Konflik Iran 2026 Sedang Membentuk Semula Rantaian Bekalan Global—dan Baru Bulan Jun

Peperangan yang bermula dengan serangan AS dan Israel ke atas Iran pada akhir Februari 2026 telah dengan pantas berubah daripada operasi ketenteraan serantau kepada peristiwa ekonomi global yang menentukan. Penutupan hampir Selat Hormuz—laluan air yang melaluinya kira-kira satu perlima minyak dunia dan sebahagian besar gas asli cecair—telah menyebabkan kos tenaga melambung, meretakkan laluan perkapalan, dan mewujudkan kekurangan bahan mentah yang kini melata melalui setiap lapisan ekonomi global .

Ketua Pegawai Eksekutif BASF, Markus Kamieth, menggambarkan betapa genting situasi itu dalam satu amaran pada 9 Jun, dengan menyatakan bahawa risiko kekurangan bahan mentah semakin meningkat dan boleh "menghentikan rantaian bekalan yang amat rumit seperti pengeluaran kereta" . Amarannya bukanlah satu yang terpencil sebaliknya mencerminkan realiti yang lebih meluas: dari lantai kilang di Jerman dan Jepun hinggalah kepada perniagaan import-eksport kecil di UK, gelombang kejutan ekonomi konflik itu mustahil untuk diabaikan.

Selat Hormuz: Pusat Kesesakan yang Sangat Genting

Senjata ekonomi paling ampuh dalam konflik ini adalah geografi. Kedudukan Iran di Selat Hormuz membolehkan Kor Pengawal Revolusi Islamnya melumpuhkan trafik maritim secara berkesan dalam masa beberapa jam selepas serangan awal dengan memberi amaran kepada kapal-kapal bahawa laluan adalah "tidak dibenarkan" . Hasil serta-merta bukan sekadar lonjakan harga minyak—minyak mentah Brent meningkat 30% dalam beberapa minggu pertama —tetapi krisis logistik spektrum penuh. Kos pengangkutan dan insurans melonjak, laluan kargo udara terganggu, dan aliran stabil input industri seperti sulfur, helium, aluminium, dan bahan kimia khusus terhenti .

Gangguan ini melangkaui minyak mentah. Penggantungan penghantaran LNG Qatar telah mencetuskan krisis tenaga utama kedua untuk Eropah, dengan Bank Pusat Eropah menangguhkan pemotongan kadar faedah yang dirancang dan UK berdepan penurunan taraf pertumbuhan paling teruk dalam kalangan negara G7 . Pasukan penyelidik S&P Global menyatakan bahawa walaupun kesan ke atas pasaran tenaga mungkin tidak berpanjangan jika selat itu dibuka semula dengan cepat, sebarang peningkatan yang merosakkan infrastruktur tenaga kritikal Teluk boleh mengubah lanskap tenaga global secara asasnya .

Industri Automotif: Ramalan Pengeluaran Dipotong, Kos Dipindahkan

Sektor automotif adalah unik terdedah kepada gangguan di rantau ini. Selain tenaga, Teluk adalah sumber penting aluminium dan komponen berasaskan petrokimia yang penting untuk pembuatan kenderaan. Menjelang akhir Mac, pembuat kereta Eropah dan Jepun sudah memberi amaran bahawa rantaian bekalan aluminium dari Teluk Parsi berdepan gangguan serta-merta, dengan pemimpin industri bimbang stok simpanan sedia ada boleh kehabisan dengan cepat, mencetuskan pembelian panik yang mendorong harga aluminium naik 30% hingga 40% melebihi paras sebelum perang .

Kesan pengeluaran adalah boleh diukur. Kumpulan CRU mengurangkan ramalan pengeluaran kenderaan ringan global 2026nya sebanyak lebih 600,000 unit, dengan penurunan terbesar di Timur Tengah tetapi kesan riak kini dirasai di seluruh lanskap automotif global . Di Iran sendiri, ramalan untuk pengeluaran kenderaan dipotong sebanyak kira-kira 390,000 unit, penurunan tahun-ke-tahun sebanyak 30%, kerana pengeluar domestik utama menggantung operasi .

