China Uji Robot Humanoid untuk Perang, Tetapi Askar Robot Belum Wujud

China sedang membina laluan daripada robotik humanoid komersial kepada eksperimen ketenteraan. Rekod awam menunjukkan usaha dalam perolehan, data latihan, penderiaan dan konsep operasi, termasuk pertempuran bandar serta misi di belakang garisan musuh. Namun, bukti yang ada menyokong kesimpulan bahawa ia masih di peringkat ujian dan perancangan—bukan pengoperasian infantri humanoid bersenjata. 33

Bukti yang ada: saluran penyelidikan dan perolehan ketenteraan

Semakan Reuters terhadap lebih 100 notis perolehan ketenteraan China, kajian akademik, paten, penerbitan rasmi, rekod kerajaan dan bahan industri pertahanan mendapati institusi ketenteraan China sedang menguji humanoid mengikut keperluan medan perang serta meneliti cara ia boleh beroperasi bersama anggota tentera. Aktiviti ini dilaporkan semakin rancak pada 2025 dan 2026. 33

Perbezaan ini penting. Notis pembelian robot, kajian teknikal atau demonstrasi awam menunjukkan minat institusi dan pembangunan keupayaan; ia tidak membuktikan bahawa Tentera Pembebasan Rakyat China (PLA) telah membentuk unit tempur robot yang boleh dikerahkan.

Rekod awam menunjukkan beberapa jalur usaha yang saling berkait:

• Konsep dan penyelidikan ketenteraan: Penyelidik yang berkait dengan PLA telah memodelkan penggunaan humanoid dalam pertempuran bandar dan operasi di belakang garisan musuh. Akhbar PLA Daily pula menyeru agar teknologi “pejuang” robot dipindahkan daripada makmal ke medan latihan tentera. 33
• Perolehan dan infrastruktur latihan: Laporan mengenal pasti minat ketenteraan untuk mendapatkan robot humanoid serta teknologi penderiaan, operasi tangkas dan data latihan. Ini ialah asas yang diperlukan agar robot dapat berfungsi di luar demonstrasi yang telah disusun rapi. 33
• Hubungan komersial-ke-pertahanan: Unitree ialah pengeluar robot komersial yang menonjol. Penilaian Kongres Amerika Syarikat menyatakan syarikat itu mempunyai hubungan yang didokumenkan dengan institusi bersekutu PLA dan entiti Parti Komunis China, penglibatan dalam program gabungan ketenteraan-awam, pembiayaan negara serta penyelidikan pertahanan. 1
• Aktiviti industri pertahanan: Konglomerat pertahanan milik negara, Norinco, telah mempromosikan humanoid Fuxi untuk fungsi termasuk kawalan sentri, peninjauan dan rondaan; teleoperasi—iaitu robot dikawal dari jauh oleh manusia—turut ditawarkan sebagai pilihan. 6
• Pertandingan awam: Pertandingan robot di China menunjukkan kemajuan dalam imbangan, pergerakan dan pemulihan selepas jatuh. Ia berguna sebagai pameran teknologi, tetapi bukan bukti kesiagaan tempur. H1 keluaran Unitree memenangi perlumbaan humanoid 1,500 meter di Beijing pada 2025. 4

Kegunaan paling awal yang lebih munasabah

Bentuk humanoid mempunyai satu kelebihan praktikal: ia direka untuk bergerak dalam persekitaran yang dibina untuk manusia. Mesin berkaki, berlengan dan bertangan berpotensi menggunakan tangga, pintu, tangga lipat, peralatan dan kenderaan tanpa setiap lokasi perlu diubah suai untuk platform beroda atau berantai.

Sebab itu, peranan sokongan lebih munasabah daripada gambaran robot membawa raifal sebagai askar barisan hadapan.

Peninjauan bandar dan sokongan serbuan

Penyelidikan ketenteraan telah meneroka penggunaan humanoid bersama pasukan dalam pertempuran bandar. Antara tugas yang berkemungkinan termasuk memasuki bangunan sebelum anggota tentera, memetakan bilik, membawa sensor, membuka pintu, memeriksa ruang dalaman serta menghantar semula video atau data sensor. 33

Tugas ini mungkin mengurangkan pendedahan anggota tentera kepada bahaya. Namun, perang bandar juga tempat penderiaan paling sukar: asap, bangunan rosak, orang awam, cahaya malap, runtuhan dan gangguan elektronik menjadikan pertimbangan mesin yang boleh diharap amat sukar.

