Krisis bahan api Eropah 2026: harga di pam naik, margin penapisan melebar

Harga bahan api di pam Eropah melonjak pada 2026 bukan semata-mata kerana minyak mentah semakin mahal. Gangguan penghantaran melalui Selat Hormuz, kerosakan loji penapisan di rantau Teluk dan serangan terhadap loji di Rusia turut mengehadkan bekalan bahan api yang sudah ditapis. Apabila diesel sukar diperoleh, loji yang masih mampu beroperasi boleh menjual hasilnya pada harga yang lebih tinggi berbanding kos minyak mentah. 3234

Mengapa kekurangan diesel boleh memanfaatkan penapis minyak?

Menurut data yang dilaporkan Reuters, eksport diesel Timur Tengah merosot separuh kepada kira-kira 800,000 tong sehari antara Mac dan Ogos. Pada 10 September, stok diesel di sebuah hab dagangan Eropah pula berada pada paras terendah bagi waktu yang sama dalam setahun. Serangan Ukraine telah mengurangkan pengeluaran loji penapisan Rusia, manakala Rusia mengenakan larangan eksport diesel pada Julai. Semua ini menyekat bekalan diesel siap, bukan hanya bekalan minyak mentah. 343238

Ukuran penting di sini ialah jurang harga penapisan, atau crack spread: perbezaan antara harga bahan api siap dengan harga minyak mentah yang digunakan untuk menghasilkannya. Jurang itu boleh melebar apabila bahan api siap berkurangan, walaupun minyak mentah sendiri mahal. Namun, ia bukan keuntungan bersih selepas kos operasi dan perbelanjaan lain. Sebagai gambaran kesannya kepada pendapatan syarikat, Repsol melaporkan keuntungan suku kedua meningkat tiga kali ganda, didorong margin penapisan yang lebih kukuh dan harga minyak yang lebih tinggi. 31

Angka kerosakan kapasiti juga perlu dibaca dengan cermat. Laporan yang dibekalkan tidak mengesahkan dakwaan bahawa sekurang-kurangnya 10% kapasiti penapisan dunia terhenti atau sekitar 40% kapasiti Rusia lumpuh. Reuters sebaliknya memetik anggaran Agensi Tenaga Antarabangsa (IEA) bahawa jumlah minyak mentah yang diproses loji Rusia pada Jun 30% lebih rendah berbanding setahun sebelumnya. Kapasiti yang terjejas, jumlah yang benar-benar diproses dan bahan api yang tersedia untuk dieksport bukan ukuran yang sama. 33

Saham naik, tetapi siapa sebenarnya menanggung kos?

Saham tenaga Eropah turut meningkat. Setakat 23 September, saham Repsol naik 87,2% dan TotalEnergies 40,6%. Petunjuk margin penapisan Eropah TotalEnergies pula meningkat daripada US$4,7 kepada US$13,5 setong. Angka ini menunjukkan mengapa perniagaan penapisan menarik perhatian pelabur, tetapi kenaikan saham tidak boleh dikaitkan sepenuhnya dengan penapisan: kedua-dua syarikat mempunyai perniagaan lain, dan pulangan saham bukan angka keuntungan. 1918

Begitu juga dengan anggaran yang dilaporkan Euronews bahawa margin diesel menyumbang kira-kira 41 sen euro seliter, hampir satu perlima daripada harga di pam. Itu ialah komponen harga, bukan 41 sen keuntungan bersih syarikat bagi setiap liter. Ukuran itu juga berbeza daripada petunjuk margin khusus TotalEnergies. 4

Kesan kepada ekonomi lebih luas daripada bil mengisi minyak. Menurut analisis KBC, inflasi tenaga kawasan euro meningkat daripada 10,3% pada Julai kepada 14,3% pada Ogos. Pada 10 September, Bank Pusat Eropah (ECB) menaikkan tiga kadar faedah utamanya sebanyak 25 mata asas, sambil menyebut tekanan inflasi akibat konflik di Timur Tengah. Kakitangannya mengunjurkan inflasi keseluruhan memuncak pada 3,6% pada suku keempat, tetapi mengakui ketidakpastian tentang bila kejutan tenaga itu akan reda. 554947

Mengapa penyelesaian segera sukar dicari?

Mengehadkan eksport tidak akan membaiki loji yang rosak atau memulihkan laluan perkapalan. Presiden Donald Trump menyokong pertimbangan larangan eksport diesel AS, tetapi pegawai masih menelitinya. Setiausaha tenaga AS memberi amaran bahawa langkah itu boleh menaikkan harga di pantai timur dan barat negara tersebut; penganalisis pula memberitahu Reuters bahawa ia mungkin tidak banyak menurunkan harga domestik sambil memburukkan kekurangan di tempat lain. 3638

Laluan alternatif turut tertekan. Kesatuan Pengangkutan Jalan Raya Antarabangsa melaporkan trafik di Selat Hormuz sangat terbatas dan saluran paip Timur–Barat Arab Saudi ditutup. Saluran itu sebelum ini membawa anggaran 4–5 juta tong sehari ke arah Laut Merah, sementara ancaman terhadap perkapalan berhampiran Bab el-Mandeb merumitkan laluan tersebut. Namun, saluran paip minyak itu bukan laluan pintas untuk gas asli cecair (LNG), dan gangguan ini tidak bermakna semua penghantaran alternatif mustahil. 2

Persoalan utama bagi pengguna dan pelabur ialah berapa lama kekurangan bahan api siap akan berlarutan. Gangguan berpanjangan boleh mengekalkan margin loji yang beroperasi; bekalan yang pulih atau permintaan yang melemah boleh mengecilkannya semula. Unjuran ECB juga bergantung pada kejutan tenaga yang dijangka reda, tetapi tempohnya masih tidak pasti. 147