Ulanqab: Dari Kota Padang Rumput kepada “Kilang Token” AI China

Ulanqab, sebuah bandar di Mongolia Dalam, semakin menonjol sebagai salah satu hab infrastruktur AI yang paling pesat berkembang di rantau Asia-Pasifik. Rahsianya ialah gabungan dua perkara yang biasanya sukar ditemui serentak: ia cukup dekat dengan Beijing untuk menyokong beban kerja yang memerlukan kependaman rendah, namun mempunyai tanah dan tenaga boleh diperbaharui yang lebih murah berbanding banyak lokasi di timur China.

Kependaman pergi balik melalui gentian optik ke ibu negara dilaporkan sekitar 4.2 milisaat. Pada masa sama, Ulanqab mempunyai lebih 20 GW pemasangan tenaga boleh diperbaharui, lebih 3,200 jam cahaya matahari setahun dan bahagian tenaga hijau sekitar 67%.1537

Gabungan ini penting ketika syarikat AI beralih daripada latihan model secara eksperimen kepada operasi pengkomputeran yang kekal dan sangat intensif tenaga. Sebab itu gelaran “kilang token” tidak merujuk kepada satu pusat data sahaja. Ia menggambarkan usaha membina keseluruhan ekosistem—penjanaan elektrik hijau, sambungan kuasa khusus, storan, sistem penyejukan, rangkaian dan kapasiti pusat data—dalam satu kawasan.

Mengapa Ulanqab menarik perhatian syarikat AI?

Kependaman rendah menghubungkan Ulanqab dengan Beijing

Ulanqab berada cukup jauh dari Beijing untuk menawarkan tanah dan kapasiti tenaga yang lebih luas, tetapi masih mempunyai hubungan rangkaian yang pantas dengan pasaran awan serta perusahaan di ibu negara. Kependaman gentian sekitar 4.2 milisaat membuka peluang untuk menyokong beban kerja AI dalam talian dan kapasiti tambahan yang memerlukan respons pantas, bukan hanya kerja pemprosesan secara berkumpulan.37

Logik ini selari dengan strategi China yang dikenali sebagai “pengkomputeran dari timur ke barat”: beban kerja yang menggunakan banyak tenaga ditempatkan di kawasan yang mempunyai lebih banyak tanah dan bekalan elektrik, sementara rangkaian berkapasiti tinggi digunakan untuk memenuhi permintaan di bandar-bandar timur. Kedudukan Ulanqab menjadikan pertukaran ini lebih praktikal bagi pelanggan yang berkaitan dengan Beijing.3242

Tenaga boleh diperbaharui membantu mengurangkan kos operasi

Kos elektrik amat penting bagi pusat data AI kerana pemecut beroperasi pada kepadatan tinggi dan lazimnya perlu digunakan secara berterusan. Harga elektrik pusat data di Ulanqab dilaporkan sekitar 0.33–0.36 yuan setiap kilowatt-jam, manakala sumber angin dan solarnya memberikan asas kepada bekalan elektrik yang lebih murah serta rendah karbon.3637

Model itu juga seiring dengan usaha China menghijaukan infrastruktur AI. Pusat pengkomputeran AI baharu dilaporkan diwajibkan mendapatkan sekurang-kurangnya 80% tenaga daripada sumber hijau, sementara projek-projek baharu di kluster Ulanqab dilaporkan mencapai lebih 86%.27 Projek “sumber-grid-beban-storan” dan sambungan terus kepada tenaga boleh diperbaharui pula cuba merapatkan jarak antara loji penjanaan dengan pelayan yang menggunakan elektrik tersebut.4243

Cuaca sejuk turut membantu. Purata suhu tahunan Ulanqab dilaporkan sekitar 4.3°C, dengan penyejukan semula jadi boleh digunakan untuk sebahagian besar tahun. Ini berpotensi mengurangkan tenaga yang diperlukan untuk mengeluarkan haba daripada peralatan pengkomputeran berketumpatan tinggi.53

Seberapa pantas kluster ini berkembang?

Angka pertumbuhannya besar, tetapi setiap angka perlu difahami berdasarkan perkara yang diukurnya:

• Kapasiti yang telah diperuntukkan atau dirancang: Menjelang Jun 2026, pengendali pusat data dan syarikat internet telah membuat komitmen kira-kira 12.5 GW kapasiti pusat data—meningkat daripada 3.3 GW pada Julai 2025. Lebih 70% komitmen itu diumumkan dalam tempoh setahun sebelumnya.2733
• Kapasiti pengkomputeran yang beroperasi: Angka rasmi yang dipetik dalam laporan tempatan meletakkan skala pengkomputeran Ulanqab sekitar 165,000 PFLOPS, atau kira-kira 165 EFLOPS, pada separuh pertama 2026. Pengkomputeran pintar merangkumi lebih 90% daripada jumlah tersebut.3342
• Kapasiti pusat data yang digunakan: Kapasiti yang digunakan meningkat lebih 70% tahun ke tahun kepada kira-kira 800 MW pada 2025.33
• Permintaan elektrik: Penggunaan elektrik pusat data pada separuh pertama 2026 dilaporkan meningkat kira-kira 90% berbanding tempoh sama tahun sebelumnya, mencecah sekitar 3.3 TWh dalam satu laporan.33

Angka-angka ini tidak boleh ditukar ganti. GW mengukur kapasiti elektrik, PFLOPS dan EFLOPS mengukur prestasi pengkomputeran, manakala MW yang digunakan mengukur beban elektrik sebenar. Perkara paling penting: angka 12.5 GW merangkumi projek yang dirancang dan sedang beroperasi. Ia tidak bermakna 12.5 GW infrastruktur AI telah pun berfungsi sepenuhnya.2740

Siapa yang membina dan menggunakan kapasiti di Ulanqab?

