Saham bertoken berkembang pantas, tetapi belum menggantikan pasaran saham tradisional

Pasaran saham bertoken sudah bergerak jauh daripada eksperimen kecil dalam dunia blok rantai. Dalam tempoh kurang setahun, aset yang menjejaki saham dan dana dagangan bursa (ETF) tradisional berkembang menjadi antara kategori aset dunia sebenar yang paling pantas meningkat.

Nilai pasaran ini melepasi AS$1 bilion sekitar Mac 2026, mencapai kira-kira AS$2.3 bilion pada pertengahan Julai dan berada sekitar AS$2.8 bilion merentas 3,374 aset dalam snapshot pada Ogos.

Namun, angka besar itu bukan satu-satunya cerita. Perubahan yang lebih penting ialah persaingan untuk mengubah saham yang biasa dibeli melalui broker menjadi produk yang boleh dipindahkan melalui dompet digital, dibiayai menggunakan stablecoin dan didagangkan di platform atas rantaian.

Pertumbuhan pasaran pada 2026

Perkembangan pasaran berlaku dengan pantas:

• Saham bertoken melepasi paras AS$1 bilion sekitar Mac 2026.
• Permodalan pasaran meningkat kepada kira-kira AS$2.3 bilion pada pertengahan Julai, hampir dua kali ganda berbanding paras Mac.
• Menjelang 20 Ogos, satu anggaran meletakkan nilainya sekitar AS$2.8 bilion merentas 3,374 aset.
• Alamat pemegang meningkat kepada kira-kira 1.4 juta, iaitu kenaikan 447.5% dalam tempoh enam bulan. BNB Chain dan Robinhood Chain masing-masing mempunyai hampir 500,000 pemegang dalam snapshot tersebut.

Angka-angka ini tidak semestinya membentuk siri masa yang benar-benar seragam. Penyedia data mungkin berbeza dari segi sama ada mereka mengira saham sahaja atau saham bersama ETF, cara produk penerbit diklasifikasikan serta aset dan alamat dompet yang dimasukkan.

Sebagai contoh, RWA.xyz menyenaraikan 3,959 saham bertoken dalam snapshot bertarikh 20 Ogos, menunjukkan bahawa jumlah aset boleh berubah mengikut metodologi pengukuran.

Kesimpulan yang paling selamat ialah arah alirannya, bukan satu jumlah mutlak yang dipersetujui semua pihak: pasaran saham bertoken berkembang dengan sangat pantas, tetapi sempadan pengukurannya masih belum benar-benar standard.

Ethereum, BNB Chain dan Solana menguasai nilai pasaran

Kedudukan setiap rangkaian berubah mengikut tarikh dan ukuran yang digunakan. Snapshot Token Terminal yang dipetik pada Julai meletakkan Ethereum pada 34% daripada nilai pasaran saham bertoken, diikuti BNB Chain pada 30% dan Solana pada 23%. Ketiga-tiganya secara keseluruhan merangkumi kira-kira 87% pasaran.

Snapshot nilai yang lebih kemudian pula menunjukkan BNB Chain mendahului dengan kira-kira AS$946.9 juta, diikuti Ethereum pada AS$787.4 juta dan Solana pada AS$618.7 juta bagi saham serta ETF bertoken.

Satu lagi anggaran pada Ogos memberikan Ethereum bahagian 49%, Solana 23% dan BNB Chain 22%.

Perbezaan ini tidak semestinya bermaksud salah satu set data itu tidak tepat. Ia boleh berpunca daripada:

• tarikh pemerhatian yang berbeza;
• liputan saham sahaja berbanding saham dan ETF;
• perbezaan antara aset yang diterbitkan dengan aset yang digunakan dalam dompet DeFi; dan
• pelancaran produk, perpindahan rangkaian serta program insentif yang berlaku dengan pantas.

