Parlimen Hungary Lulus Pindaan Perlembagaan Halang Orbán Kembali Sebagai PM

Viktor Orbán berkhidmat kira-kira 20 tahun merentasi lima penggal, termasuk empat penggal berturut-turut dari 2010 hingga 2026. Di bawah peraturan baharu, beliau secara automatik hilang kelayakan. Péter Magyar sendiri turut terkesan: pindaan itu mengehadkan bakti jawatan perdana menterinya sendiri kepada maksimum lapan tahun .

Usul ini dibentangkan ke parlimen pada 20 Mei 2026, hanya lebih sebulan selepas Parti Tisza Magyar memenangi majoriti lebih dua pertiga dalam pilihan raya April . Magyar secara konsisten berkempen untuk had penggal, menggambarkan tempoh jawatan tanpa had sebagai laluan langsung kepada pemusatan kuasa dan penghakisan semak imbang demokratik .

Membongkar Pejabat Perlindungan Kedaulatan

Selain daripada had penggal, pindaan ke-16 menghapuskan asas undang-undang untuk Pejabat Perlindungan Kedaulatan (Szuverenitásvédelmi Hivatal, atau SPO). Pejabat ini diwujudkan di bawah Akta Perlindungan Kedaulatan 2023 dan diberikan kuasa luas untuk menyiasat individu dan organisasi yang dianggap berkhidmat untuk kepentingan asing .

Menurut kata-kata rang undang-undang tajaan Tisza yang mengiringi pindaan itu, "Pejabat Perlindungan Kedaulatan tidak melaksanakan sebarang tugas awam yang sebenar, dan penubuhannya hanya bertujuan untuk niat dan kepentingan politik semata-mata" . Pengkritik, termasuk Human Rights Watch, telah lama menyifatkan pejabat ini sebagai alat untuk mengecap buruk wartawan, kumpulan masyarakat sivil, dan tokoh pembangkang yang menerima dana asing . Suruhanjaya Eropah merujuk Hungary ke Mahkamah Keadilan Kesatuan Eropah pada 2024, dengan hujah bahawa Akta Perlindungan Kedaulatan melanggar undang-undang EU mengenai hak asasi dan perlindungan data .

Perdana Menteri terpilih Magyar memberi isyarat niatnya pada awal Mei 2026, berjanji untuk menghapuskan pejabat itu "dengan segera" dan menyifatkannya sebagai "belantan politik," menganggarkan pemansuhan itu akan menjimatkan belanjawan pusat sebanyak 6 bilion forint (€27 juta) setahun .

Menuntut Semula Aset Awam

Pakej pindaan ini juga memperkenalkan mekanisme untuk membawa yayasan amanah awam di bawah pemilikan dan pengurusan negeri. Amanah-amanah ini, yang ditubuhkan semasa tahun-tahun Orbán, memegang berbilion dolar aset dan beroperasi sebagai lanjutan pengaruh politik di luar kawalan kerajaan biasa . Dengan meminda Perkara 38 Undang-Undang Asas mengenai aset awam, pindaan ke-16 membolehkan kerajaan membubarkan struktur tersebut dan mendapatkan semula sumber untuk belanjawan negeri .

Respons Orbán

Viktor Orbán bertindak balas dengan nada mengejek. Dalam wawancara dengan portal Index Hungary, beliau menyifatkan keputusan itu sebagai "tidak masuk akal" dan "melucukan kerana ia tidak akan berkesan." Beliau berhujah bahawa "akhirnya, rakyat tetap akan membuat keputusan," membayangkan pengundi akhirnya akan mengetepikan perubahan perlembagaan ini jika mereka mahukannya kembali . Parti Fidesz beliau menentang pindaan itu di parlimen, tetapi dengan undian akhir 135–50 dengan 6 berkecuali, pihak lawan tidak mempunyai jumlah yang cukup untuk menyekatnya .

Apakah Kekangan Undang-Undang dan Politik yang Dihadapi Pindaan Ini?

Pindaan ke-16 kini adalah sebahagian daripada perlembagaan Hungary, tetapi ketahanannya bukanlah mutlak.

Pembalikan memerlukan satu lagi pindaan perlembagaan. Memandangkan had penggal termaktub dalam Undang-Undang Asas, majoriti parlimen pada masa hadapan secara teorinya boleh menghapuskan atau mengubah suainya — tetapi hanya dengan satu lagi undian dua pertiga, yang memerlukan gabungan majoriti besar atau satu parti dominan yang memiliki aritmetik parlimen sama seperti yang digunakan Tisza untuk meluluskan pindaan asal .

Cabaran mahkamah perlembagaan adalah mungkin. Beberapa penganalisis undang-undang menyatakan bahawa pelantik institusi era Orbán, termasuk calon-calon lepas ke Mahkamah Perlembagaan, masih mempunyai kedudukan untuk mencabar pembaharuan Magyar. Mahkamah itu sendiri telah dilucutkan kuasa semakan substantif ke atas pindaan perlembagaan pada 2013, tetapi kumpulan pembangkang masih boleh mencuba cabaran prosedur . Setakat pertengahan Jun 2026, tiada cabaran rasmi difailkan.

Institusi EU sedang memerhati. Kes pelanggaran Suruhanjaya Eropah yang belum selesai terhadap Akta Perlindungan Kedaulatan kini secara asasnya menjadi akademik, kerana asas undang-undang pejabat tersebut telah dimansuhkan. Tiada cabaran di peringkat EU yang dilaporkan terhadap pindaan ke-16 itu sendiri, walaupun proses pemulihan kedaulatan undang-undang yang lebih luas akan kekal di bawah pengawasan EU .

Risiko politik tidak boleh diketepikan. Kelangsungan jangka panjang pindaan ini bergantung kepada hasil pilihan raya yang berterusan yang menghalang gabungan pimpinan Fidesz daripada memperoleh semula majoriti perlembagaan. Sekiranya itu berlaku, tiada apa-apa dalam perlembagaan yang menghalang kerajaan baharu daripada membatalkan peruntukan had penggal — satu perkara yang seolah-olah dibayangkan oleh Orbán sendiri apabila beliau menyifatkan pindaan itu "melucukan kerana ia tidak akan berkesan" .