Amaran Gabenor Bank Perancis: Eropah Perlu Kurangkan Pergantungan pada Rangkaian Bayaran AS, Kejar Kedaulatan Monetari

Seruan Kedaulatan Monetari di Tengah Peralihan Kuasa Global

Dalam ucapan awam pertamanya selepas memegang jawatan sebagai Gabenor Bank of France pada Mei 2026, Emmanuel Moulin—yang kini juga anggota Majlis Tadbir ECB—memberi amaran keras kepada Eropah. Beliau menegaskan bahawa rantau ini menghadapi "peluang yang jelas" untuk memperkukuh kedudukan global euro, tetapi ahli politik perlu memainkan peranan mereka .

Moulin menggunakan pentas antarabangsa untuk mengetengahkan isu yang semakin mendesak: pergantungan berlebihan Eropah kepada infrastruktur kewangan Amerika Syarikat. Beliau menyatakan bahawa keraguan terhadap kebebasan Rizab Persekutuan (Fed) AS dan dasar yang semakin tidak menentu dari Washington telah mencipta 'jendela peluang' untuk euro berkembang sebagai mata wang rizab antarabangsa yang lebih kukuh .

Namun, di sebalik peluang ini, terdapat realiti pahit yang perlu diakui oleh blok 20 negara ini. Sekiranya berlaku krisis geopolitik yang mendalam, Eropah mungkin mendapati dirinya lumpuh dari segi kewangan.

Bahaya Tersembunyi di Sebalik Kad Plastik Kita

Salah satu hujah teras Moulin dan pegawai kanan ECB yang lain adalah berkaitan kebergantungan melampau kepada 'kebaikan orang asing' (kindness of strangers). Dalam ucapan rasmi, telah ditekankan bahawa "kebergantungan berlebihan kita kepada penyedia pembayaran asing menjadikan kita bergantung kepada ihsan pihak luar pada masa ketegangan geopolitik yang memuncak" .

Analisis terperinci oleh Parlimen Eropah yang dikeluarkan pada 7 Jun 2026 mendedahkan magnitud masalah ini:

• Pergantungan kepada rangkaian bukan EU, terutamanya Visa dan Mastercard, dikenal pasti sebagai kerentanan kritikal dalam seni bina kewangan Kesatuan .
• Dalam kes yang paling teruk, jika penyedia perkhidmatan ini menghentikan operasi di Eropah, 15 daripada 20 negara zon euro akan kehilangan fungsi penyelesaian pembayaran kad secara langsung .
• Walaupun tanpa senario mimpi ngeri, dominasi BigTech dan piawaian proprietari asing menimbulkan risiko kepada persaingan, autonomi strategik, dan perlindungan data pengguna Eropah .

Kebergantungan ini bukan sahaja soal kad kredit. Ia turut melibatkan infrastruktur pasaran kewangan borong, sistem penjelasan, dan perkhidmatan yang kebanyakannya dikuasai oleh syarikat AS .

Euro Digital: Harapan Baharu atau Hanya Mimpi 2029?

Untuk melawan dominasi ini dan mengekalkan kerelevanan mata wang pusat dalam era digital, ECB sedang memacu projek Euro Digital. Secara ringkas, ini adalah mata wang digital bank pusat (CBDC) yang bertindak sebagai versi elektronik tunai, diterbitkan oleh ECB dan dijamin oleh institusi Eropah, bukan syarikat swasta asing.

Berikut adalah garis masa dan perkembangan terkini projek tersebut:

• Sasaran 2029: ECB kini menyasarkan untuk bersedia bagi potensi pelancaran pertama euro digital pada tahun 2029 .
• Ujian Perintis: Latihan perintis dan transaksi awal dijadualkan boleh bermula seawal pertengahan 2027 .
• Halangan Perundangan: Keputusan rasmi untuk menerbitkan euro digital hanya boleh dibuat selepas penggubal undang-undang EU (Parlimen dan Majlis Eropah) menerima pakai peraturan yang diperlukan. Tahun 2026 dikenal pasti sebagai tahun kritikal untuk proses perundangan ini .
• Fasa Semasa: Pada Oktober 2025, Majlis Tadbir ECB secara rasmi menutup fasa penyediaan selama 2 tahun dan bersetuju untuk mara ke fasa projek seterusnya yang memberi tumpuan kepada kesiapsiagaan teknikal .

Jumlah kos pembangunan sehingga pelancaran pertama dianggarkan sekitar €1.3 bilion .

