China Menguasai ‘Pendawaian’ Optik yang Menggerakkan Pusat Data AI

Pusat data kecerdasan buatan (AI) tidak hanya bergantung pada GPU. Ia juga memerlukan ‘pendawaian’ berkelajuan tinggi untuk menghubungkan beribu-ribu cip, suis dan rak.

Di sinilah transceiver optik memainkan peranan. Modul ini menukar isyarat elektrik kepada cahaya dan kemudian menukarkannya semula, membolehkan data bergerak pada jumlah yang sangat besar melalui gentian optik—bukan bergantung sepenuhnya pada kabel tembaga.

China tidak menguasai setiap lapisan teknologi optik. Namun, syarikatnya amat kuat pada peringkat yang paling sukar untuk digantikan dalam masa singkat: mereka bentuk, mengintegrasi, membungkus, menguji dan menghasilkan modul berkelajuan tinggi secara besar-besaran.

China kini berada dalam kelompok teratas

Kedudukan industri menunjukkan betapa pantasnya perubahan berlaku. Menurut LightCounting, hasil transceiver Innolight melebihi AS$3.3 bilion pada 2024, meningkat 114% berbanding tahun sebelumnya. Eoptolink pula berkembang 175% kepada AS$1.2 bilion dan naik daripada tempat ketujuh pada 2023 kepada tempat ketiga pada 2024. 52

Laporan lain menyenaraikan tujuh syarikat China dalam kelompok 10 pembekal terbesar dunia. Kedudukan tepat Eoptolink boleh berubah mengikut tempoh laporan dan kaedah pengiraan. Namun, kesimpulan yang lebih penting adalah jelas: pengeluar China kini menjadi kuasa dominan dalam pasaran transceiver Ethernet berkelajuan tinggi, ketika sebahagian pembekal Jepun dan Amerika Syarikat mengecilkan atau meninggalkan segmen tertentu. 5051

Perkembangan ini penting kerana optik Ethernet merupakan bahagian pasaran transceiver yang berkembang paling pantas. LightCounting menganggarkan Ethernet merangkumi 75% daripada keseluruhan pasaran transceiver pada 2025. Innolight dan Eoptolink juga mendapat manfaat kerana memberi tumpuan kepada pelanggan awan berskala besar. 51

Mengapa AI memerlukan begitu banyak modul optik

Latihan dan inferens AI memerlukan sambungan padat antara GPU dengan suis. Apabila kelompok pengkomputeran semakin besar, sambungan optik bukan lagi terhad kepada satu rak. Ia semakin digunakan antara rak, bangunan, kampus dan pusat data yang berasingan.

Setiap generasi rangkaian baharu meningkatkan keperluan lebar jalur. Modul 400G telah berkembang kepada 800G, manakala produk 1.6T kini memasuki pengeluaran dan proses kelayakan secara besar-besaran.

Satu anggaran pasaran bagi 2026 menjangkakan penghantaran global sebanyak 49 juta modul 800G dan 22 juta modul 1.6T. Namun, pasaran masih diramalkan berdepan kekurangan bekalan berjuta-juta unit, khususnya bagi 1.6T. 1 Innolight pula telah melaporkan pengeluaran besar-besaran beberapa generasi modul berkelajuan tinggi, termasuk 400G, 800G dan 1.6T. 6

Pada skala ini, keupayaan melaksanakan proses pembuatan menjadi satu bentuk teknologi yang tersendiri. Pembekal perlu menyelaraskan peranti optik, cip elektrik, substrat, pembungkusan, penjajaran optik, ujian automatik dan kelayakan pelanggan.

Modul yang berfungsi di makmal sahaja tidak memadai. Pengendali pusat data berskala besar memerlukan kualiti yang konsisten, kadar hasil pengeluaran yang tinggi dan penghantaran yang boleh dijangka untuk jutaan unit.

