Bolehkah ejen AI dan tokenisasi menjadikan pembayaran rentas sempadan lebih lancar?

Ejen kecerdasan buatan (AI) berpotensi menjadikan pembayaran rentas sempadan lebih responsif. Ejen ini boleh membandingkan yuran, kadar pertukaran mata wang dan pilihan pelaksanaan, kemudian menentukan laluan serta masa transaksi berdasarkan arahan pengguna. Tokenisasi pula boleh menyatukan maklumat pembayaran, rekonsiliasi dan penyelesaian dalam platform yang boleh diprogramkan. Gabungan ini mungkin mengurangkan geseran — tetapi tidak menghapuskan keperluan terhadap infrastruktur yang boleh dipercayai, kepastian undang-undang, kecairan dan pengawasan yang jelas. 17212

Bagaimana teknologi ini boleh mengubah pembayaran

Ejen pembayaran autonomi boleh mentafsir matlamat pengguna dan melaksanakan beberapa langkah, seperti membandingkan penyedia atau menyelaraskan pembayaran dengan kecairan dan syarat kontrak yang tersedia. Tabung Kewangan Antarabangsa (IMF) menyenaraikan perkara ini sebagai kegunaan yang berpotensi, tetapi turut menekankan persoalan tentang kebenaran, kebolehkesanan dan pihak yang bertanggungjawab apabila ejen bertindak. 172627

Tokenisasi ialah proses mewakili tuntutan terhadap wang atau aset lain dalam bentuk digital pada lejar yang boleh diprogramkan. Rekod bersama boleh mengurangkan keperluan institusi menyelaraskan rekod masing-masing secara berasingan, manakala peraturan yang boleh diprogramkan berpotensi mengautomasikan sebahagian proses transaksi. Dalam penyelesaian atomik, bahagian-bahagian yang saling berkait dalam sesuatu pertukaran diselesaikan serentak — atau tidak diselesaikan langsung. 12

Prototaip Project Agorá oleh Bank for International Settlements (BIS) menunjukkan penyelesaian atomik berbilang mata wang untuk pembayaran rentas sempadan borong. Prototaip itu menggunakan deposit bank perdagangan dan rizab bank pusat bertoken pada platform bersama. Ini membuktikan potensi teknikal, bukan bahawa satu platform sudah bersedia menggantikan sistem pembayaran sedia ada di semua pasaran. 1213

Pembayaran lebih pantas masih perlukan asas yang kukuh

Automasi tidak dapat menyelesaikan masalah jika sistem pembayaran tidak boleh saling berhubung. Transaksi rentas sempadan turut melibatkan kerangka undang-undang dan kawal selia yang berbeza, sementara institusi perlu mendapatkan mata wang yang sesuai dan mempunyai kecairan mencukupi untuk melengkapkan pembayaran. IMF menyenaraikan kesalinghubungan, tadbir urus, penyelesaian transaksi dan kecairan pertukaran asing sebagai antara asas bagi inovasi pembayaran rentas sempadan. 23

Platform bertoken juga boleh memecah-belahkan kecairan jika aset terperangkap dalam sistem tertutup yang sukar dihubungkan dengan platform lain. IMF mengenal pasti risiko pemecahan ini, di samping keperluan terhadap kerangka dasar yang jelas, kepastian undang-undang dan aset penyelesaian yang selamat. 2024

Tanggungjawab juga perlu ditetapkan dengan jelas jika ejen memulakan pembayaran, melakukan kesilapan atau bertindak di luar kuasa yang diberikan. Analisis IMF tentang pembayaran berasaskan ejen AI menyorot persoalan undang-undang dan liabiliti yang belum diselesaikan, serta risiko keputusan yang sukar difahami dan rekod kebenaran yang tidak jelas. 27

Bagaimana AI boleh membesarkan risiko operasi dan pasaran

AI mempunyai dua sisi dalam keselamatan siber: ia boleh memperkukuh pertahanan, tetapi juga membantu pihak berniat jahat mencari dan mengeksploitasi kelemahan. Risiko boleh merebak melepasi satu institusi jika banyak firma kewangan bergantung pada infrastruktur bersama atau penyedia perkhidmatan yang sama. 2139

Keputusan automatik juga boleh menimbulkan kerentanan apabila banyak sistem bertindak balas dengan cara yang sama terhadap keadaan serupa. IMF mengenal pasti tingkah laku ejen yang berkorelasi sebagai satu risiko dan memberi amaran bahawa strategi pasaran yang segerak boleh menyumbang kepada pergerakan harga aset yang semakin berkait serta tekanan kecairan. 1927

Bank of England membangkitkan satu lagi kebimbangan berkaitan pasaran modal: peningkatan penerbitan hutang berkaitan AI menjadikan pasaran lebih terdedah kepada perkembangan dalam sektor AI. Amaran itu menandakan bidang yang perlu dipantau — bukan bermaksud AI sudah menyebabkan krisis pasaran bon. 33

Langkah praktikal untuk bank dan pengawal selia

Cabaran dasar ialah memastikan automasi berguna tanpa menjadikannya sukar dipertanggungjawabkan atau rapuh. Antara langkah yang boleh dipertimbangkan:

• Hadkan kuasa ejen. Tetapkan kebenaran pembayaran, had transaksi dan syarat yang jelas; minta kelulusan tambahan bagi pembayaran luar biasa atau berimpak besar. Simpan rekod arahan dan tindakan yang boleh diaudit supaya keputusan dapat disemak. Langkah ini menangani isu kebenaran dan kebolehkesanan yang dikenal pasti oleh IMF. 27
• Rancang untuk masalah kecairan dan penyelesaian. Uji tindakan sistem apabila dana terhad, pihak lawan transaksi tidak tersedia atau sistem yang berkaitan tergendala. Kekalkan proses sandaran yang boleh dipercayai; penyelesaian yang lebih pantas sahaja tidak menjamin daya tahan. Kecairan, penyelesaian dan hubungan antara infrastruktur ialah asas penting bagi pembayaran rentas sempadan. 23
• Kurangkan kebergantungan pada satu penyedia. Kenal pasti kebergantungan pada penyedia teknologi dan infrastruktur bersama, kemudian sediakan pelan menghadapi gangguan perkhidmatan. Bank of England dan IMF sama-sama mengenal pasti penyedia bersama atau kebergantungan pihak ketiga sebagai saluran yang boleh menyebarkan risiko operasi. 2142
• Pastikan platform saling berhubung dan peraturan jelas. Galakkan kesalinghubungan dan tetapkan tanggungjawab undang-undang yang jelas bagi tuntutan bertoken serta tindakan yang dimulakan ejen. Ini boleh membantu mengelakkan kecairan terperangkap dalam sistem terasing dan mengurangkan ketidakpastian tentang pihak yang bertanggungjawab apabila berlaku masalah. 202427
• Kekalkan pertimbangan manusia apabila perlu. Gunakan semakan dan proses eskalasi bagi pengecualian yang penting, serta pastikan keputusan sistem cukup mudah diterangkan supaya manusia boleh mencabarnya. Perkara ini penting memandangkan kebimbangan IMF tentang keputusan ejen AI yang sukar difahami, dan perhatian Bank of England terhadap kebolehjelasan serta ketelusan model AI. 2739

Peluangnya bukan sekadar mempercepat pembayaran. Matlamatnya ialah menyelaraskan keputusan dan penyelesaian dengan lebih cekap sambil mengekalkan persaingan, akauntabiliti yang jelas dan keupayaan menghadapi gangguan. Teknologi boleh membantu; keselamatan penggunaannya bergantung pada kekuatan asas yang menyokongnya.