Krisis Memori 2026: Ledakan AI Menjadikan GPU, PC dan MacBook Semakin Mahal

Mengapa AI menyebabkan RAM pengguna menjadi mahal?

Puncanya ialah perubahan besar dalam keutamaan industri memori. Pengendali pusat data dan makmal AI membeli berjuta-juta pemecut NVIDIA yang memerlukan jumlah High-Bandwidth Memory (HBM) yang sangat besar. HBM ialah memori berkelajuan tinggi yang digunakan untuk memproses model AI.

SK Hynix mengesahkan bahawa pengeluaran DRAM, NAND dan HBM sehingga 2026 pada dasarnya sudah habis ditempah . Naib presiden Micron turut berkata syarikat itu “completely sold out for 2026” .

Apabila lebih banyak wafer diperuntukkan kepada HBM, lebih sedikit kapasiti yang tinggal untuk menghasilkan DRAM biasa, termasuk DDR5 untuk komputer dan GDDR6 serta GDDR7 untuk kad grafik. TrendForce mengunjurkan HBM akan menggunakan 22% daripada keseluruhan input wafer DRAM menjelang akhir 2026 dan meningkat kepada 30% pada akhir 2027 . Deutsche Bank pula menganggarkan permintaan DRAM 2026 akan melebihi kapasiti kira-kira 10% .

Kesan kepada harga amat besar. Kit DDR5 64GB yang sebelum ini berharga sekitar US$195 meningkat kepada kira-kira US$788 pada suku pertama 2026, iaitu kenaikan 304%. Kit DDR5 berkelajuan tinggi 32GB pula naik daripada sekitar US$90 kepada US$240, atau 167% . Harga HBM3E untuk penghantaran 2026 meningkat kira-kira 20% . Pada masa sama, bahagian kos memori dalam keseluruhan kos pembuatan GPU meningkat daripada sekitar 55% kepada setinggi 80% .

NVIDIA: RTX 5090 boleh mencecah US$6,000

Kad grafik pengguna dalam siri RTX 50 NVIDIA antara produk yang paling teruk terjejas. NVIDIA dilaporkan mengurangkan bekalan kepada rakan pengeluar sehingga 20%, manakala sesetengah model mengalami pengurangan pengeluaran 30% hingga 40% pada separuh pertama 2026 . Harga keseluruhan siri RTX 50 meningkat kira-kira 15% hingga 20% di peringkat global sejak akhir 2025 .

RTX 5090, yang mempunyai MSRP sekitar US$1,999 hingga US$2,199, pernah ditawarkan pada harga US$5,000 hingga US$6,000 di pasaran sekunder pada April 2026—premium lebih 150% . Menjelang pertengahan tahun, harga pasaran RTX 5090 dilaporkan berada dalam lingkungan US$3,500 hingga US$6,000, bergantung pada penjual dan saluran pembelian . RTX 4090 yang sudah dihentikan pengeluaran pula masih berharga lebih US$2,500 di pasaran terpakai .

Laporan pada akhir Julai turut mendakwa NVIDIA sedang menyediakan kenaikan harga sehingga 30% susulan peningkatan harga DRAM Samsung .

GPU untuk AI dan pusat data pula berada pada kelas harga yang jauh lebih tinggi. NVIDIA H100 baharu dijual sekitar US$25,000 hingga US$40,000, manakala B200 berharga US$30,000 hingga US$50,000 bagi setiap GPU . Sistem DGX B300 dengan lapan GPU B300 pula disenaraikan pada harga US$300,000 hingga US$350,000 . NVIDIA juga menaikkan harga DGX Spark sebanyak US$700 kepada US$4,699, dengan alasan kos komponen .

AMD: Radeon RX 9000 menerima beberapa gelombang kenaikan

AMD menaikkan harga siri Radeon RX 9000 antara 10% hingga 17% sejak awal 2026. RX 9070 XT menerima kenaikan terbesar, iaitu 17% . Kenaikan ini dikaitkan dengan kos GDDR6 yang semakin tinggi; rakan pengeluar kad AMD dilaporkan perlu membayar tambahan US$10 bagi setiap 8GB VRAM .

Satu lagi kenaikan kira-kira 10% untuk pakej “GPU + memori” berkuat kuasa pada Julai 2026 dan melibatkan keseluruhan barisan RX 9000 . Model yang mempunyai VRAM lebih besar berdepan kenaikan yang lebih tinggi . David McAfee, naib presiden dan pengurus besar Ryzen serta Radeon, mengakui kekurangan DRAM itu secara terbuka dan berkata AMD mahu memastikan kenaikan kekal dalam “had yang munasabah” .

