Eropah Tiga Kali Ganda Kapasiti Komputer AI: Siapa Sebenarnya Untung?

Eropah ketika ini hanya memiliki sekitar 5% daripada jumlah kapasiti pengkomputeran khusus AI global—jumlah yang terlalu kecil jika dibandingkan dengan anggaran 80% milik Amerika Syarikat . Pada tahun 2026, Kumpulan Pakar Peringkat Tinggi AI (AI HLEG) yang ditubuhkan Suruhanjaya Eropah menerbitkan laporan menggesa blok itu untuk tiga kali ganda bahagian ini kepada kira-kira 16% menjelang 2030—jumlah yang sepadan dengan berat ekonomi EU dalam ekonomi global . Cita-cita ini telah mencetuskan gelombang perundangan dan pelaburan, tetapi juga menghadapi kritikan serius mengenai siapa sebenarnya yang akan meraih manfaat terbesar dan sama ada blok itu mampu mengatasi perpecahan dalamannya sendiri.

Saranan Utama Laporan Pakar

Laporan AI HLEG, yang diterbitkan pada 2026, menetapkan beberapa keutamaan mendesak untuk memperluas kapasiti pengkomputeran AI Eropah .

Pengembangan Infrastruktur Besar-besaran
Untuk mencapai bahagian 16% global, Eropah perlu meningkatkan kuasa khusus AI kepada kira-kira 20 gigawatt, yang memerlukan pelaburan sebanyak €200–250 bilion . Laporan ini menandakannya sebagai 'keutamaan mendesak' .

Superkomputer Baharu dan 'Gigafactories'
Laporan itu menyeru penempatan sekurang-kurangnya 9 superkomputer baru yang dioptimumkan untuk AI di bawah Inisiatif Bersama EuroHPC, yang bakal tiga kali ganda kapasiti pengkomputeran AI semasa blok itu . Ia juga mengesyorkan penciptaan 'AI Gigafactories'—kemudahan generasi akan datang yang kira-kira 4 kali lebih berkuasa daripada Kilang AI semasa, dengan €20 bilion diperoleh melalui inisiatif InvestAI .

Ekosistem dan Koordinasi yang Lebih Luas
Selain perkakasan, pakar mengesyorkan peningkatan penggunaan AI merentas sektor, penubuhan perkongsian awam-swasta untuk ekosistem AI sektor tertentu, dan memastikan penyelidikan serta tarikan bakat bertaraf dunia . Yang penting, mereka menyeru pendekatan bersepadu seluruh EU untuk mengatasi perpecahan semasa di mana 27 negara anggota kebanyakannya bertindak sendiri dalam perolehan dan infrastruktur .

Langkah Perundangan dan Dasar yang Telah Diambil

EU tidak menunggu laporan itu untuk bertindak. Beberapa langkah utama sudah berkuat kuasa atau dalam pembangunan.

Akta AI (Peraturan (EU) 2024/1689), yang berkuat kuasa pada 1 Ogos 2024, adalah undang-undang AI horizontal komprehensif pertama di dunia, mewujudkan peraturan yang harmoni untuk AI yang boleh dipercayai di seluruh EU . Peraturannya dilaksanakan secara berperingkat, dengan kewajipan seperti larangan amalan AI berisiko tidak boleh diterima sudah berkuat kuasa .

Pelan Tindakan Benua AI, yang diterbitkan oleh Suruhanjaya Eropah pada April 2025, melangkaui peraturan dengan menggabungkan pengawasan dengan pelaburan, infrastruktur, dan pembangunan kemahiran . Ia menetapkan lima objektif utama: membina infrastruktur data dan pengkomputeran AI berskala besar, meningkatkan akses kepada data, memupuk inovasi, mempercepat penggunaan AI (penerimagunaan AI), dan memastikan tenaga kerja mahir .

Program Kilang AI, dengan belanjawan €10 bilion untuk 2021–2027, telah pun memperoleh atau merancang sekurang-kurangnya 13 kilang AI operasi menjelang 2026, termasuk 9 superkomputer baru yang dioptimumkan untuk AI . Pada Jun 2024, peraturan EuroHPC dipinda untuk mewujudkan tiang AI khusus bagi Inisiatif Bersama, membolehkannya memperoleh, menaik taraf, dan mengendalikan kilang AI ini .

Inisiatif InvestAI / Gigafactories bertujuan menggerakkan €20 bilion untuk menempatkan sehingga 5 AI Gigafactories, masing-masing kira-kira 4 kali lebih berkuasa daripada Kilang AI semasa . Ini diumumkan di Sidang Kemuncak Tindakan AI di Paris pada Februari 2025 .

