Ledakan AI boleh jadi ‘terlalu besar untuk dibiarkan gagal’?

Jika sebuah syarikat AI rugi, itu belum tentu menjadi masalah seluruh ekonomi. Kebimbangan Jeff Schmid lebih luas: bagaimana jika syarikat teknologi, kontrak dan pembiayaan pusat data saling bergantung sehingga kegagalan di satu bahagian menjejaskan bahagian lain?

Pada 25 September 2026, presiden Bank Rizab Persekutuan Kansas City itu bertanya sama ada pembangunan AI sedang menuju ke arah ekosistem yang “terlalu besar untuk dibiarkan gagal”. Ungkapan itu merujuk kepada institusi kewangan besar yang memerlukan bantuan awam semasa krisis 2007–2009. Schmid tidak mengatakan ekosistem AI sudah mencapai tahap tersebut; beliau mahu hubung kait risikonya difahami.1

Bagaimana kerugian boleh merebak?

Schmid sudah membangkitkan pada Ogos bahawa skala dan pembiayaan pembangunan AI wajar dipantau sebagai kemungkinan risiko sistemik—iaitu risiko yang tidak terhenti pada pihak yang mula-mula menanggung kerugian.2

Ambil pembiayaan projek pusat data sebagai contoh. Jika hasil projek lebih rendah daripada jangkaan, aliran tunainya mungkin tidak cukup untuk membayar balik pinjaman. Jika banyak projek dan pemberi pinjaman bergantung pada andaian permintaan AI yang serupa, kerugian boleh menimpa beberapa institusi serentak. Ini senario risiko, bukan bukti bahawa kesan berantai itu sudah bermula.

Skala pembiayaan yang sedang dirancang membantu menjelaskan mengapa pengawal selia memberi perhatian. Reuters, memetik Nikkei Asia, melaporkan bahawa Nippon Life merancang pembiayaan infrastruktur sebanyak 2 trilion yen (AS$12.75 bilion), termasuk pembinaan pusat data di Amerika Syarikat. Jumlah itu bukan peruntukan khusus untuk pusat data AI.17

Perbandingan dengan krisis kewangan lalu menimbulkan persoalan tentang pendedahan yang saling berkait, bukan membuktikan bahawa pembiayaan AI kini sama rapuhnya dengan sistem kewangan sebelum 2008. Reuters melaporkan pada Ogos bahawa sesetengah pegawai Rizab Persekutuan mahukan kewaspadaan, tetapi meragui krisis seumpama kejatuhan pasaran perumahan akan berlaku dalam masa terdekat.3

Dua jenis pengawasan, dua jenis risiko

Di Jepun, Agensi Perkhidmatan Kewangan (FSA), pengawal selia kewangan negara itu, memperketat penelitian terhadap cara bank besar dan syarikat insurans hayat membiayai pusat data AI, termasuk pengurusan risiko projek yang kebanyakannya berada di AS.23 Keutamaan dasarnya turut merangkumi penelitian terhadap pembiayaan projek pusat data bersama risiko pinjaman hartanah.20 Penelitian ini bukan dapatan bahawa pinjaman tersebut sudah gagal dibayar.

Di AS pula, gabungan dwipartisan 26 peguam negara yang diketuai Letitia James dari New York menggesa Kongres menggubal peraturan persekutuan yang menyeluruh serta protokol keselamatan untuk AI frontier, iaitu sistem AI paling maju.3349 Tumpuan mereka terutamanya keselamatan teknologi, bukan keupayaan projek pusat data membayar hutang.

Kedua-dua pendekatan itu saling melengkapi: model AI yang lebih selamat tidak semestinya menjadikan setiap pelaburan pusat data kukuh, manakala amalan pinjaman yang lebih baik tidak menyelesaikan semua risiko keselamatan model. Buat masa ini, persoalan Schmid masih terbuka: siapa menanggung obligasi kepada siapa, dan sejauh mana kesan sesuatu kegagalan boleh merebak?12