Di Sebalik Tindakan Tegas Taiwan Terhadap Cip AI: Penyeludupan Terbongkar, Kawalan Eksport Diperketat, dan Rantaian Bekalan Global Bergolak

Taiwan bergerak pantas untuk mengetatkan cengkamannya ke atas eksport cip AI termaju, berubah daripada pengeluar semikonduktor paling penting di dunia kepada salah satu penguat kuasa sekatan teknologi pimpinan AS yang paling agresif terhadap China. Pencetusnya: pendakwaan jenayah pertama pulau itu ke atas penyeludupan semikonduktor, yang mendedahkan rangkaian lencongan canggih menyalurkan perkakasan Nvidia kepada pembeli China. Sepanjang tahun lalu, Taipei telah merombak rejim kawalan eksportnya, menyenaraihitamkan ratusan entiti China, menambah sekatan peralatan yang meluas, dan meletakkan dirinya sebagai rakan kongsi Washington yang paling dipercayai dalam perang cip global. Akibatnya terhadap rantaian bekalan global yang semakin berpecah baru mula dirasai.

Ongakan Penyeludupan yang Mengubah Segalanya

Pada 21 Mei 2026, pendakwa raya Taiwan melaksanakan tindakan keras rasmi pertama negara itu terhadap penyeludupan semikonduktor, menyerbu 12 lokasi dan mendapatkan perintah tahanan untuk tiga individu, termasuk pengasas bersama Supermicro, Wally Liaw . Mereka yang dituduh didakwa menggunakan dokumen eksport palsu untuk menghantar pelayan mewah yang sarat dengan cip AI siri Nvidia Hopper ke China, Hong Kong, dan Macau .

Operasi itu mendedahkan rangkaian lencongan yang menggunakan laluan penghantaran pelayan Super Micro Computer melalui Jepun sebagai titik transit—kali pertama penggunaan laluan itu didokumenkan . Pihak berkuasa menyita kira-kira 50 pelayan bernilai lebih daripada AS$15 juta dalam satu serbuan itu sahaja . Beberapa pelayan telah pun melepasi kastam Taiwan dan meninggalkan pulau itu sebelum serbuan dijalankan .

Kes di Taipei itu memuncakkan bukti yang semakin meningkat selama berbulan-bulan bahawa rangkaian jenayah telah menemui cara sistematik untuk memintas kawalan eksport. Pada Mac 2026, Jabatan Kehakiman AS membuka meterai dakwaan yang mendakwa tiga individu berkait dengan Supermicro bersubahat menyeludup cip AI bernilai AS$2.5 bilion kepada pelanggan China antara 2022 dan 2024, menggunakan laluan melalui Taiwan, Thailand dan Hong Kong . Penyiasat Taiwan percaya bahawa lebih banyak pelayan telah pun sampai ke makmal AI China berbanding yang telah ditemui semula .

Peralihan daripada penguatkuasaan pentadbiran kepada pendakwaan jenayah adalah titik perubahan. "Ini adalah tindakan keras rasmi pertama Taiwan terhadap penghantaran haram perkakasan pengkomputeran AI terhad," kata Pejabat Pendakwa Daerah Keelung . Langkah itu memberi isyarat bahawa Taipei kini melihat penyeludupan cip sebagai jenayah keselamatan negara, bukan isu pematuhan perdagangan.

Apakah Kawalan Baharu yang Sedang Dipertimbangkan oleh Taiwan

Berikutan pendedahan penyeludupan, Taiwan sedang menilai sekatan yang lebih luas ke atas eksport cip AI ke China yang akan menutup jurang yang tinggal dengan peraturan AS . Langkah-langkah yang dicadangkan akan memberi pihak berkuasa alat undang-undang yang diperluaskan untuk mengurus eksport teknologi sensitif, secara khusus menyasarkan lencongan perkakasan canggih .

Butiran khusus—cip mana yang akan dilindungi, ambang prestasi, atau jadual pelaksanaan—belum dikeluarkan secara awam . Langkah itu dibuat selepas AS mengecualikan Taiwan daripada pusingan terbaru sekatan eksport cip AI, dengan Washington secara jelas menyebut kawalan sedia ada pulau itu yang sudah kukuh sebagai justifikasi .

Kerajaan Taiwan telah merangka pengecualian itu sebagai pengesahan pendekatannya. "Pengecualian Taiwan daripada sekatan baharu AS terhadap eksport cip dan teknologi AI seharusnya memberikan keyakinan tentang kawalan Taipei sendiri dan penghormatan terhadap undang-undang," kata kerajaan dalam satu kenyataan .

Bagaimana Dasar Perdagangan Taiwan Telah Diperketatkan

Sekatan cip AI yang dicadangkan adalah langkah terbaru dalam eskalasi yang semakin pantas sepanjang setahun. Sejak pertengahan 2025, Taiwan secara asasnya telah mengubah pendirian kawalan eksportnya:

• Jun 2025 — Menyenaraihitamkan Huawei dan SMIC: Taiwan menambah dua gergasi teknologi China itu ke senarai entiti Komoditi Berteknologi Tinggi Strategik (SHTC), yang memerlukan firma Taiwan mendapatkan lesen kerajaan sebelum mengeksport apa-apa kepada mereka . Penganalisis menyifatkan langkah itu sebagai "eskalasi penting" yang menyelaraskan lagi dasar Taiwan dengan Amerika Syarikat .