Penyusupan dan operasi di belakang garisan musuh

Penyelidik turut memodelkan misi di belakang garisan musuh. Secara prinsip, humanoid boleh menempatkan sensor, memeriksa kemudahan atau bergerak dalam kawasan binaan padat, iaitu keadaan yang menjadikan mobiliti dan manipulasi seperti manusia berguna. 33

Maklumat awam tidak membuktikan bahawa konsep ini telah berkembang menjadi misi operasi PLA.

Kawalan sentri, rondaan dan pengawasan

Tugas sentri dan rondaan merupakan aplikasi awal yang lebih munasabah kerana kawasannya boleh dihadkan dan peraturannya lebih jelas. Huraian Norinco tentang Fuxi merangkumi tugas sentri, peninjauan sepanjang cuaca dan rondaan pintar. 6

Logistik, pemulihan dan kerja berbahaya

Pada masa depan, humanoid mungkin membawa bekalan, mengambil semula peralatan, memeriksa kawasan berisiko atau membantu pemulihan mangsa cedera. Pembangun humanoid berorientasikan pertahanan di Amerika Syarikat juga mengenal pasti pengendalian bekalan, peninjauan, pemulihan peralatan atau mangsa, serta pemeriksaan bahaya sebagai aplikasi berpotensi. 43

Minat ketenteraan China terhadap sistem darat tanpa pemandu juga melangkaui humanoid. Satu tender PLA meminta anjing robot berkuasa AI untuk peninjauan bersama dan pembersihan bahaya bahan letupan, menandakan robot darat yang lebih matang mungkin digunakan lebih awal bagi banyak tugas berisiko tinggi. 34

Teknologi yang diberi keutamaan

Cabaran paling besar bukanlah membuat robot berjalan di atas pentas. Cabaran sebenar ialah membolehkannya melihat, membuat keputusan dan bertindak secara andal dalam persekitaran yang tidak terkawal.

Pelaporan awam mengenai kerja China yang relevan kepada ketenteraan menunjukkan empat keutamaan utama:

1. Penderiaan dan navigasi. Robot perlu mentafsir data visual, radar dan pergerakan; mengenal pasti halangan; serta menavigasi pelbagai rupa bumi. Perolehan ketenteraan termasuk sistem untuk mengumpul dan melabelkan data seperti ini bagi latihan humanoid. 5
2. Manipulasi tangkas. Humanoid yang berguna mesti boleh mengendalikan pintu, pemegang, alat dan objek lain yang direka untuk tangan manusia. Minat ketenteraan terhadap “penderiaan pintar dan operasi tangkas” menggambarkan keperluan ini. 7
3. Pergerakan dan imbangan. Robot perlu menaiki tangga, merentasi tanah tidak rata, membawa beban dan bangun semula selepas jatuh. Pertandingan boleh menguji sebahagian keupayaan ini, tetapi acara sukan terkawal masih jauh daripada ketahanan di medan perang. 4
4. Data latihan AI berjasad. Autonomi humanoid bergantung pada data dalam jumlah besar yang menghubungkan sensor, tindakan fizikal dan hasilnya. Aktiviti perolehan China menunjukkan usaha membina saluran data dan penilaian tersebut. 5

Mengapa penggunaan bersenjata masih belum pasti

Kelebihan robot sokongan tidak menghapuskan kelemahan mesin berkaki dua dalam peperangan.

Kuasa dan ketahanan operasi ialah kekangan besar. Berjalan secara dinamik, pengkomputeran di dalam robot dan manipulasi menggunakan banyak tenaga; bateri pula menambah berat serta mewujudkan beban bekalan semula.

Kebolehpercayaan juga menjadi masalah. Robot yang berfungsi dalam demonstrasi dalaman masih perlu menghadapi lumpur, habuk, hujan, haba, kerosakan pada sendi, sensor terlindung, kesan letupan dan keperluan penyelenggaraan jauh dari bengkel.

Komunikasi terdedah kepada gangguan. Teleoperasi mengekalkan penglibatan manusia dalam keputusan, tetapi bergantung pada pautan yang boleh terganggu oleh jamming, kependaman atau video yang merosot. Autonomi lebih tinggi mengurangkan pergantungan pada pautan itu, tetapi menambah risiko keselamatan dan akauntabiliti.