Tekanan kos sedang bergerak tanpa henti ke hiliran. Sebagai pembekal utama salutan, plastik, dan perantaraan kimia, BASF mula menaikkan harga sehingga 30% pada bulan Mac, dengan jelas menyebut "kenaikan besar dalam harga bahan mentah, kos tenaga dan logistik" yang berkait dengan konflik Timur Tengah . Kenaikan ini mempengaruhi segala-galanya daripada cat automotif hingga produk pembersihan industri, menambah lapisan baharu tekanan kos yang pengeluar seperti BMW pindahkan terus kepada pengguna.

Perniagaan Kecil UK: Titik Genting Semakin Hampir

Bagi syarikat multinasional besar, konflik ini adalah krisis kos dan kerumitan. Bagi perusahaan kecil dan sederhana (PKS) di UK, ia adalah ancaman kewujudan. Satu tinjauan Jun 2026 oleh Bibby Financial Services mendapati bahawa 70% PKS UK yang berdagang antarabangsa percaya mereka boleh didorong ke arah kebankrapan jika gangguan berterusan, dengan responden melaporkan purata kerugian sebanyak £38,207 sejak permulaan krisis . Hampir separuh daripada PKS kini mengenal pasti konflik global sebagai cabaran ekonomi tunggal terbesar yang mereka hadapi, peningkatan mendadak berbanding tahun-tahun sebelumnya .

Kesusahan sudah kelihatan dalam data insolvensi. Pentadbiran syarikat di UK melonjak 30% tahun-ke-tahun pada bulan Februari, bahkan sebelum kesan penuh konflik dirasai . Menjelang Mac, insolvensi syarikat naik lagi 7% bulan-ke-bulan kepada 2,022, dengan pentadbiran melonjak 52% . Pakar penstrukturan semula di firma seperti Azets menggambarkan perang itu sebagai "titik genting bagi banyak firma" yang sebelum ini hanya bertahan, dengan menyatakan bahawa kos yang meningkat telah menghancurkan margin dan menjadikan akses kepada pembiayaan mampu milik semakin sukar .

Tekanan ini tidak terhad kepada beberapa firma rapuh sahaja. Indeks Kemakmuran Perniagaan Barclays mendapati bahawa 80% daripada semua perniagaan UK melaporkan kesan negatif daripada konflik Timur Tengah, dengan 64% menyebut kos tenaga dan bahan api dan satu pertiga menghadapi gangguan rantaian bekalan secara langsung . Satu daripada lima firma UK menghentikan rancangan pelaburan sepenuhnya kerana ketidaktentuan geopolitik . Laporan Red Flag Alert Kumpulan Begbies Traynor melukis gambaran yang lebih suram: bilangan perniagaan UK dalam "kesulitan kewangan kritikal" melonjak lebih daripada satu pertiga pada suku pertama 2026 .

Apa Yang Akan Berlaku Seterusnya: Konflik Yang Akan "Membentuk Keseluruhan Tahun 2026"

Dalam satu temu bual dengan majalah Focus, Kamieth tidak berselindung mengenai prospeknya. "Krisis, yang telah muncul sejak akhir Februari di Timur Tengah dan diperhebat oleh perang AS-Iran, akan berterusan untuk beberapa ketika," katanya. "Ini akan membentuk keseluruhan tahun 2026" . Beliau juga memberi amaran bahawa rizab minyak kini sedang susut dan tanpa pembukaan semula Selat Hormuz, separuh kedua tahun ini boleh membawa kejutan harga minyak baharu untuk kedua-dua produk mentah dan ditapis .

Kesan ekonomi konflik ini adalah satu yang berganda. Kejutan tenaga awal memberi laluan kepada kekurangan bahan mentah, yang kini diterjemahkan kepada pemberhentian pengeluaran, kenaikan harga, dan insolvensi. Kelab Item EY telah memberi amaran bahawa UK boleh berdepan risiko kemelesetan, dengan pengangguran diramal meningkat kepada 5.8% . Amaran keuntungan di kalangan syarikat tersenarai UK yang berkait dengan risiko geopolitik meningkat 15% tahun-ke-tahun pada suku pertama .

Peperangan di Timur Tengah bukan lagi kebimbangan geopolitik yang jauh bagi ekonomi global. Ia adalah fakta ekonomi pusat pada tahun 2026, dan kosnya ditanggung oleh pekerja barisan pemasangan, pemilik perniagaan kecil, dan pengguna yang mengisi tangki atau membeli kereta baharu. Persoalannya bukan lagi sama ada konflik ini akan membentuk semula rantaian bekalan—ia adalah berapa lama dunia boleh menyerap kejutan ini.