Peranan China tertumpu pada lapisan pembuatan

Rantaian bekalan ini lebih tepat difahami sebagai pembahagian kerja merentas negara, bukannya sistem yang sepenuhnya berasal dari China.

• Syarikat China amat kukuh dalam reka bentuk dan integrasi modul, pembungkusan, pemasangan volum tinggi, ujian serta penghantaran.
• Pembekal cip DSP dan analog menyediakan elektronik berkelajuan tinggi untuk mengawal, memulihkan dan memproses isyarat optik.
• Syarikat fotonik khusus membekalkan laser EML dan komponen optik termaju yang lain.
• Rangkaian pembuatan Asia menyumbang komponen, peralatan, pembuatan kontrak dan kapasiti modul akhir merentasi tanah besar China, Taiwan, Thailand serta beberapa lokasi Asia Tenggara lain.

Struktur ini memberikan syarikat China kedudukan yang sangat kuat walaupun sebahagian input bernilai tinggi dihasilkan di negara lain. Kelebihan mereka datang daripada kemampuan menyusun keseluruhan sistem pengeluaran untuk menyokong peralihan produk yang pantas dan tempahan awan berskala besar.

Mengapa menggantikan China bukan sekadar membina kilang baharu

Amerika Syarikat dan negara lain boleh menambah kilang, tetapi ruang pengeluaran baharu sahaja tidak dapat mencipta semula ekosistem optik yang sudah matang.

Transceiver 800G atau 1.6T yang telah melepasi kelayakan memerlukan akses serentak kepada cip, laser, substrat InP, peralatan pembungkusan, alat penjajaran optik, kapasiti ujian dan kepakaran kejuruteraan.

Ia juga memerlukan kelayakan pelanggan. Penyedia perkhidmatan awan berskala besar perlu mengesahkan prestasi, kebolehpercayaan dan kesalingoperasian sesuatu modul sebelum menggunakannya di seluruh rangkaian AI. Oleh itu, pembelajaran proses selama bertahun-tahun mungkin sama penting dengan kapasiti kilang yang diumumkan.

Pelan pengembangan oleh Coherent, Lumentum, Nokia, Applied Optoelectronics dan Corning boleh meningkatkan daya tahan geografi. Namun, kapasiti pengeluaran Asia Pasifik tidak mungkin digantikan serta-merta. Senario yang lebih realistik ialah kepelbagaian: lebih banyak pembuatan di luar tanah besar China, sambil kebergantungan terhadap syarikat, jurutera dan pembekal China masih berterusan.

Syarikat China sendiri sedang mengikuti strategi ini. Innolight dan Eoptolink telah mengembangkan operasi di Thailand, manakala pembekal lain turut membina kapasiti serantau untuk memenuhi permintaan pelanggan luar negara. Kilang sedemikian boleh mengurangkan pendedahan kepada tarif dan risiko logistik, tetapi tidak semestinya menghapuskan kebergantungan terhadap rantaian korporat China atau sumber input dari China. 17

Kekangan mula beralih ke peringkat huluan

Apabila pemasangan modul berkembang, kekurangan bekalan berkemungkinan muncul pada input yang paling sukar ditingkatkan pengeluarannya. Empat titik sempit utama ialah:

1. Laser EML, yang digunakan dalam sesetengah reka bentuk 800G dan 1.6T berprestasi tinggi.
2. Fotonik silikon, yang menawarkan laluan kepada ketumpatan lebih tinggi dan kecekapan tenaga lebih baik, tetapi memerlukan fabrikasi, pembungkusan serta integrasi laser yang khusus.
3. Cip DSP dan analog berkelajuan tinggi, yang dibekalkan oleh kumpulan vendor termaju yang agak terhad.
4. Substrat indium fosfida (InP), yang menyokong banyak peranti optik dan teknologi laser berkelajuan tinggi.

