Gencatan Senjata Selat Hormuz: Keretakan, Syarat Iran, dan Ancaman IRGC Setakat Julai 2026

Keadaan di Selat Hormuz setakat 10 Julai 2026 sangat tidak menentu dan penuh percanggahan. Perjanjian gencatan senjata sementara AS-Iran yang ditandatangani pada pertengahan Jun semakin goyah, dengan serangan baru dilancarkan oleh kedua-dua pihak dan tiada perjanjian damai kekal yang dapat dicapai. Berikut adalah perincian mengikut setiap dimensi soalan.

Status Gencatan Senjata dan Pembukaan Semula Selat

• Perjanjian Damai Sementara 14 Perkara telah ditandatangani pada pertengahan Jun 2026, yang menyeru gencatan senjata di semua barisan, mewajibkan Iran membuka Selat Hormuz, dan memerlukan AS menarik sekatan tentera laut ke atas pelabuhan Iran . Nota persefahaman (MOU) itu menetapkan selat akan dibuka semula secara percuma selama 60 hari .
• Selepas perjanjian ditandatangani, trafik komersial kembali semula dengan cepat daripada paras hampir sifar . Namun, gencatan senjata ini telah mengalami tekanan yang amat berat. Pada 27 Jun, AS melancarkan serangan baru selepas sebuah kapal tangki diserang di Hormuz; Iran membalas dengan peluru berpandu dan dron ke pangkalan AS di Kuwait dan Bahrain . Sehingga 9 Julai, letupan dilaporkan di selatan Iran dan AS melancarkan serangan sebagai maklum balas terhadap serangan ke atas tiga kapal komersial .
• Kaveat penting: Tiada sumber secara jelas mengisytiharkan perjanjian itu 'runtuh' pada pertengahan Julai. Sebaliknya, bukti menunjukkan gencatan senjata adalah rapuh dan berulang kali dilanggar oleh kedua-dua pihak, dengan rundingan berterusan di Qatar digambarkan sebagai membuat 'kemajuan positif' setakat 2 Julai . Perjanjian kekal masih belum tercapai.

Syarat Iran untuk Membuka Semula Selat

• Perjanjian sementara mewajibkan Iran membuka selat, dan AS menarik sekatan tentera laut .
• Duta Iran ke Moscow menyatakan selat akan kekal terbuka tetapi di bawah syarat baru yang ditetapkan oleh pegawai Iran dan Oman, termasuk bayaran transit .
• Iran telah mengeluarkan nasihat baru menggesa kapal untuk mematuhi laluan yang ditetapkan oleh Tehran semasa melalui selat . Menteri Luar Iran, Abbas Araghchi, memberi amaran bahawa sebarang percubaan untuk memintas laluan yang dipersetujui akan 'meningkatkan ketegangan' .

Amaran 'Tindakan Menghancurkan' IRGC

• Tentera Laut Pengawal Revolusi Islam (IRGC) mengisytiharkan bahawa mana-mana kapal tentera yang menghampiri Selat Hormuz akan dianggap sebagai pelanggaran gencatan senjata dan akan mencetuskan 'respons yang kuat dan tegas' .
• Seorang tokoh tentera Iran berpangkat tinggi memberi amaran kepada AS dan Israel bahawa mereka boleh berdepan dengan 'akibat yang teruk dan penuh penyesalan' sekiranya melanggar syarat .
• Amaran ini adalah sebahagian daripada corak yang konsisten: Iran berulang kali mengugut akan membalas dendam terhadap sebarang serangan atau pelanggaran AS, dan telah bertindak ke atas ugutan tersebut dengan serangan peluru berpandu dan dron ke pangkalan tentera AS .

Posisi Oman Mengenai Bayaran Transit

• Oman secara rasmi menentang bayaran transit wajib. Menteri Luar Oman, Badr bin Hamad Albusaidi, menyatakan Kesultanan Oman tidak menyokong pengenaan bayaran transit wajib ke atas kapal yang melalui selat .
• Namun, Oman terbuka kepada caj sukarela untuk perkhidmatan maritim, alam sekitar, dan pelayaran .
• Laporan bercanggah: Pelbagai saluran berita (NYT, Reuters, duta Iran) melaporkan bahawa Iran dan Oman bersama-sama merancang untuk mengenakan bayaran ke atas kapal, walaupun terdapat bantahan AS . Oman telah mengemukakan cadangan rasmi kepada Washington untuk rangka kerja yuran perkhidmatan sukarela, tetapi Iran mendesak agar bayaran itu bersifat wajib .
• Perbezaannya: Oman menyokong yuran perkhidmatan sukarela tetapi menentang tol transit wajib — Iran mahu versi wajib.

Impak Terhadap Trafik Kapal

• Selepas gencatan senjata Jun, perkapalan melonjak semula. Trafik kapal melalui selat meningkat lebih empat kali ganda pada minggu pertama Julai berbanding minggu-minggu sebelumnya .
• Menjelang 6 Julai, NYT melaporkan 'tanda-tanda peningkatan' dalam aktiviti perkapalan, walaupun jumlahnya masih jauh lebih rendah daripada tahap sebelum konflik .
• Pada 8 Julai, sebuah kapal tangki LNG Qatar berisiko meletup dan sebuah kapal tangki minyak mentah Saudi rosak berhampiran selat, menyebabkan risiko perkapalan dinaikkan ke tahap 'teruk' . Ini telah menyejukkan pemulihan.

Impak Terhadap Harga Minyak

• Harga jatuh mendadak selepas perjanjian sementara diumumkan pada pertengahan Jun. Minyak Brent turun kepada sekitar $73–$82 setong, dan WTI menghampiri $70 . Harga minyak kembali ke paras hampir sebelum perang menjelang akhir Jun .
• Namun, apabila gencatan senjata mula goyah pada awal Julai dengan serangan baru ke atas kapal tangki, harga minyak melonjak semula — meningkat hampir 6% — ekoran kebimbangan gangguan bekalan baharu .
• Penganalisis memberi amaran bahawa pasaran mungkin terlalu optimistik, dan pemulihan sepenuhnya kepada tahap bekalan minyak dan gas sebelum krisis adalah berbulan-bulan lagi walaupun selat dibuka semula sepenuhnya .