Langkah lain termasuk cadangan Akta Pembangunan Awan dan AI (CADA) (Jun 2026), yang bertujuan meningkatkan bahagian EU dalam pasaran awan global daripada 15% kepada 30% ; Strategi Kesatuan Data (November 2025) untuk menyediakan lebih banyak data berkualiti tinggi untuk AI ; dan pelancaran Meja Bantuan Perkhidmatan Akta AI pada Oktober 2025 bagi memastikan pelaksanaan peraturan yang lancar .

Kritikan: 'Windfall' Big Tech dan Pecah Belah Pasaran

Walaupun rancangan yang bercita-cita tinggi, kritikan signifikan telah muncul dalam dua aliran utama.

Risiko 'Windfall' untuk Big Tech
Rancangan pelaburan AI bernilai €200 bilion (~$230 bilion) EU yang utama banyak bergantung kepada pelaburan bersama awam-swasta. Pengkritik memberi amaran bahawa sebahagian besar dana ini mungkin mengalir terutamanya kepada syarikat hiperskala AS yang besar—Amazon, Microsoft, Google—yang sudah menguasai pasaran infrastruktur awan dan AI Eropah . Pengawal selia EU kini menilai sama ada Amazon dan Microsoft perlu diklasifikasikan sebagai 'penjaga pintu' (gatekeepers) di bawah Akta Pasaran Digital untuk perkhidmatan awan dan AI mereka . Pertubuhan bukan untung Belanda, SOMO, menerbitkan laporan pada Julai 2025 memberi amaran bahawa kerajaan Eropah, dalam kesegeraan mereka untuk melabur, berisiko 'bermain ke tangan Big Tech' memandangkan syarikat pemula AI terkemuka seperti OpenAI, Anthropic, dan Mistral sangat bergantung kepada sekumpulan kecil firma AS yang berkuasa untuk perkakasan, infrastruktur, dan platform .

Akta Pembangunan Awan dan AI (CADA) juga mendapat kritikan. Persatuan Industri Komputer & Komunikasi (CCIA Europe) berhujah bahawa Akta itu 'memperkenalkan langkah diskriminasi yang secara langsung menjejaskan matlamat digitalisasi EU sendiri', dengan mengecualikan penyedia teknologi antarabangsa yang dipercayai berdasarkan lokasi ibu pejabat mereka, yang boleh mewujudkan kelebihan untuk penyedia Eropah yang digemari sementara berpotensi memberi ganjaran kepada syarikat besar yang boleh mematuhi dengan mudah .

Risiko Pecah Belah Pasaran
Aliran kritikan kedua utama berkaitan dengan pasaran dalaman EU sendiri. Bruegel, sebuah badan pemikir terkemuka yang berpangkalan di Brussels, menyatakan bahawa permintaan EU terpecah di kalangan 27 negara anggota, masing-masing kebanyakannya bertindak sendiri, tanpa mekanisme penyelarasan untuk mengarahkan perolehan awam ke arah perkakasan AI Eropah atau menjana hasil yang membiayai R&D . Badan pemikir itu memberi amaran bahawa tidak seperti China, EU mempunyai alat yang terhad untuk menjana pasaran terkurung yang menggerakkan kitaran penambahbaikan domestik .

Suruhanjaya Eropah sendiri, dalam laporan daya saing 2026, mengakui bahawa Eropah 'berisiko kehilangan kelebihan dalam perlumbaan inovasi' disebabkan kekurangan tenaga kerja, masalah penskalaan, jumlah paten yang rendah, dan perbelanjaan R&D di bawah sasaran 3% daripada KDNK . Cadangan CADA Suruhanjaya sendiri mengakui bahawa pendekatan nasional yang berbeza terhadap pengembangan kapasiti pusat data, keperluan kelestarian, dan prosedur permit mewujudkan 'jurang peraturan yang boleh menjejaskan pasaran dalaman' .

Jurang Skala yang Ketara
Walaupun dengan sasaran tiga kali ganda, jurang skala antara EU dan pesaingnya sangat besar. Eropah hanya menempatkan 5% daripada pengkomputeran AI global berbanding 80% AS . Rancangan €200 bilion EU yang utama dibayangi oleh lebih $400 bilion yang dibelanjakan oleh firma teknologi AS sebahagian besarnya untuk mengembangkan infrastruktur AI pada tahun 2025 sahaja . Satu ramalan menunjukkan bahawa di bawah trend semasa, bahagian Eropah akan meningkat secara ringkas kepada 8% menjelang 2028 sebelum menurun semula kepada lebih sedikit 5% menjelang 2031, menekankan jurang antara cita-cita dan pelaksanaan .