AI sumber terbuka semakin hampir menyaingi model proprietari — dan Mozilla mahu mengetuai perubahan itu

Contoh yang sering disebut ialah model R1 oleh DeepSeek. Kos melatih model bahasa besar yang setanding dilaporkan turun daripada kira-kira AS$100 juta kepada sekitar AS$5 juta ^O.

Trend ini turut disokong oleh data industri yang lebih luas. Stanford HAI mendapati kos inferens untuk sistem dengan keupayaan setara GPT-3.5 jatuh lebih daripada 280 kali ganda antara November 2022 hingga Oktober 2024 ^H. Pada peringkat perkakasan, kos pula menurun kira-kira 30% setahun, manakala kecekapan tenaga meningkat sekitar 40% setiap tahun.

Pinterest: penjimatan kira-kira AS$10 juta dalam satu suku

Contoh perusahaan yang paling menonjol dalam laporan ini ialah Pinterest. Ketua Pegawai Teknologi Mozilla, Raffi Krikorian, berkata Pinterest menjimatkan “dalam lingkungan AS$10 juta pada suku itu sahaja” selepas menggunakan model terbuka berbanding model tertutup ^BC.

Ketua Pegawai Eksekutif Pinterest, Bill Ready, pula memberitahu penganalisis bahawa syarikat itu mencapai prestasi yang hampir sama dengan model AI termaju pada kos kurang daripada 10%, khususnya untuk tugasan visual dan multimodal ^RF.

Strategi AI Pinterest, yang bermula pada 2023, menggabungkan model dalaman syarikat, model tertutup daripada Anthropic dan OpenAI serta model terbuka daripada Alibaba ^B. Pada penghujung 2025, Pinterest mengukuhkan komitmennya terhadap model terbuka, dengan penjimatan kos dilihat sebagai antara aspek paling penting dalam transformasi AI syarikat itu ^F.

Mozilla mahu membina “pakatan pemberontak” AI

Laporan ini bukan sekadar kajian akademik. Ia menjadi sebahagian daripada perubahan strategi Mozilla untuk berperanan sebagai penyelaras ekosistem AI terbuka.

Jaringan alternatif kepada makmal AI tertutup

Presiden Mozilla, Mark Surman, menggambarkan pendekatan itu sebagai pembinaan “sejenis pakatan pemberontak” — rangkaian longgar yang menghimpunkan syarikat pemula, pembangun dan ahli teknologi berkepentingan awam untuk mengimbangi pengaruh OpenAI, Anthropic serta makmal tertutup lain ^LC.

Istilah tersebut mengingatkan kepada peranan Mozilla pada awal 2000-an sebagai pencabar yang memperjuangkan web terbuka.

Dana besar untuk misi AI terbuka

Mozilla merancang menggunakan kira-kira AS$1.4 bilion dalam rizabnya untuk membiayai syarikat teknologi berorientasikan misi melalui dana Mozilla Ventures, yang aktif sejak 2022 ^BLC. Inisiatif yang lebih luas itu turut merangkumi komitmen pelaburan sebanyak AS$650 juta bagi membangunkan ekosistem AI sumber terbuka ^G.

Sejak 2022, Mozilla Ventures telah menyokong lebih 55 syarikat, termasuk syarikat pemula AI seperti Trail dari Jerman, Transformer Lab dan Oumi ^G.

Mozilla.ai mahu menutup jurang kemudahan penggunaan

Anak syarikat Mozilla, Mozilla.ai, sedang membangunkan alat infrastruktur terbuka termasuk teknologi kepercayaan dan keselamatan untuk ejen AI, rangka kerja penilaian serta platform pembangun. Matlamatnya adalah untuk menjadikan model terbuka lebih mudah digunakan dan ditadbir dalam persekitaran produksi ^BL.

Langkah ini penting kerana Mozilla sendiri mengakui masalah utama model terbuka hari ini: “Sistem AI tertutup sedang menang kerana ia sememangnya lebih mudah digunakan” ^B.

Kebergantungan vendor: keyakinan tidak sama dengan realiti

Bagi organisasi yang sedang merancang strategi AI, laporan itu menonjolkan satu risiko besar: jurang antara kepercayaan pemimpin bahawa mereka boleh menukar penyedia AI dengan mudah dan kemampuan sebenar untuk berbuat demikian.

