Wabak Ebola Bundibugyo di DRC Mungkin ‘Jauh Lebih Besar’ Daripada Angka Rasmi, IRC Beri Amaran

Wabak Ebola yang dicetuskan oleh virus Bundibugyo yang jarang ditemui semakin meningkat di timur Republik Demokratik Congo (DRC), dan kumpulan bantuan memberi amaran bahawa angka kes rasmi secara dramatiknya tidak menggambarkan skala sebenar krisis. Pada 1 Jun 2026, Jawatankuasa Penyelamat Antarabangsa (IRC) menyatakan wabak ini kemungkinan "jauh lebih besar dan lebih maju daripada yang dicadangkan oleh angka rasmi," sambil menyebut pengesanan lewat dan tahap pengesanan kontak yang sangat rendah di wilayah yang dibelenggu konflik bersenjata .

Angka kes rasmi dan jurang dengan realiti sebenar

Angka rasmi terkini menggambarkan situasi yang tidak lengkap. Menurut laporan Kementerian Kesihatan DRC bertarikh 31 Mei 2026, terdapat 282 kes yang disahkan dan 42 kematian yang disahkan di DRC, bersama dengan 220 kes disyaki yang masih dalam siasatan . Pusat Kawalan dan Pencegahan Penyakit Afrika (Africa CDC), melaporkan sehingga 30 Mei, mengira 263 kes yang disahkan dan 43 kematian yang disahkan di seluruh DRC dan Uganda, dengan lebih daripada 1,100 kes disyaki sedang disiasat . Data WHO sehingga 29 Mei mencatatkan 134 kes yang disahkan (sembilan daripadanya di Uganda) dan 18 kematian yang disahkan, sambil mencatatkan 906 kes disyaki dan 223 kematian disyaki .

Jumlah gabungan kes disyaki dan yang disahkan mencapai kira-kira 1,262 kes dan sekurang-kurangnya 241 kematian menjelang 29 Mei . Perbezaan ketara antara angka yang disahkan dan disyaki—hanya kira-kira 12% daripada semua kes yang dilaporkan telah disahkan oleh makmal—mendedahkan jurang pengawasan yang mendalam di zon wabak .

Ini adalah wabak Ebola ke-17 DRC sejak virus itu ditemui pada tahun 1976, dan ia sudah pun menjadi wabak Ebola ketiga terbesar dalam rekod secara keseluruhan . Ia berlaku hanya lima bulan selepas berakhirnya wabak sebelumnya di negara itu .

Strain Bundibugyo: virus jarang tanpa langkah balas

Wabak ini didorong oleh virus Bundibugyo (Orthoebolavirus bundibugyoense), spesies yang pertama kali dikenal pasti di Uganda pada tahun 2007 dan berbeza daripada virus Zaire ebolavirus yang lebih biasa di sebalik kebanyakan wabak sebelumnya . Ini hanya wabak Bundibugyo ketiga yang didokumentasikan dalam rekod, dan ia adalah yang terbesar .

Yang penting, tiada vaksin berlesen atau rawatan antivirus khusus yang diluluskan untuk strain Bundibugyo. Vaksin Ervebo sedia ada dan vaksin Ebola lain menyasarkan Zaire ebolavirus dan tidak menawarkan perlindungan terhadap Bundibugyo . Jurang itu telah memaksa pasukan respons untuk bergantung sepenuhnya pada pengesanan kontak, pengasingan, dan rawatan sokongan—tepatnya langkah-langkah yang kini gagal.

Penyebaran geografi: tiga wilayah DRC dan Uganda

Wabak ini, yang mula disahkan pada 15 Mei 2026, telah merebak ke tiga wilayah timur DRC: Wilayah Ituri kekal sebagai pusat episentral, dengan 264 daripada 282 kes yang disahkan di negara itu, tetapi kes juga telah dilaporkan di Kivu Utara (15 disahkan) dan Kivu Selatan (tiga disahkan) . Penularan rentas sempadan telah pun berlaku. Uganda telah melaporkan sembilan kes yang disahkan, termasuk sekurang-kurangnya satu kematian, dengan beberapa dikaitkan dengan perjalanan dari Ituri .

Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) mengisytiharkan wabak itu sebagai Darurat Kesihatan Awam Keprihatinan Antarabangsa pada 17 Mei, diikuti satu hari kemudian oleh pengisytiharan Africa CDC mengenai Darurat Kesihatan Awam Keselamatan Kontinental .

Amaran daripada kumpulan bantuan: respons sedang didahului

Pada 1 Jun 2026, Jawatankuasa Penyelamat Antarabangsa (IRC) mengeluarkan amaran segera. Hanya kira-kira 20% kontak yang sedang dikesan, jauh di bawah ambang 80–100% yang diperlukan untuk membendung wabak Ebola . Virus itu mungkin telah merebak tanpa dikesan sejak sebelum Mac—berpotensi selama tiga bulan sebelum kes rasmi pertama dikenal pasti . Orang ramai mengelak kemudahan kesihatan, dan ramai individu yang mempunyai gejala Ebola memilih untuk kekal dalam komuniti .

Médecins Sans Frontières (MSF) telah menggerakkan pasukan dan sedang meningkatkan usaha rawatan dan penglibatan komuniti, tetapi organisasi itu telah menunjukkan bahawa respons sedang didahului oleh wabak . IRC telah memberi amaran bahawa tanpa tindakan antarabangsa segera, ini boleh menjadi wabak Ebola paling maut dalam rekod . Kenyataan bersama dari WHO dan kerajaan Congo mengakui "masa yang mencabar," dengan pekerja kesihatan bergelut untuk mengesan dan mengasingkan kes, mengesan kontak, dan mempromosikan pengebumian yang selamat .

CEPI komited USD 60 juta untuk pembangunan vaksin

Sebagai respons kepada ketiadaan sebarang langkah balas yang diluluskan, Gabungan Inovasi Kesediaan Wabak (CEPI) mengumumkan pada 1 Jun 2026 bahawa ia memperuntukkan kira-kira USD 60 juta (RM 285 juta)* untuk mempercepatkan pembangunan tiga calon vaksin terhadap virus Bundibugyo .

Bahagian terbesar diberikan kepada Moderna, yang menerima USD 50 juta untuk memajukan calon vaksin Ebola Bundibugyo berasaskan mRNA mereka melalui ujian praklinikal dan ujian klinikal Fasa 1 . Tambahan USD 8.6 juta diperuntukkan kepada calon dari Universiti Oxford dan Institut Serum India, dan USD 3.2 juta kepada Inisiatif Vaksin AIDS Antarabangsa (IAVI) . Ketua CEPI, Richard Hatchett, memberitahu Reuters bahawa adalah mungkin untuk menyediakan vaksin untuk ujian klinikal dalam masa beberapa bulan, walaupun garis masa bergantung pada mengemudi situasi keselamatan di zon wabak .

Konflik bersenjata dan serangan ke atas infrastruktur kesihatan

Timur DRC adalah zon konflik aktif dengan pelbagai kumpulan bersenjata, dan krisis keselamatan secara langsung menjejaskan respons kesihatan. Serangan ke atas kemudahan kesihatan telah dilaporkan, dan konflik bersenjata telah menjejaskan pengesanan kontak, penglibatan komuniti, dan pergerakan kakitangan perubatan serta bekalan dengan teruk . Pusat Pencegahan dan Kawalan Penyakit Eropah (ECDC) telah menilai "konteks yang rumit" sebagai faktor utama yang mendorong ketidakpastian epidemiologi mengenai skop sebenar wabak ini .

Dalam persekitaran ini, gabungan strain virus jarang tanpa vaksin, pengesanan kontak yang minimum, penyebaran rentas sempadan, dan konflik aktif telah mewujudkan apa yang digambarkan oleh kumpulan bantuan sebagai situasi yang sangat berbahaya—situasi di mana angka rasmi mungkin hanya menggambarkan sebahagian kecil daripada kecemasan yang sedang berlaku di lapangan.

*Nota: *Anggaran anggaran RM 285 juta adalah berdasarkan kadar pertukaran sekitar 1 USD = RM 4.75, untuk konteks pembaca tempatan.