Kekangan InP amat ketara. Anggaran industri yang dipetik dalam laporan terkini meletakkan permintaan 2026 pada sekitar 2.6–3 juta wafer bersamaan dua inci, berbanding kapasiti efektif kira-kira 750,000 wafer. 34 TrendForce turut menyifatkan bekalan InP sebagai kekangan kritikal kepada pengembangan sambungan optik pusat data AI. 33

Angka ini ialah anggaran industri, bukannya jumlah global yang diaudit. Namun, ia menunjukkan mengapa penambahan kapasiti pemasangan modul mungkin belum menyelesaikan masalah. Jika substrat yang telah diluluskan atau kapasiti laser kekal terhad, kilang di peringkat hiliran tidak dapat beroperasi pada output yang diiklankan.

Pasaran semakin melangkaui transceiver boleh pasang

Peluang dalam infrastruktur AI juga semakin berkembang melangkaui modul boleh pasang jarak pendek. Lapisan optik yang lebih luas merangkumi:

• optik koheren untuk sambungan berkapasiti tinggi;
• sambungan antara pusat data, atau data-center interconnect (DCI);
• rangkaian pengangkutan optik dan optical transport network (OTN) berorientasikan AI;
• suis serta enjin optik; dan
• optik bersepadu dalam pakej, atau co-packaged optics (CPO).

Perkembangan ini mencerminkan geografi pengkomputeran AI. Kelompok latihan memerlukan sambungan pantas dalam satu kemudahan, tetapi pengendali juga memerlukan hubungan berkapasiti tinggi antara kampus dan wilayah. Maka, permintaan tidak hanya datang daripada rangkaian GPU, tetapi turut merebak kepada rangkaian optik metropolitan dan jarak jauh.

Keputusan suku kedua tahun fiskal 2026 Ciena memberikan satu petunjuk daripada lapisan pengangkutan. Hasil syarikat itu mencecah AS$1.57 bilion, meningkat 40% tahun ke tahun, manakala jumlah tempahan tertunggak mencapai AS$7.7 bilion dan hasil rangkaian optik meningkat 42%. 31 Angka ini tidak membuktikan bahawa semua tempahan berkaitan AI, tetapi ia selari dengan pelaburan semula yang kukuh dalam infrastruktur awan dan optik.

Siapa yang akan menjadi pemenang seterusnya?

Fasa persaingan berikutnya tidak akan ditentukan semata-mata oleh syarikat yang mengumumkan modul optik paling pantas. Kedudukan lebih kukuh mungkin dimiliki pembekal yang berjaya mendapatkan akses jangka panjang kepada keseluruhan rantaian pengeluaran—daripada substrat InP, laser dan cip DSP hingga kapasiti fotonik silikon, barisan pembungkusan serta ujian yang telah diluluskan pelanggan.

Kelebihan China paling tepat digambarkan sebagai skala sistem pembuatan, bukannya keupayaan teknologi yang serba lengkap. Syarikat-syarikatnya telah berakar umbi dalam proses yang menukar komponen optik termaju kepada perkakasan rangkaian AI yang boleh digunakan di lapangan.

Pada masa sama, kedudukan itu masih terdedah kepada teknologi huluan dan bahan yang dikawal oleh ekosistem antarabangsa yang lebih luas. Syarikat cip dan laser Barat masih mempunyai pengaruh penting, tetapi mereka tidak boleh menggantikan pangkalan pengeluaran Asia Pasifik yang menukar input tersebut kepada perkakasan rangkaian AI secara pantas.

Itulah pengajaran utama untuk pelabur dan pembina infrastruktur: pusat data AI tidak boleh berkembang dengan GPU semata-mata. Ia memerlukan rantaian bekalan optik yang boleh dipercayai—dan syarikat yang menguasai input huluan yang terhad serta kapasiti pembuatan berkadar hasil tinggi mungkin menentukan seberapa pantas infrastruktur AI dekad akan datang dapat dibina.