Beberapa tinjauan pada 2026 menunjukkan corak yang sama:

• Tinjauan Zapier terhadap 542 eksekutif Amerika Syarikat mendapati hampir 90% percaya mereka boleh menukar vendor AI dalam tempoh empat minggu, manakala 41% menjangkakan ia boleh dilakukan dalam masa dua hingga lima hari. Namun, hanya 42% organisasi yang pernah mencuba migrasi berkata proses itu berjalan lancar ^TZ.
• Parallels 2026 Cloud Survey mendapati 94% organisasi bimbang tentang kebergantungan kepada vendor AI, sementara hanya 6% pemimpin perusahaan yakin mereka boleh menukar penyedia AI utama tanpa gangguan ^P.
• Kajian IBM Institute for Business Value terhadap 1,000 eksekutif kanan mendapati lebih 70% menganggap pertukaran sistem AI akan menjadi sukar selepas sistem itu disepadukan ke dalam operasi teras ^C.

Angka “85% percaya mereka boleh bertukar, tetapi hanya 30% benar-benar mampu” yang muncul dalam sesetengah analisis ialah gabungan beberapa dapatan ini. Ia paling hampir dengan analisis cx-o.com yang melaporkan kira-kira 85% firma menyangka mereka boleh bertukar penyedia, tetapi hanya sekitar 30% mampu melakukannya, berdasarkan tinjauan Zapier dan Parallels ^C.

Bagi ketua pegawai maklumat dan ketua pegawai teknologi, kesimpulannya jelas: mengehos model terbuka sendiri bukan semata-mata pendirian ideologi. Ia juga boleh menjadi strategi mengurangkan risiko kebergantungan kepada vendor.

Mozilla menyatakan jurang keupayaan yang dahulu mengukuhkan dominasi sistem tertutup semakin mengecil. Jurang yang masih ketara kini berkaitan kemudahan penggunaan dan integrasi ^B.

Dilema utama: mampukah AI terbuka mengekalkan momentum?

Bukti dalam laporan Mozilla turut memperlihatkan ketegangan yang wajar diberi perhatian.

Kelebihan model terbuka: Kos terus menurun, prestasi semakin hampir setara dan penggunaannya dalam perusahaan meningkat. Pinterest hanyalah satu daripada banyak syarikat yang menggabungkan model terbuka dan tertutup ^GDH. Tinjauan McKinsey, Mozilla Foundation dan Patrick J. McGovern Foundation terhadap 700 pemimpin teknologi mendapati lebih separuh organisasi yang dikaji menggunakan sekurang-kurangnya satu komponen AI sumber terbuka — selalunya bersama kunci API komersial ^D. McKinsey turut melaporkan bahawa penggunaannya meningkat, terutama dalam industri maju, teknologi, media dan telekomunikasi serta perkhidmatan kewangan ^F.

Risiko yang masih ada: Model tertutup masih menguasai kira-kira 80% penggunaan pembangun dan mempunyai kelebihan besar dari segi kemudahan penggunaan ^R. Makmal termaju seperti OpenAI, Anthropic dan Google DeepMind pula mempunyai modal yang jauh lebih besar untuk melabur dalam skala pengkomputeran yang sukar ditandingi oleh projek model dengan pemberat terbuka.

Ekosistem terbuka juga berpecah-belah. Analisis Red Line menunjukkan penggunaan sumber terbuka dalam erti kata sebenar sedang menurun, manakala model dengan pemberat terbuka — yang tidak semestinya benar-benar sumber terbuka — semakin berkembang ^R. Model tertutup masih merangkumi kira-kira 95% hasil industri walaupun model terbuka semakin mendapat perhatian ^R.

Mozilla mengakui keadaan ini secara terus terang: “Sistem AI tertutup sedang menang kerana ia sememangnya lebih mudah digunakan” ^B. Pertaruhannya ialah apabila perusahaan semakin terasa kesan kebergantungan kepada sistem tertutup, pengehosan sendiri akan berubah daripada pilihan ideologi kepada keputusan perniagaan yang munasabah ^BG.

Kesimpulan

Laporan pertama State of Open Source AI oleh Mozilla memberikan hujah berasaskan data bahawa model terbuka sudah melepasi satu tahap penting. Prestasinya kini hampir menyamai model proprietari, tetapi pada sebahagian kecil daripada kos — dan syarikat sebenar seperti Pinterest sudah meraih penjimatan yang besar.

Namun, cabarannya masih nyata. Model tertutup lebih mudah digunakan, makmal terkemuka mempunyai modal yang jauh lebih besar dan banyak perusahaan terlalu yakin tentang kemampuan mereka untuk berpindah vendor AI.

Mozilla mahu menjadi kuasa penyelaras untuk ekosistem terbuka, tetapi persoalan terbesar masih belum terjawab: mampukah model yang dibangunkan oleh komuniti terus mengejar makmal AI yang membelanjakan modal pada skala luar biasa? Jawapannya bukan hanya bergantung pada penanda aras dan trend kos, tetapi juga pada keupayaan Mozilla serta sekutunya untuk menutup jurang kemudahan penggunaan sebelum peluang itu berlalu.