tenaga) dan pertumbuhan lebih rendah, menjadikan sebarang respons dasar sukar .
• Kebimbangan utama Fed: Laporan Kestabilan Kewangan Rizab Persekutuan Mei 2026 mengenal pasti konflik Iran dan kejutan harga minyak sebagai kebimbangan kestabilan kewangan utama, dengan menyatakan bahawa "risiko geopolitik" dan gangguan rantaian bekalan telah melonjak ke bahagian atas senarai risiko bank pusat AS .
• Kebuntuan dasar kadar: Dengan inflasi berpotensi meningkat sebanyak 2–3 mata peratusan manakala pertumbuhan merosot, Fed dan bank pusat lain (Bank of England, Bank Pusat Eropah) berdepan risiko terpaksa mengekalkan kadar tinggi untuk tempoh yang lebih lama atau bahkan menaikkannya semula, walaupun aktiviti ekonomi semakin lemah .

Kesimpulan: Mesej utama Bank Dunia ialah konflik AS-Iran telah mewujudkan kejutan ekonomi yang didorong tenaga paling teruk dalam beberapa dekad, menolak pertumbuhan global ke paras terendah selepas COVID, mencetuskan semula inflasi, membebani negara membangun secara tidak seimbang, dan menghadapi Rizab Persekutuan serta bank pusat lain dengan perdagangan stagflasi yang sukar.