AS Perintah Anthropic Henti Akses Model Fable 5 & Mythos 5: Ledakan AI Sumber Terbuka China Bermula

Ledakan Model AI China: Lonjakan Saham dan Kelebihan Kos

Penarikan paksa dua model frontier paling berkuasa di dunia dari pasaran global telah menjadi durian runtuh kepada makmal AI sumber terbuka China.

Saham Knowledge Atlas (Zhipu AI) Melonjak

Saham Knowledge Atlas Technology (Zhipu AI, HKG: 2513) melonjak sebanyak 33% pada Isnin, 15 Jun, ketika bank-bank pelaburan di Wall Street meningkatkan pertaruhan mereka terhadap keupayaan firma itu untuk meraih permintaan global yang tercicir selepas sekatan Anthropic .

Model China: Prestasi Hampir Setara, Kos Jauh Lebih Murah

Peralihan kepada model sumber terbuka China sedang pesat berlaku dalam kalangan perusahaan dan kerajaan . Makmal utama yang mendapat manfaat termasuk:

• DeepSeek — Model sumber terbuka (open-weight) V4-Pro dan V4-Flash mendakwa prestasi setanding model sumber tertutup teratas AS dalam pengekodan ejen dan penaakulan, pada harga kira-kira 85–90% lebih rendah berbanding GPT-5.5 atau Claude Sonnet 4.5 .
• Moonshot AI (Kimi) — Kimi K2.6 mengenakan caj sekitar $2–$3 per juta token output, kira-kira satu perlima daripada harga model AS yang setanding .
• Zhipu AI (Knowledge Atlas) — GLM-5.1 berjalan pada kos kurang daripada satu pertiga daripada kos inferens Claude Opus .

Perbandingan Kos (per juta token output):

Sumber:

Model China kini mencapai skor 91–92% pada ujian pengekodan HumanEval berbanding 92.5–93% untuk model AS terkemuka — jurang hanya 1–2 mata peratusan — pada kos inferens 40–60 kali ganda lebih rendah .

Risiko Kawalan Serupa Terhadap OpenAI dan Google

Ramai penganalisis melihat arahan Anthropic ini sebagai duluan. Pihak berkuasa undang-undang yang sama (kawalan eksport keselamatan negara di bawah BIS Jabatan Perdagangan) boleh dikenakan ke atas OpenAI (GPT-5.5, GPT-4.1) dan Google DeepMind (Gemini 3.1 Pro) jika pentadbiran AS mengenal pasti kebimbangan jailbreak atau keselamatan negara yang serupa . Ketidakpastian ini sahaja sudah mendorong pembeli global ke arah alternatif sumber terbuka yang boleh dihoskan sendiri.

Kesan Global: Gema Kedaulatan AI

Arahan Anthropic digelar sebagai detik "titik perubahan" AI berdaulat.

• Korea Selatan: Ketua Pegawai Eksekutif Upstage, Kim Sung-hoon, berkata arahan itu "menekankan kepentingan usaha AI berdaulat Korea Selatan," dengan alasan negara yang tidak mengawal model AI asas ibarat bergantung kepada belas ihsan dasar AS atau China .
• India: Sekatan ini "menyalakan semula debat kedaulatan India," dengan pengasas dan pemikir dasar menyeru agar dibangunkan alternatif tempatan .
• Kanada: Perdana Menteri Mark Carney menggunakan sekatan ini untuk berhujah bahawa Kanada mesti membina infrastruktur AI sendiri daripada bergantung kepada platform yang dikawal AS .
• Kesatuan Eropah: Anggota Parlimen Eropah dari Perancis, Jordan Bardella, menyifatkan sekatan ini sebagai "peringatan tajam bahawa AI adalah isu utama kedaulatan negara" .
• Negara Teluk: Negara-negara GCC, yang sebelum ini telah melabur berbilion-bilion dolar dalam kapasiti AI berdaulat, mengukuhkan strategi mereka .

Sentimen teras, seperti yang dirumuskan oleh seorang penganalisis: "Apa yang berubah adalah rasa pendedahan di pejabat-pejabat kerajaan dari Ottawa ke Riyadh ke Brussels — pengiktirafan bahawa kebergantungan infrastruktur kepada penyedia AI asing tunggal bukanlah risiko teori tetapi kerentanan operasi" .

Pembentukan Semula Persaingan AI Global

Analisis pakar merumuskan beberapa kesan jangka panjang:

1. Pecahan Dipercepat — Pasaran AI global berpecah kepada duopoli AS-China, dengan kuasa pertengahan berlumba-lumba membina infrastruktur bebas.
2. Model Sumber Terbuka Mendominasi Pasaran Berkecuali — Negara yang enggan bertaruh pada mana-mana kuasa besar akan menganjurkan model sumber terbuka (DeepSeek, Qwen, GLM) pada infrastruktur mereka sendiri, memintas API terkawal AS sepenuhnya .
3. Risiko Daya Saing AS — Dengan memutuskan aliran hasil daripada pelanggan bukan AS dan mendorong mereka ke arah alternatif, sekatan ini mungkin melemahkan kitaran maklum balas komersial yang selama ini memacu peningkatan model AS .
4. Kedudukan Pasaran China — Makmal China kini mempunyai kelebihan harga-prestasi yang mengukuhkan diri secara struktur: lebih ramai pengguna yang mereka peroleh, lebih pantas model mereka bertambah baik, merapatkan jurang kualiti dengan model frontier AS .
5. Duluan untuk Kawalan Lebih Luas — Rangka kerja undang-undang yang digunakan terhadap Anthropic berpotensi menyasarkan OpenAI, Google, dan makmal AS yang lain, mewujudkan "ketidaktentuan geopolitik" kekal ke atas keseluruhan sektor eksport AI AS .