Amaran Iran untuk Keluar daripada NPT Muncul Ketika Konflik dengan AS Memuncak

Beliau kemudian menyatakan: “Sekarang masanya untuk keluar daripada NPT” .

NPT ialah perjanjian antarabangsa yang bertujuan mencegah penyebaran senjata nuklear, menggalakkan penggunaan tenaga nuklear secara aman dan menyokong usaha pelucutan senjata nuklear. Pengunduran Iran akan menjadi langkah besar kerana ia boleh menjejaskan mekanisme pemantauan serta rundingan antarabangsa berkaitan program nuklear Tehran.

Rang undang-undang mahu ubah dasar nuklear Iran

Kenyataan Rezaei menyokong rang undang-undang yang dibentangkan oleh ahli Parlimen Iran, Malek Shariati. Rang undang-undang bertajuk “Sokongan terhadap Hak Nuklear Rakyat Iran” itu mencadangkan tiga langkah utama:

• Iran menarik diri secara rasmi daripada NPT;
• undang-undang yang mengawal komitmen Iran di bawah perjanjian nuklear terdahulu dimansuhkan; dan
• dasar nuklear Iran diubah, termasuk melalui kerjasama baharu dengan negara yang sehaluan untuk membangunkan teknologi nuklear secara aman .

Pada 26 Mac 2026, Reuters melaporkan bahawa golongan garis keras Iran turut meningkatkan gesaan supaya doktrin nuklear negara itu disemak semula bagi memulihkan kuasa pencegahan. Dalam konteks tersebut, perubahan doktrin boleh bermaksud usaha mengejar keupayaan menghasilkan senjata nuklear .

Namun, pegawai Iran terus menegaskan bahawa Tehran tidak pernah mencari dan tidak akan mencari senjata nuklear . Setakat Jun 2026, sekurang-kurangnya empat kenyataan rasmi Iran mengesahkan bahawa pilihan untuk keluar daripada NPT sedang dipertimbangkan, bukan bahawa keputusan muktamad telah dibuat . Persatuan Kawalan Senjata turut mengesahkan bahawa rang undang-undang berkaitan pengunduran itu telah dibentangkan di Parlimen Iran .

Konflik AS-Iran: garis masa peningkatan ketegangan

Ancaman untuk keluar daripada NPT tidak berlaku secara berasingan. Ia berkembang seiring dengan kitaran serangan antara AS dan Iran, termasuk tindakan ketenteraan yang dikaitkan dengan keselamatan perkapalan di Selat Hormuz.

Penghujung Jun 2026: serangan berbalas bermula

• Serangan AS dan Iran berbalas: Komando Pusat AS (CENTCOM) melaporkan serangan ke atas kemudahan pengawasan tentera, komunikasi dan pertahanan udara Iran. Kor Pengawal Revolusi Islam Iran (IRGC) pula mendakwa telah memusnahkan lapan aset ketenteraan AS dalam serangan terhadap lokasi AS di Kuwait dan Bahrain .
• 27 Jun 2026: AS menyerang Iran selepas serangan dron terhadap sebuah kapal tangki minyak di Selat Hormuz. IRGC berkata ia menyasarkan “beberapa lokasi tentera pengganas AS di rantau ini” .

Awal Julai 2026: serangan besar dan gencatan senjata runtuh

• 7 Julai 2026: AS melancarkan “serangan berkuasa besar” ke atas Iran selepas menuduh Tehran menyerang tiga kapal komersial di Selat Hormuz. CENTCOM berkata lebih 80 sasaran terkena bedilan senjata berketepatan tinggi . Washington turut menarik balik kebenaran yang membolehkan Iran menjual minyak mentah secara terbuka di pasaran dunia .
• 8 Julai 2026: Presiden Donald Trump mengisytiharkan perjanjian gencatan senjata selama tiga minggu sebagai “sudah berakhir” dan berkata Iran akan “membayar harganya” susulan kebuntuan rundingan . Tentera AS kemudian melancarkan serangan untuk hari kedua berturut-turut .
• 8–9 Julai 2026: Tentera Laut IRGC dan pasukan aeroangkasa Iran menjalankan serangan balas bersama terhadap pangkalan tentera AS di Bahrain dan Kuwait. IRGC mendakwa telah menyerang 85 lokasi ketenteraan AS . Antara kawasan yang disasarkan ialah Juffair di Manama, lokasi yang menempatkan Armada Kelima Tentera Laut AS .
• Rundingan terjejas: Pertempuran itu menjejaskan memorandum persefahaman bertarikh 18 Jun, manakala Iran mengancam untuk menghentikan rundingan sepenuhnya .

Bagaimana ancaman NPT berkait dengan konflik ketenteraan?

Kedua-dua perkembangan ini saling menguatkan dari sudut politik dan strategi.

1. Medan politik dan undang-undang: Rang undang-undang di Parlimen Iran serta kenyataan Rezaei membuka jalan politik untuk menarik diri daripada NPT dan menilai semula sekatan terhadap dasar nuklear negara itu .
2. Medan ketenteraan: Serangan IRGC ke atas pangkalan AS di Teluk serta tindakan terhadap kapal di Selat Hormuz menjadi tindak balas segera dan isyarat bahawa serangan lanjut ke atas Iran boleh membawa kos serantau yang lebih besar.
3. Mesej strategik: Tehran memberi isyarat bahawa serangan terhadap wilayah atau kemudahan nuklearnya bukan sahaja akan dibalas secara ketenteraan, malah boleh mendorong perubahan asas terhadap komitmen bukan percambahan nuklear Iran.

Dengan kata lain, ancaman keluar daripada NPT berfungsi sebagai tekanan politik, manakala serangan di Teluk dan Selat Hormuz menjadi tekanan ketenteraan. Gabungan kedua-duanya meningkatkan kebimbangan bahawa Iran mungkin bergerak daripada sekadar mempertimbangkan pengunduran daripada NPT kepada perubahan doktrin nuklear yang lebih berisiko.

Bagaimanapun, mempertimbangkan pengunduran daripada NPT tidak secara automatik bermakna Iran telah menghasilkan senjata nuklear atau akan melancarkan program senjata dalam masa terdekat. Ia tetap menandakan kemungkinan perubahan besar terhadap hubungan Tehran dengan pengawasan antarabangsa—lebih-lebih lagi ketika gencatan senjata runtuh, rundingan terhenti dan laluan tenaga penting dunia di Selat Hormuz menjadi tumpuan konflik.