EU Bertindak Terhadap Reka Bentuk Ketagihan TikTok & Meta – Ini Yang Perlu Anda Tahu

Kesatuan Eropah (EU) kini melangkaui kebimbangan tradisional tentang kandungan haram dan privasi data untuk menyasarkan secara langsung reka bentuk platform media sosial itu sendiri. Di bawah Akta Perkhidmatan Digital (DSA), Suruhanjaya Eropah telah membuka prosiding rasmi dan mengeluarkan penemuan awal terhadap Meta dan TikTok, mendakwa bahawa platform mereka menggunakan ciri reka bentuk ketagihan yang memudaratkan kanak-kanak.

Inti Kes EU: Seni Bina Platform Ketagihan

Secara historis, tindakan penguatkuasaan EU terhadap platform teknologi besar tertumpu pada kandungan haram, perlindungan data, atau persaingan. Siasatan semasa menandakan satu peralihan. Menurut Parlimen Eropah, ini adalah kali pertama tindakan penguatkuasaan tertumpu pada "seni bina platform itu sendiri yang berbahaya, terutamanya untuk kanak-kanak dan dewasa yang rentan" .

Suruhanjaya sedang meneliti sama ada pilihan reka bentuk—seperti skrol tanpa henti (infinite scroll), main automatik (autoplay), pemberitahuan tolak (push notifications), dan sistem pengesyoran yang sangat diperibadikan—mengeksploitasi kerentanan psikologi pengguna, mewujudkan ketagihan tingkah laku dan 'kesan lubang arnab' (rabbit-hole effects) .

Precedent TikTok: Serangan Jelas Pertama

Suruhanjaya membuka prosiding rasmi terhadap TikTok pada 19 Februari 2024, di bawah DSA . Siasatan itu meliputi perlindungan kanak-kanak, reka bentuk ketagihan, dan kandungan berbahaya.

Pada 6 Februari 2026, Suruhanjaya mengeluarkan penemuan awal yang penting: TikTok melanggar DSA melalui reka bentuk ketagihannya . Secara khusus, Suruhanjaya mendapati bahawa TikTok gagal menilai secukupnya bagaimana ciri seperti skrol tanpa henti, main automatik, pemberitahuan tolak, dan sistem pengesyoran peribadinya boleh memudaratkan kesejahteraan fizikal dan mental pengguna, termasuk kanak-kanak dan dewasa yang rentan . Suruhanjaya membuat kesimpulan bahawa TikTok mesti "menukar reka bentuk asas perkhidmatannya" untuk mematuhi peraturan .

Siasatan Meta: Barisan Selari

Suruhanjaya membuka prosiding rasmi terhadap Meta pada Mei 2024, menyiasat sama ada Facebook dan Instagram melanggar DSA dalam bidang yang berkaitan dengan perlindungan kanak-kanak . Kebimbangan utama adalah sama ada algoritma dan sistem platform ini "mungkin merangsang ketagihan tingkah laku dalam kalangan kanak-kanak" .

Selain siasatan reka bentuk ketagihan, Suruhanjaya mengeluarkan penemuan awal berasingan pada 29 April 2026, bahawa Meta melanggar DSA kerana gagal menghalang kanak-kanak bawah 13 tahun daripada mengakses Facebook dan Instagram . Suruhanjaya mendapati langkah pengesahan umur Meta tidak berkesan, kerana kanak-kanak boleh dengan mudah mengelakkan sekatan dengan memasukkan tarikh lahir palsu .

Pada Jun 2026, Bloomberg melaporkan bahawa Suruhanjaya bersedia untuk meningkatkan siasatan Meta, mengeluarkan penemuan awal yang secara khusus menuduh Meta menggunakan "teknik reka bentuk eksploitatif untuk memastikan pengguna muda kekal leka" . Ini akan menyelaraskan siasatan Meta secara eksplisit dengan precedent TikTok.

Denda Berpotensi: Apa yang Dipertaruhkan

Jika Suruhanjaya secara muktamad menetapkan pelanggaran DSA, ia boleh mengenakan denda sehingga 6% daripada jumlah hasil tahunan global penyedia . Denda ditentukan oleh sifat, graviti, pengulangan, dan tempoh pelanggaran .

Untuk Meta, yang melaporkan kira-kira AS$164 bilion dalam jumlah hasil pada 2024, denda DSA maksimum akan berada dalam lingkungan AS$9.8 bilion . Anggaran lain, berdasarkan pendapatan 2025, mencadangkan denda maksimum sehingga €12 bilion (kira-kira AS$13 bilion) . Untuk syarikat induk TikTok, ByteDance, siling 6% yang sama dikenakan .

Selain itu, Suruhanjaya boleh mengenakan bayaran penalti berkala untuk memaksa pematuhan .

Tekanan Perundangan yang Lebih Luas

Penguatkuasaan DSA bukan satu-satunya barisan kawal selia. Presiden Suruhanjaya EU Ursula von der Leyen mengumumkan pada Mei 2026 bahawa EU sedang mengerjakan Akta Keadilan Digital (DFA) baharu yang secara khusus akan menyasarkan "amalan reka bentuk yang ketagihan dan memudaratkan" pada platform digital . DFA akan mengharamkan amalan manipulatif, ciri ketagihan, dan pemasaran influencer yang mengelirukan .

Meta juga berdepan penelitian berterusan terhadap model "bayar atau setuju" (pay or consent) daripada Rangkaian Kerjasama Perlindungan Pengguna EU . Pada 2025, Meta didenda €200 juta di bawah Akta Pasaran Digital (DMA) untuk model ini , dan ia telah komited untuk menawarkan pengguna EU pilihan iklan yang kurang diperibadikan .

Dinamik Rentas Sempadan dan Apa Seterusnya

Pendekatan EU mewujudkan garis dasar kawal selia untuk seni bina platform yang boleh mempengaruhi dasar di peringkat global. Penemuan awal TikTok berfungsi sebagai templat—dengan menyasarkan secara langsung ciri seperti skrol tanpa henti sebagai risiko sistemik, Suruhanjaya memberi isyarat bahawa reka bentuk platform itu sendiri tertakluk kepada peraturan.

Kedua-dua Meta dan TikTok mempunyai hak untuk bertindak balas terhadap penemuan awal dan menggunakan hak pembelaan mereka sebelum sebarang keputusan ketidakpatuhan muktamad . Hasil kes ini akan mentakrifkan sempadan reka bentuk platform yang boleh diterima untuk berjuta-juta pengguna di seluruh Eropah.