Adakah Euro Semakin Berkuasa? Perspektif Data 2025

Seruan Moulin bukanlah retorik kosong. Terdapat petunjuk kukuh bahawa euro sedang bergerak, walaupun perlahan, ke arah yang betul. Laporan tahunan ECB bertajuk "The international role of the euro" yang diterbitkan pada 2 Jun 2026 mendedahkan data penting :

• Pertumbuhan Sederhana: Petunjuk komposit peranan antarabangsa euro meningkat kepada sekitar 20% pada tahun 2025, mengukuhkan kedudukannya sebagai mata wang kedua terpenting di dunia .
• Rekod Penerbitan Hutang: Penerbitan hutang antarabangsa dalam denominasi euro mencapai tahap tertinggi sejak penubuhan mata wang itu pada 2025, mencecah lebih $1.1 trilion .
• Peneraju Bon Hijau: Buat pertama kalinya, euro menjadi mata wang utama dalam pasaran bon hijau dan mampan antarabangsa, mengatasi dolar AS dengan penerbitan mencecah hampir $100 bilion .
• Rizab Global: Walaupun rizab pertukaran asing global yang dipegang dalam euro kekal stabil sekitar 20%, kepelbagaian oleh bank pusat pasaran sedang pesat membangun terus memberikan sokongan positif untuk euro .

Walau bagaimanapun, adalah penting untuk bertenang. Dominasi dolar AS masih sukar digugat. Pegangan dolar dalam rizab global kekal sekitar 58%, berbanding euro pada 20% . Seorang penganalisis menyatakan bahawa peningkatan euro adalah ketara tetapi "jauh lebih rendah daripada paras yang dilihat dua dekad lalu" .

Cabaran Semasa: Bayang-bayang Inflasi dan Politik

Seruan untuk kedaulatan monetari menjadi lebih rumit dengan latar belakang ekonomi semasa yang mencabar:

Inflasi Meningkat:
Data terkini menunjukkan inflasi tahunan zon euro melonjak kepada 3.2% pada Mei 2026, naik dari 3.0% pada April . Ini adalah paras tertinggi sejak September 2023. Kenaikan ini didorong terutamanya oleh harga tenaga yang meningkat 10.9% tahun ke tahun akibat gangguan laluan bekalan di Timur Tengah .

Respons ECB:
ECB mengekalkan kadar faedah utama pada 2.00% dalam mesyuarat April, tetapi pasaran kini meletakkan kebarangkalian lebih 97% untuk kenaikan 25 mata asas dalam mesyuarat Majlis Tadbir 11-12 Jun 2026 . Ini akan menjadi ujian awal bagi Gabenor baharu Emmanuel Moulin yang akan menghadiri mesyuarat ECB pertamanya pada Jun ini .

Halangan Perundangan:
Untuk merealisasikan visi euro digital, proses perundangan EU mesti diselesaikan. Ini memerlukan konsensus antara Parlimen Eropah, Majlis EU, dan suruhanjaya—satu tugas politik yang tidak boleh dianggap remeh .

Apakah Langkah Seterusnya untuk Rakyat dan Perniagaan Eropah?

Bagi rakyat biasa dan perniagaan di Eropah, dorongan ke arah kedaulatan monetari ini bermaksud beberapa perubahan berpotensi dalam tempoh tiga hingga lima tahun akan datang:

1. Dompet Digital Awam: Anda mungkin akan memiliki dompet euro digital yang dikawal selia oleh ECB, membolehkan transaksi selamat tanpa perlu bergantung pada kad bank swasta atau BigTech.
2. Ketahanan Sistem: Dalam senario geopolitik yang buruk, sistem pembayaran dijangka lebih berdaya tahan kerana mempunyai alternatif domestik yang kukuh (seperti inisiatif EPI/Wero) berbanding hanya bergantung pada rangkaian AS.
3. Kos Tersembunyi: Pergantungan kepada sistem asing disertakan dengan 'cukai' ekonomi dan data yang tidak ketara. Mengurangkannya boleh, dalam jangka panjang, mengurangkan kos transaksi dan risiko penyalahgunaan data pengguna.

Namun, realitinya projek ini masih di peringkat persiapan. Seperti yang dinyatakan oleh pegawai ECB, "keputusan sama ada untuk menerbitkan euro digital masih belum diambil" . Eropah kini berada di persimpangan antara aspirasi kedaulatan dan realiti integrasi kewangan global.

Ikuti perkembangan isu ini kerana keputusan ECB pada 11 Jun dan perbahasan perundangan pada baki tahun 2026 akan menjadi penentu hala tuju sebenar cita-cita monetari Eropah.