Tanduk Iran: Jari pada Picu, Perjanjian 14 Perkara Mungkin Terbatal Jika AS Mungkir Janji

Berikut adalah pecahan menyeluruh situasi ini berdasarkan laporan yang ada.

Kenyataan Konfrontasi Ghalibaf

Pada atau sekitar 18 Jun 2026, speaker parlimen dan ketua perunding Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, memberi amaran bahawa Tehran tidak akan menghormati komitmennya di bawah memorandum persefahaman (MoU) 14 perkara yang baru ditandatangani dengan AS jika Washington gagal memenuhi bahagiannya . Bercakap melalui sayap media Kor Pengawal Revolusi Islam Iran (IRGC), Ghalibaf menyatakan :

"Jika Amerika Syarikat gagal menunaikan komitmennya, perjanjian ini tidak akan dihormati."

Beliau selanjutnya mengisytiharkan bahawa "jari Iran kekal pada picu," menandakan angkatan tentera negara itu berada dalam keadaan siap sedia sepenuhnya dan permusuhan boleh disambung semula pada bila-bila masa . Ini menggemakan amaran awalnya pada April dan Mei bahawa Iran "tidak menyimpan kepercayaan terhadap musuh" dan bersedia memberikan respons yang "setimpal" terhadap sebarang serangan AS yang baharu .

Peranan Dwi Ghalibaf — Bekas Komander IRGC dan Perunding

Ghalibaf adalah bekas komander kanan IRGC, pernah mengetuai Tentera Udara IRGC sebelum menceburi politik . Identiti dwinya sebagai veteran keras IRGC dan ketua perunding dengan AS adalah ketegangan utama dalam perjanjian ini. Sayap media IRGC sendiri menyebarkan ancamannya untuk menarik diri daripada perjanjian, menekankan bahawa pertubuhan keselamatan yang pernah dipimpinnya memantau perjanjian dengan waspada dan akan mempertanggungjawabkan Washington .

Terma Utama Rangka Kerja 14 Perkara (MoU)

Rangka kerja ini — ditandatangani oleh Presiden Donald Trump dan Presiden Iran Masoud Pezeshkian — distrukturkan sebagai proses dua fasa :

Fasa 1 — Segera (selepas ditandatangani):

• Gencatan Senjata: Penghentian segera dan menyeluruh operasi ketenteraan di semua medan, termasuk Lubnan .
• Selat Hormuz: Iran komited untuk "usaha terbaik" bagi laluan selamat kapal dagang tanpa gangguan .
• Pengecualian Eksport Minyak: AS memberikan pengecualian segera untuk minyak mentah Iran, produk petrokimia, dan eksport berkaitan .
• Aset Dibekukan: Iran mendapat akses kepada berbilion dolar dana yang sebelum ini dibekukan .
• Dana Pembangunan Semula: Penubuhan dana $300 bilion untuk "pembinaan semula dan pembangunan ekonomi" Iran, walaupun AS tidak diwajibkan menyumbang secara langsung .

Fasa 2 — Ditangguhkan (tetingkap rundingan 60 hari):

• Rundingan Nuklear: Semua rundingan mengenai program pengayaan nuklear Iran, penyingkiran sekatan, masa depan Selat Hormuz, dan pembongkaran infrastruktur nuklear Iran ditangguhkan ke tempoh rundingan 60 hari .
• Penarikan Tentera: Penarikan tentera AS secara berperingkat, dengan sekatan tentera laut ditarik balik dalam tempoh 30 hari .

Asimetri utama yang dinyatakan oleh penganalisis ialah Iran menerima kelegaan ekonomi yang besar dengan segera, manakala komitmen utamanya — terutamanya mengenai nuklear — ditangguhkan sehingga perbincangan Fasa 2 .

Tentangan Serupa daripada Komander Pasukan Quds IRGC, Esmail Qaani

Komander Pasukan Quds IRGC, Esmail Qaani, telah mengeluarkan ancaman selari, menekankan bahawa proksi "paksi penentangan" Iran kekal aktif.

• "Pejuang tanpa sempadan sedang memerhatikan titik cekik laluan anda" — Qaani memberi amaran kepada AS dan Israel bahawa proksi keganasan Iran "akan mencekik kamu" dan perkapalan di Laut Merah dan Selat Bab al-Mandab masih terdedah .
• "Perang yang dikenakan itu telah memalukan Amerika Syarikat sepenuhnya" — Dalam temu bual 15 Jun, Qaani berkata konflik itu "mempercepatkan keruntuhan rejim Israel yang jenayah" dan bahawa pencegahan AS telah hancur .
• Beliau juga menuntut pengunduran Israel dari Lubnan sebagai syarat untuk sebarang pengaturan kekal .

Qaani, yang jarang muncul di khalayak ramai, tampil untuk membingkai perjanjian itu bukan sebagai kompromi diplomatik tetapi sebagai bukti bahawa AS dipaksa ke meja rundingan .

Konteks Lebih Luas dan Bingkai Keras

Pertubuhan keras Iran secara terbuka membingkai rangka kerja itu bukan sebagai konsesi, tetapi sebagai bukti bahawa Washington keletihan dari segi ketenteraan dan ekonomi — bahawa Tehran "bertahan lebih lama" daripada AS . Pada masa yang sama, amaran Ghalibaf dan Qaani mencerminkan keraguan mendalam dalam IRGC bahawa Washington akan menunaikan janjinya, terutamanya mengenai pelepasan sekatan dan dana pembangunan semula .

Kesimpulannya: MoU memberikan Iran kelegaan ekonomi awal yang besar (pengecualian minyak, aset beku, dan komitmen pembangunan semula $300 bilion) sebagai pertukaran untuk gencatan senjata dan janji untuk berunding mengenai program nuklearnya kemudian. Tetapi ketua perunding Iran — yang bercakap sebagai bekas komander IRGC — telah pun memberi isyarat bahawa sebarang kegagalan AS untuk menunaikan janji akan membatalkan perjanjian, dengan "jari pada picu."