Gambaran besarnya lebih konsisten daripada mana-mana peratusan tunggal: Ethereum, BNB Chain dan Solana menempatkan sebahagian besar nilai saham bertoken yang diukur, tetapi susunan kedudukan mereka boleh berubah dalam masa singkat.

Jumlah pemegang tidak sama dengan nilai pasaran

Kisah penggunaan kelihatan berbeza jika diukur berdasarkan jumlah dompet, bukannya permodalan pasaran. Dalam data terkini yang dipetik, BNB Chain dan Robinhood Chain masing-masing menghampiri 500,000 pemegang, manakala Solana mempunyai kira-kira 332,000.

Robinhood menunjukkan mengapa dua ukuran ini perlu dipisahkan. Tidak lama selepas Robinhood Chain dilancarkan, rangkaian itu menarik kira-kira 328,000 pemegang, tetapi nilai saham bertokennya masih lebih rendah berbanding penerbit yang lebih besar.

Jumlah pemegang yang tinggi boleh mencerminkan pengedaran kepada pelabur runcit serta akses dengan nilai pembelian yang kecil. Ia tidak bermaksud platform itu memegang modal paling banyak atau mempunyai kecairan terdalam.

Dengan kata lain, pengedaran boleh berkembang lebih pantas daripada aset di bawah jagaan. Aplikasi broker atau platform pengguna boleh membawa ratusan ribu alamat baharu ke rantaian blok, walaupun penerbit institusi masih menguasai sebahagian besar nilai pasaran.

Ondo, bStocks dan xStocks mendahului perlumbaan penerbit

Tiga platform menyumbang kira-kira 77% daripada nilai saham bertoken yang dilaporkan dalam snapshot pertengahan Ogos:

• Ondo Finance: kira-kira AS$957 juta;
• Binance bStocks: kira-kira AS$622 juta; dan
• xStocks oleh Backed Finance: kira-kira AS$600 juta.

bStocks Binance menggambarkan betapa pantas produk berasaskan bursa boleh berkembang. Binance melaporkan bahawa bStocks melepasi AS$500 juta dari segi permodalan dan mencapai jumlah dagangan terkumpul AS$8.7 bilion. Jumlah dagangan atas rantaian pada Julai pula dilaporkan sebanyak AS$7.4 bilion.

Ondo mengambil peranan yang agak berbeza tetapi saling melengkapi, iaitu sebagai penerbit dan lapisan pengedaran bagi saham serta ETF bertoken. Binance menyediakan sekuriti bertoken Ondo melalui Binance Alpha dan mengklasifikasikannya sebagai sekuriti di bawah rangka kerja produk yang berkaitan.

xStocks pula mewakili model merentas platform. Produk itu dilancarkan di Solana dan Ethereum melalui kerjasama termasuk dengan Kraken, dan disasarkan kepada pengguna bukan Amerika Syarikat yang memenuhi syarat.

Hasilnya, satu produk saham bertoken boleh melibatkan beberapa lapisan berbeza: penerbit, bursa, rangkaian blok, penjaga aset serta peraturan yang menentukan siapa boleh mengaksesnya.

Pendekatan Robinhood, Kraken dan Coinbase

Robinhood: pengedaran runcit melalui rangkaian sendiri

Robinhood pada mulanya menawarkan saham dan ETF Amerika Syarikat bertoken kepada pengguna yang layak di Kesatuan Eropah dan Kawasan Ekonomi Eropah. Selepas itu, syarikat tersebut melancarkan Robinhood Chain, iaitu rangkaian Layer 2 yang serasi dengan Ethereum dan dibina menggunakan teknologi Arbitrum, bersama dagangan 24 jam bagi saham bertoken yang layak.

Pertumbuhan Robinhood menunjukkan kekuatan pengedaran melalui aplikasi. Namun, produknya turut menonjolkan persoalan penting tentang pemilikan. Laporan menyifatkan Robinhood Stock Tokens sebagai instrumen yang menjejaki prestasi saham asas, tanpa memberikan pemegang pemilikan terus atau hak mengundi.

