Kawalan Cip AI AS Ketat, Tapi Model AI Bocor Rerak: Bagaimana Firma China Guna Anak Syarikat Singapura

Ringkasan Eksekutif: Jurang Antara Kawalan Cip dan Model AI

Siasatan Financial Times mendedahkan satu kelemahan kritikal dalam strategi kawalan eksport AI Amerika Syarikat: fokus yang berlebihan terhadap perkakasan (cip semikonduktor) telah mengabaikan kawalan ke atas capaian model AI itu sendiri . Walaupun AS berjaya mengetatkan sekatan ke atas eksport cip termaju ke China, model AI buatan Amerika seperti GPT (OpenAI) dan Claude (Anthropic) masih boleh diakses secara sah oleh syarikat China yang disenaraihitamkan, termasuk Alibaba, Baidu dan BYD, menerusi anak syarikat mereka di Singapura . Kelemahan ini berlaku kerana senarai hitam Pentagon (Seksyen 1260H) hanya menyekat kontrak pertahanan AS, bukan jualan perisian AI komersial .

Jurang Utama #1: Bidang Kuasa Undang-Undang yang Tidak Seimbang

Biro Industri dan Keselamatan AS (BIS) mempunyai kuasa untuk mengawal cip semikonduktor termaju sebagai "barang dwi-guna" (dual-use items), tetapi ia tidak mempunyai bidang kuasa undang-undang untuk mengenakan kawalan langsung ke atas model AI atau pemberat model (model weights) . Ini bermakna syarikat AI AS boleh secara sah menjual akses API atau menggunakan model termaju kepada anak syarikat asing—walaupun anak syarikat itu dimiliki oleh syarikat induk China yang disenaraihitamkan—selagi tiada cip terkawal dipindahkan secara fizikal .

Jurang Utama #2: Saluran Anak Syarikat Singapura

Siasatan FT mendapati Singapura telah menjadi hab neutral di mana syarikat AI AS dan China beroperasi sebelah-menyebelah . OpenAI dan Google DeepMind telah menubuhkan makmal AI gunaan di republik itu, manakala Anthropic mula mengiklankan jawatan tempatan .

Syarikat China termasuk gabungan Alibaba, Tencent, dan Ant Financial telah dapat mengakses model AI AS termaju—termasuk model GPT dan Claude—menerusi anak syarikat berpangkalan di Singapura dan pengaturan perantara . Pada September 2025, Anthropic mengumumkan ia akan menghentikan jualan kepada kumpulan milik majoriti China selepas mengakui bahawa entiti China telah mendapat akses tanpa kebenaran kepada Claude melalui struktur ini .

Jurang Utama #3: Senarai Hitam Pentagon yang 'Luas' Tapi Sempit Kesan

Pada 8 Jun 2026, Pentagon menerbitkan pengembangan terbesar senarai Syarikat Tentera China Seksyen 1260H, meningkat daripada kira-kira 134 kepada 188 entiti . Penambahan termasuk syarikat teknologi awam utama: Alibaba, Baidu, BYD, NIO, CXMT, YMTC, Unitree Robotics, WuXi AppTec, dan RoboSense .

Perbezaan kritikal: Senarai hitam ini menghalang syarikat ini daripada kontrak perolehan pertahanan AS dan mencetuskan larangan mulai 30 Jun 2026 yang melarang Jabatan Pertahanan daripada berkontrak dengan mana-mana pelobi yang juga mewakili firma yang disenaraihitamkan . Ia tidak mengenakan sebarang sekatan ke atas jualan komersial perisian AI, akses API, atau inferens model berasaskan awan. Sebuah anak syarikat Alibaba di Singapura masih boleh membeli kredit API OpenAI secara sah di bawah undang-undang semasa, kerana senarai Pentagon mentadbir kontrak kerajaan, bukan barang eksport terkawal .

Cabaran Undang-Undang dan Kelemahan Senarai

Syarikat yang disenaraihitamkan boleh memohon kepada Pentagon untuk penyingkiran . Alibaba, Baidu, dan BYD semuanya secara terbuka menafikan mereka adalah syarikat tentera . Jabatan Pertahanan telah berdepan cabaran undang-undang sebelum ini—ia menerbitkan dan kemudian menarik balik versi senarai yang diperluaskan pada Februari 2026 berikutan desakan industri . Alibaba secara berasingan memfailkan saman untuk dikeluarkan daripada senarai, dengan alasan penetapan itu tidak tepat dan merosakkan secara komersial . Litigasi ini mendedahkan bahawa senarai hitam, walaupun kuat dari segi politik, dipertikaikan dari segi undang-undang dan mempunyai jangkauan terhad ke atas urus niaga AI komersial .

Jurang Utama #4: Lubang Cip Hampir Ditutup, Tapi Model AI Masih Bocor

Sehingga akhir Mei 2026, lubang selari untuk cip wujud: ratusan ribu pelayan Nvidia AI termaju mencapai entiti China melalui anak syarikat di Singapura, Malaysia, dan UAE . Pada 31 Mei 2026, BIS mengeluarkan panduan yang mengesahkan bahawa lesen eksport cip AI termaju diperlukan untuk mana-mana entiti yang induk utamanya berpusat di China, tanpa mengira lokasi anak syarikat . Jabatan Perdagangan mengakui kegagalan penguatkuasaan sebelumnya . Penutupan ini hanya menjejaskan perkakasan—ia tidak meliputi akses model AI .

Kesimpulan: 'Pintu Depan' Dikunci, 'Pintu Belakang' Terbuka Lebar

Pengkritik berpendapat kesan bersihnya adalah Washington telah membina tembok tinggi di sekeliling komputeran (cip, pusat data) sementara membiarkan pintu perisian terbuka luas . Pembangun AI China masih boleh menggunakan model termaju AS terbaik melalui anak syarikat yang didaftarkan secara sah di Singapura, mengekstrak data inferens dan keupayaan model yang berharga yang menyuap pembangunan AI Beijing—sementara syarikat induk secara rasmi dilabel sebagai gabungan tentera China .