Nisbah kos kepada kesan mungkin tidak memihak kepada humanoid. Sebuah humanoid menggabungkan penggerak, sensor, bateri dan perkakasan pengkomputeran yang mahal, tetapi mungkin dilumpuhkan oleh periuk api, serpihan, dron kecil, gangguan elektronik atau tembakan senjata ringan.

Yang paling penting, tiada bukti awam yang boleh dipercayai bahawa humanoid bersenjata telah dikerahkan bersama unit operasi PLA. Semakan Reuters mendapati penyelidikan, pemerolehan dan perancangan untuk penggunaan pada masa depan—bukan pengesahan bahawa infantri robot sudah berkhidmat. 33

Sasaran autonomi ialah isu etika dan undang-undang teras

Bentuk robot yang menyerupai manusia bukan isu utama. Soalan kritikal ialah sama ada ia boleh memilih dan menyerang manusia secara bebas.

Dalam pertempuran bandar, sistem perlu membezakan kombatan daripada orang awam, mengenal pasti orang cedera atau individu yang menyerah diri, mentafsir tingkah laku yang berubah pantas, dan mematuhi peraturan penggunaan kekerasan yang ditetapkan pemerintah. Bukti awam semasa tidak menunjukkan robot humanoid mampu melakukan semua ini secara andal dalam keadaan tempur sebenar.

Undang-undang kemanusiaan antarabangsa menuntut pembezaan, perkadaran dan langkah berjaga-jaga yang boleh dilaksanakan ketika serangan. Tanggungjawab ini tidak boleh sekadar dipindahkan kepada algoritma. Kawalan manusia yang bermakna memerlukan operator atau pemerintah yang mempunyai maklumat, masa dan kuasa mencukupi untuk meluluskan, menolak, menjeda atau membatalkan penggunaan kekerasan.

Teleoperasi juga tidak menghapuskan risiko. Operator jarak jauh boleh berdepan kelewatan, video tidak lengkap, komunikasi terganggu dan bias automasi—kecenderungan untuk terlalu mempercayai saranan mesin walaupun ia salah.

China, Amerika Syarikat dan perlumbaan robotik yang lebih luas

Kelebihan berpotensi China terletak pada asas robotik komersialnya yang besar serta sistem yang boleh menghubungkan firma awam, penyelidikan disokong negara dan institusi pertahanan. Hubungan Unitree dengan institusi bersekutu PLA dan penyelidikan pertahanan menunjukkan mengapa kemajuan humanoid komersial boleh mempunyai kepentingan ketenteraan. 1

Amerika Syarikat juga sangat aktif dalam autonomi ketenteraan, khususnya dron, sistem maritim dan pembangunan senjata berasaskan AI. Reuters melaporkan reka bentuk di sebalik anjing robot Unitree yang berjaya menggunakan inovasi yang dibiayai penyelidikan ketenteraan Amerika Syarikat, sekali gus menunjukkan teknologi boleh bergerak antara ekosistem penyelidikan dan pelbagai aplikasi. 3

Namun, humanoid bukan perubahan paling segera dalam robotik ketenteraan. Sistem yang lebih murah dan matang—dron udara serta maritim, peluru berlegar, anjing robot, sensor automatik dan kenderaan tanpa pemandu lain—lebih berkemungkinan membentuk konflik dalam masa terdekat. Amerika Syarikat, China dan rakan masing-masing sudah bersaing untuk membangunkan sistem ketenteraan dikawal AI merentas pelbagai domain. 44

Kesimpulan

China secara munasabah sedang menyediakan robot humanoid untuk kemungkinan kegunaan ketenteraan pada masa depan. Bukti paling kukuh menyokong eksperimen bagi sokongan bandar, peninjauan, tugas sentri, logistik dan operasi berbahaya, serta teknologi asas seperti penderiaan, manipulasi, mobiliti dan data AI berjasad. 33

Tafsiran yang berhati-hati bukanlah menolak perkembangan ini, dan bukan juga membesar-besarkannya: usaha China mempunyai kepentingan strategik, tetapi askar humanoid autonomi bersenjata masih belum disahkan secara awam dan belum cukup matang dari segi teknikal. Jika humanoid memasuki penggunaan operasi terlebih dahulu, ia lebih cenderung digunakan untuk tugas sokongan dan pengawasan yang terkawal, bukan sebagai pejuang medan perang yang memilih sasaran secara bebas.