Kraken: akses melalui xStocks

Kraken menawarkan xStocks melalui kerjasamanya dengan Backed, lalu memberikan pelanggan bukan Amerika Syarikat yang layak pendedahan bertoken kepada saham Amerika.

Model ini menggunakan penerbit khusus untuk mengeluarkan produk, manakala bursa sedia ada menjadi saluran utama yang berhadapan dengan pelanggan.

Coinbase dan Base: alternatif yang mungkin disokong secara langsung

Coinbase dan Base dilaporkan sedang membangunkan saham bertoken secara satu kepada satu untuk pelanggan bukan Amerika Syarikat. Model yang dicadangkan itu bertujuan bersaing dengan tawaran Robinhood dan Kraken, tetapi butiran mengenai penjagaan aset, penerbitan, kelayakan pengguna dan kawal selia masih belum dimuktamadkan berdasarkan laporan yang tersedia.

Secara komersial, matlamat ketiga-tiga pendekatan ini hampir sama: menggabungkan kemudahan penggunaan ala broker dengan ciri blok rantai seperti pemindahan melalui dompet, pembiayaan stablecoin, dagangan berterusan dan kemungkinan integrasi DeFi.

Daripada produk kripto kepada infrastruktur pasaran modal

Aktiviti dalam sektor ini turut menarik penyedia infrastruktur kewangan tradisional. Kerjasama Ondo dengan Broadridge mengumumkan pen tokenan pihak ketiga bagi ETF iShares Core S&P 500 milik BlackRock serta saham Micron di blok rantai awam, sambil mengekalkan aturan kawal selia dan infrastruktur pasaran Amerika Syarikat yang sedia ada.

Pengumuman itu menyatakan bahawa pemegang token akan menerima pendedahan kawal selia dan boleh mengambil bahagian dalam pengundian proksi.

Model ini berbeza secara ketara daripada token yang hanya menjejaki harga saham. Bergantung pada penerbit dan bidang kuasa, sesuatu token mungkin merupakan:

• sekuriti yang disokong secara langsung;
• sijil atau nota;
• derivatif;
• tuntutan yang disokong penerbit; atau
• produk berstruktur lain yang memberikan hak pemegang saham secara terhad atau tidak langsung.

Oleh itu, pelabur perlu menyemak hubungan undang-undang antara token dengan aset asas. Soalan utama termasuk sama ada pemegang menerima hak milik yang sah, dividen, hak mengundi, hak penebusan serta perlindungan sekiranya penerbit atau penjaga aset gagal.

Stablecoin pula menjadi sebahagian daripada lapisan infrastruktur tersebut. Bahan pelancaran bStocks Binance menerangkan USDC dan USDT sebagai saluran pembiayaan, manakala BNB Chain digunakan untuk penyelesaian transaksi.

Dalam reka bentuk pasaran bertoken yang lebih luas, stablecoin boleh menyokong pembiayaan, pergerakan cagaran, penyelesaian serta pembayaran rentas sempadan. Sekuriti bertoken pula menyediakan pendedahan kepada pelaburan.

Bukti yang diberikan tidak mencukupi untuk menentukan kedudukan semasa Meritz Securities dalam aktiviti ekuiti bertoken berbanding penerbit utama. Maka, adalah terlalu awal untuk memberikan firma itu peranan yang boleh diukur berdasarkan data yang tersedia.

Apakah yang boleh diperbaiki melalui tokenisasi?