Namun, tekanan kos masih jelas. Harga pasaran biasa RX 9070 XT, yang mempunyai MSRP US$599, berada sekitar US$599 hingga US$989 pada Julai 2026 .

Apple akhirnya tidak lagi kebal

Perkembangan paling mengejutkan ialah Apple turut terpaksa memindahkan sebahagian kos kepada pengguna. Mulai 25 Jun 2026, Apple menaikkan harga beberapa model MacBook dan iPad . Harga permulaan MacBook Neo meningkat daripada US$599 kepada US$699 .

Ketua Pegawai Eksekutif Apple Tim Cook menyifatkan kenaikan itu sebagai “unavoidable” dalam temu bual dengan The Wall Street Journal, sambil memetik kekurangan bekalan RAM dan berkata keadaan tersebut sudah “unsustainable” . Apple pula berkata pihaknya tidak pernah berdepan kenaikan harga komponen sepantas itu .

Pada awal 2026, kontrak bekalan jangka panjang Apple masih membantu syarikat itu mengurangkan kesan kenaikan harga memori . Tetapi apabila kontrak tersebut tamat dan harga DRAM terus meningkat, kelebihan itu semakin hilang . Media seperti Fortune dan CNBC menamakan fenomena ini “RAM-ageddon” serta memberi amaran tentang “cukai AI” yang akhirnya ditanggung pengguna . Apple juga mengesahkan kenaikan harga tambahan masih berkemungkinan berlaku .

GIGABYTE dan rakan pengeluar kad turut tertekan

Tiada pengumuman khusus daripada GIGABYTE ditemui dalam sumber yang tersedia. Namun, sebagai rakan add-in-board (AIB) utama bagi NVIDIA dan AMD, GIGABYTE terkesan secara langsung oleh kenaikan kos pakej GPU dan memori daripada kedua-dua pembekal .

Pengurangan bekalan RTX 50 kepada rakan pengeluar NVIDIA sehingga 20% bermakna jumlah cip yang boleh diperoleh GIGABYTE juga lebih terhad . Kos GDDR6 dan GDDR7 yang meningkat, bersama harga pakej GPU serta memori daripada AMD dan NVIDIA, akhirnya berpotensi dipindahkan kepada pembeli.

Bloomberg melaporkan pengeluar PC secara umum sedang menghadapi peningkatan kos input, terutamanya akibat harga DRAM dan NAND, dengan turun naik dijangka berterusan sepanjang tahun kewangan 2026 dan kemungkinan hingga 2027 .

Kesan lebih luas kepada PC dan telefon pintar

Krisis ini tidak terhad kepada kad grafik. Kos memori yang melonjak dijangka mengurangkan penghantaran PC global sebanyak 10.4% dan telefon pintar sebanyak 8.4% pada 2026 . IDC mengunjurkan harga jualan purata telefon pintar meningkat 3% hingga 5% dalam senario sederhana, atau 6% hingga 8% dalam senario pesimis .

Aparna Mathur, pakar penetapan harga di NYU Stern, menyifatkan kenaikan ini sebagai isu yang didorong terutamanya oleh bekalan. Permintaan AI yang meningkat dalam satu pasaran telah melimpah ke pasaran lain, lalu menaikkan kos komponen secara menyeluruh—kesan limpahan klasik .

Bila harga akan kembali normal?

Petunjuk semasa menunjukkan kekurangan ini bersifat struktur, bukannya gangguan sementara. TrendForce menjangkakan HBM akan terus mengambil kapasiti wafer DRAM sehingga 2027 . Analisis pasaran Kearney meletakkan pemulihan penuh selewat-lewatnya pada 2030 . Kilang baharu Micron pula tidak dijangka menghasilkan jumlah bekalan yang bermakna sehingga sekitar suku ketiga 2028 . Samsung turut memberi amaran bahawa kekurangan “significant” akan berterusan sekurang-kurangnya hingga 2027 . Analisis Bloomberg merumuskan keadaan itu dengan lebih terus: “There’s no relief until 2028” .

Bagi pengguna, kesimpulannya mudah: jika anda merancang membeli GPU, MacBook atau PC baharu pada 2026, jangan anggap MSRP sebagai harga sebenar yang akan dibayar. Harga pasaran mungkin kekal tinggi untuk tempoh dua hingga empat tahun lagi, terutama bagi produk yang menggunakan kapasiti memori besar.