• Jun 2025 — Pengembangan senarai hitam 601 entiti: Dalam kemas kini yang sama, Taiwan menambah 601 entiti asing ke senarai hitam perdagangannya, sebahagian besarnya entiti China, di samping organisasi seperti al-Qaida dan Taliban . Pengembangan itu meletakkan pembuat cip China pada kedudukan undang-undang yang sama dengan firma Rusia, Iran, dan Korea Utara yang dikenakan sekatan, memerlukan kelulusan awal untuk sebarang eksport .

• November 2025 — Kawalan peralatan canggih: Taiwan menambah 18 kategori ke senarai kawalan eksportnya meliputi pencetak 3D mewah, peralatan pembuatan semikonduktor termaju, dan komputer kuantum . Seorang pegawai kerajaan berkata kemas kini itu diselaraskan "bersama sekutu kami" tetapi "tidak menyasarkan mana-mana negara tertentu" .

• September 2025 — Kawalan unilateral ke atas Afrika Selatan: Taipei secara ringkas mengenakan sekatan eksport semikonduktor ke atas Afrika Selatan berhubung pertikaian mengenai pemindahan pejabat perwakilan Taiwan, menunjukkan kesediaannya untuk menggunakan pengaruh cip melangkaui China dan untuk objektif bukan teknologi .

• Lewat 2024 — Penghentian TSMC: AS menuntut TSMC menghentikan penghantaran cip AI termaju ke China; Taiwan akur .

Secara keseluruhan, langkah-langkah ini mencerminkan strategi yang disengajakan untuk meletakkan Taiwan sebagai penguat kuasa yang amat diperlukan dalam rejim kawalan teknologi pimpinan AS, bukan sekadar pengeluar yang patuh.

Pertaruhan untuk Rantaian Bekalan Cip Global

Taiwan menyumbang lebih 60% daripada hasil faundri semikonduktor global, dengan TSMC sahaja menghasilkan kira-kira 90% daripada cip AI termaju dunia yang dibina pada proses sub-7nm. Pengetatan kawalan pulau itu ke atas siapa yang boleh mengakses cip tersebut mempunyai akibat besar dan melata:

Pembahagian Rantaian Bekalan

Sekatan Taiwan-China yang lebih ketat sedang mempercepatkan pembentukan dua ekosistem semikonduktor yang berbeza—satu bersekutu dengan AS, satu lagi bersekutu dengan China—memaksa syarikat memilih pihak mana untuk dilayan . Rangka Kerja Resapan AI era Biden dan Peraturan Usaha Wajar Faundri, yang menetapkan Taiwan sebagai rakan kongsi Tahap 1, sudah mengehadkan berapa banyak pengeluaran termaju boleh berlaku di luar negara yang dipercayai . Kawalan Taiwan sendiri memperdalam jurang itu.

Kerentanan China sebagai Titik Sekatan

China sangat bergantung pada peralatan, bahan, dan perkhidmatan reka bentuk pembuatan cip Taiwan, yang kesemuanya kini disekat secara sistematik . Keputusan penyenaraian hitam Taiwan secara langsung menyasarkan cita-cita AI Huawei dan usaha SMIC untuk mengejar dalam pengeluaran cip termaju, bertujuan menyekat akses China kepada teknologi pada 7-nanometer dan ke bawah .

Perang Bayang-bayang Penyeludupan yang Meningkat

Apabila saluran undang-undang tertutup, permintaan untuk laluan pasaran gelap semakin meningkat, dan rangkaian berkaitan Supermicro menunjukkan sejauh mana pembeli sanggup pergi . Penyeludup sedang membangunkan laluan transit yang semakin kompleks melalui Jepun, Thailand, dan Hong Kong, menjadikan penguatkuasaan seperti permainan 'whack-a-mole' .

Penjajaran Teknologi AS-Taiwan Semakin Mendalam

Pengecualian Taiwan daripada sekatan eksport AI AS baru-baru ini mencerminkan kepercayaan mendalam Washington terhadap kawalan Taipei . Ini memperdalam perkongsian teknologi AS-Taiwan tetapi berisiko tindakan balas China yang lebih tajam—sama ada melalui kawalan eksport nadir bumi yang diperluaskan, tekanan perdagangan, atau ketidakstabilan politik .

Langkah Balas China

Beijing telah pun menggunakan pengaruhnya sendiri, memperluaskan kawalan eksport ke atas galium, germanium, dan bahan kritikal lain yang diperlukan untuk pengeluaran cip . Dinamik tindak balas bermaksud setiap sekatan Taiwan berisiko tindak balas eskalatif yang memberi kesan riak melalui rangkaian bekalan global yang sangat saling bergantung.

Penganalisis menyatakan bahawa kawalan eksport AS ke atas cip semata-mata "tidak akan menghalang China daripada terus membangunkan AI termaju" . Persoalannya bukanlah sama ada China akan terus maju, tetapi pada kos berapa, pada kelajuan berapa, dan melalui saluran rahsia mana—dan pendirian penguatkuasaan baharu Taiwan bermakna pulau itu akan menjadi pusat untuk menjawab persoalan itu untuk tahun-tahun akan datang.