Jika struktur undang-undang dan pasaran dibina dengan kukuh, saham bertoken berpotensi menawarkan beberapa manfaat praktikal:

• Akses dengan nilai lebih kecil: pengguna yang layak mungkin boleh mendapatkan pendedahan kepada aset dengan modal minimum yang lebih rendah berbanding keperluan broker atau penjagaan aset tradisional.
• Waktu dagangan lebih panjang: platform blok rantai boleh menyokong dagangan di luar waktu bursa konvensional, tertakluk kepada kecairan dan sekatan produk.
• Penyelesaian boleh atur cara: pemindahan, semakan pematuhan, cagaran dan tindakan korporat tertentu boleh diselaraskan melalui perisian.
• Pengedaran lebih meluas: penerbit boleh mencapai bursa, dompet, broker dan aplikasi terdesentralisasi melalui rangkaian blok yang dikongsi.
• Rekonsiliasi lebih mudah diaudit: rekod transaksi awam boleh memudahkan pengesahan pemindahan, walaupun aktiviti dompet perlu dipautkan kepada data identiti dan platform yang boleh dipercayai bagi tujuan pengawasan.

Semua ini ialah potensi, bukannya jaminan. Tokenisasi mengubah lapisan teknikal pengedaran, tetapi tidak secara automatik menghapuskan risiko penjagaan aset, pematuhan, kecairan atau pihak lawan.

Risiko kawal selia dan struktur pasaran

Perlindungan pelabur

Persoalan paling asas ialah: apakah yang sebenarnya dibeli oleh pelabur? Pendedahan produk perlu menyatakan identiti penerbit dan penjaga aset, aturan sokongan, proses penebusan, layanan dividen, hak mengundi serta perlindungan sekiranya orang tengah menjadi insolven.

Pengawasan pasaran

Pasaran yang beroperasi 24 jam sehari merentas beberapa rangkaian boleh memecahkan kecairan dan menyukarkan pengesanan manipulasi, dagangan palsu, perdagangan orang dalam serta jurang harga antara token dengan saham asas.

Pematuhan rentas sempadan

Token yang dikaitkan dengan saham Amerika boleh diterbitkan di luar negara, diedarkan melalui bursa global, dibiayai dengan stablecoin dan disimpan dalam dompet kawalan sendiri. Gabungan ini boleh mencetuskan kewajipan bertindih melibatkan undang-undang sekuriti, pelesenan, pencegahan pengubahan wang haram dan kenali pelanggan (AML/KYC), sekatan, percukaian, penjagaan aset serta pelaporan.

Risiko operasi dan kepastian undang-undang

Eksploitasi kontrak pintar, kegagalan jambatan blok rantai, kehilangan kunci, kesilapan oracle, kebankrapan penerbit dan pertikaian tentang pemilikan undang-undang boleh menjejaskan token walaupun saham yang dirujuk terus didagangkan seperti biasa.

Kecairan dan penentuan harga

Token boleh didagangkan pada premium atau diskaun berbanding saham asas sekiranya pembuat pasaran, mekanisme penebusan atau akses dagangan adalah terhad. Jumlah dagangan yang tinggi juga tidak semestinya menunjukkan kecairan dua hala yang mendalam dan mampu bertahan ketika pasaran tertekan.

Eksperimen yang berkembang, bukan pengganti pasaran saham

Dengan nilai sekitar AS$2.8 bilion, saham bertoken masih sangat kecil berbanding pasaran ekuiti awam global. Skala itu penting kerana ia meletakkan lonjakan semasa dalam perspektif: sektor ini masih lebih tepat difahami sebagai eksperimen terhadap pengedaran, penyelesaian transaksi dan infrastruktur pemilikan kewangan, bukannya pengganti bursa saham konvensional.

Fasa seterusnya akan dinilai bukan semata-mata berdasarkan jumlah token yang diterbitkan. Ukuran yang lebih penting ialah sama ada sektor ini mampu menawarkan pemilikan yang kukuh dari segi undang-undang, penjagaan aset yang boleh dipercayai, kecairan yang mendalam, pendedahan maklumat yang telus serta penyeliaan rentas sempadan yang konsisten.

Pertumbuhan pantas menunjukkan bahawa permintaan terhadap akses pasaran atas rantaian memang wujud. Namun, struktur yang masih belum selesai mengingatkan bahawa pertumbuhan sahaja belum membuktikan kematangan sesebuah pasaran kewangan.