Ekosistem Ulanqab merangkumi pengendali pusat data, syarikat infrastruktur, platform internet dan pembangun model AI. Laporan mengenal pasti GDS Holdings, VNET Group dan Envision sebagai antara pemain infrastruktur utama. DeepSeek dan Kimi pula disebut sebagai syarikat model yang mempunyai kehadiran atau rancangan berkaitan dengan kluster ini. Tencent dan ByteDance antara pelanggan platform besar yang dikaitkan dengan Ulanqab.3351

DeepSeek juga dilaporkan sedang mempertimbangkan kira-kira 1 GW kapasiti tambahan di Ulanqab melalui gabungan kemudahan milik sendiri dan kapasiti yang disewa. Sebahagian kapasiti itu mungkin mula beroperasi dari penghujung 2027 hingga awal 2028, menurut laporan yang memetik individu yang mengetahui perkara tersebut.1757

Namun, rancangan itu masih merupakan niat yang dilaporkan dan bukannya kapasiti operasi yang disahkan. Laporan yang tersedia menyatakan DeepSeek belum mengesahkan projek tersebut secara terbuka. Butiran penting—termasuk konfigurasi cip yang akan digunakan dan maksud sebenar angka 1 GW—juga masih tidak jelas.45

Kampus Galaxy Envision menunjukkan model infrastruktur baharu

Kampus Xinghe, atau Galaxy, milik Envision ialah contoh paling jelas strategi Ulanqab. Kampus itu mempunyai bangunan pusat data AI seluas 120,000 meter persegi, kira-kira sebesar 20 padang bola sepak standard, dengan kapasiti kuasa yang dirancang melebihi 2 GW dan ruang untuk sehingga 1 juta pemecut AI.321

Kepentingannya bukan sekadar saiz bangunan. Envision mengetengahkan kampus itu sebagai sistem tenaga dan pengkomputeran bersepadu yang menggabungkan penjanaan tenaga boleh diperbaharui, bekalan elektrik hijau secara terus, storan, elektronik kuasa dan pengkomputeran AI berketumpatan tinggi.351

Fasa pertama lebih kecil daripada reka bentuk keseluruhan. Satu laporan industri tenaga menyatakan fasa awal berkapasiti 120 MW telah diperuntukkan kepada syarikat teknologi tempatan, sementara kampus yang lebih luas dirancang untuk berkembang sehingga 2 GW.14 Perbezaan ini penting: sesebuah kemudahan boleh mula ditauliahkan walaupun kapasiti kuasa dan pemecut maksimumnya masih merupakan sasaran masa depan.

Mengapa storan dan penghantaran elektrik menjadi penentu?

Pengeluaran tenaga angin dan solar tidak sentiasa sepadan dengan permintaan AI yang berterusan dan kadangkala berubah secara mendadak. Kelompok pemecut yang besar boleh menghasilkan perubahan beban elektrik secara serentak, lalu memberikan tekanan luar biasa kepada transformer, elektronik kuasa dan sistem kawalan grid.4851

Oleh itu, storan bukan sekadar ciri kelestarian. Ia boleh menyerap lebihan tenaga boleh diperbaharui, membekalkan elektrik ketika angin atau cahaya matahari berkurangan dan bertindak pantas apabila beban pengkomputeran berubah secara tiba-tiba. Pendekatan Envision menggunakan storan pada beberapa skala masa—daripada pengimbangan berjam-jam hingga kawalan kualiti kuasa yang pantas untuk sistem AI berketumpatan tinggi.51

Penghantaran dan sambungan grid sama penting. Tenaga boleh diperbaharui hanya mempunyai nilai ekonomi apabila talian khusus, pencawang dan grid yang lebih luas mampu menghantar bekalan yang boleh dipercayai ke rak pelayan. Dalam jangka panjang, kekangan Ulanqab mungkin beralih daripada kekurangan tanah atau sumber tenaga kepada kapasiti sambungan grid dan infrastruktur kualiti kuasa.2242

2028 menjadi ujian antara komitmen dan pengkomputeran sebenar

Tempoh mulai 2028 akan menjadi titik semakan penting. Pada ketika itu, sebahagian kapasiti Ulanqab yang dikaitkan dengan rancangan DeepSeek mungkin mula beroperasi. Ini akan menguji sama ada bandar tersebut mampu menukar projek yang diumumkan kepada kapasiti pengkomputeran yang stabil dan digunakan secara komersial.1745

Ujian yang lebih besar turut menanti. Ulanqab perlu mendapatkan GPU atau pemecut lain, menyiapkan pembinaan, menarik permintaan pelanggan yang berterusan, memperluas rangkaian penghantaran dan memastikan bekalan elektrik yang banyak bergantung pada tenaga boleh diperbaharui kekal stabil sepanjang masa. Saluran projek yang besar menunjukkan minat pelabur, tetapi tidak dengan sendirinya membuktikan kadar penggunaan atau keuntungan.

Kelebihan Ulanqab paling tepat difahami sebagai satu pakej sistem: sambungan bertaraf Beijing yang digabungkan dengan tenaga boleh diperbaharui berkos rendah serta infrastruktur yang direka mengikut profil penggunaan tenaga AI. Jika storan dan integrasi grid berkembang seiring dengan pembinaan, Ulanqab berpotensi menjadi contoh berkekalan tentang bagaimana wilayah tenaga hijau menyokong pertumbuhan AI. Jika tidak, tajuk utama 12.5 GW itu mungkin kekal sebagai saluran projek—bukan “kilang token” yang benar-benar beroperasi.