Mengapa gelombang haba 2026 boleh merugikan EU €180 bilion?

Musim panas 2026 menunjukkan bahawa gelombang haba ekstrem bukan sekadar masalah cuaca. Apabila suhu meningkat dan kemarau berlarutan, beberapa rantaian ekonomi terganggu serentak: pekerja menjadi kurang produktif, hasil pertanian merosot, kapal tidak dapat membawa muatan penuh, loji janakuasa kekurangan air penyejuk dan kerajaan perlu menambah perbelanjaan untuk kesihatan awam, pemadaman kebakaran serta bantuan kecemasan.

Triodos menganggarkan kesan keseluruhan itu boleh mengurangkan KDNK Kesatuan Eropah sekitar 1% pada 2026, bersamaan kira-kira €180 bilion—hampir menyamai pertumbuhan yang dijangka dicapai EU tahun ini. Angka tersebut ialah model anggaran kesan ekonomi, bukannya jumlah kerugian yang telah diaudit atau dimuktamadkan.

Dari mana datangnya kerugian €180 bilion?

Produktiviti pekerja menjadi beban terbesar

Suhu yang terlalu tinggi mengurangkan jumlah jam kerja yang selamat serta output yang boleh dihasilkan dalam setiap jam. Kesan ini paling ketara dalam sektor pembinaan, pertanian, logistik dan perkhidmatan luar.

Apabila pekerja perlu berehat lebih lama, bekerja dengan lebih perlahan atau mengelakkan waktu paling panas, jumlah pengeluaran ekonomi merosot walaupun permintaan terhadap barangan dan perkhidmatan tidak berubah.

Berdasarkan anggaran yang diterbitkan, kemerosotan produktiviti pekerja mungkin menjadi komponen terbesar dalam penurunan KDNK yang dijangkakan. Kesan lain termasuk hasil tanaman dan susu yang lebih rendah, kenaikan harga makanan, pengurangan penjanaan elektrik serta kos pengangkutan yang lebih tinggi.

Pertanian, makanan dan kesihatan terjejas secara berantai

Kemarau mengurangkan hasil tanaman dan pengeluaran susu, lalu memberi tekanan kepada harga makanan. Kebakaran hutan, penyakit berkaitan haba dan kematian akibat suhu tinggi pula meningkatkan permintaan terhadap perkhidmatan kesihatan, penyelamatan serta perbelanjaan kerajaan.

Kos ini boleh menguatkan kesan antara satu sama lain. Pendapatan merosot pada masa yang sama harga meningkat, lalu penggunaan isi rumah menjadi lebih lemah. Kerajaan pula perlu menambah peruntukan untuk tindak balas kecemasan, pemulihan infrastruktur dan perlindungan kesihatan awam.

Justeru, kerugian bukan hanya berpunca daripada output yang hilang pada hari-hari paling panas. Ia turut meliputi kesan susulan terhadap harga, pendapatan, kesihatan dan kewangan awam.

Danube menunjukkan kaitan antara haba dan bekalan elektrik

Cuaca panas biasanya meningkatkan permintaan elektrik kerana penggunaan penghawa dingin melonjak. Namun, kemarau mengurangkan penjanaan hidroelektrik dan mengehadkan operasi loji terma serta nuklear yang menggunakan air sungai untuk penyejukan.

Di Sungai Danube, paras air yang jatuh ke tahap rekod memaksa loji nuklear Paks di Hungary mengurangkan output dan berdepan kemungkinan penutupan penuh buat kali pertama dalam hampir setengah abad. Loji itu menggunakan air Danube sebagai bahan penyejuk.

Di Romania pula, Nuclearelectrica—syarikat pengendali tenaga nuklear milik negara—terpaksa menguruskan penutupan reaktor di loji Cernavodă apabila aliran Danube tidak lagi mencukupi untuk operasi yang selamat.

Penting untuk membezakan nama-nama tersebut: Nuclearelectrica ialah pengendali Romania, manakala Cernavodă ialah nama loji janakuasa. Sumber yang tersedia mengesahkan gangguan berkaitan paras Danube di Paks dan Cernavodă, tetapi tidak mencukupi untuk menyatakan bahawa loji Krško di Slovenia terjejas akibat paras air Danube.

Apabila bekalan elektrik asas berkurang tepat ketika permintaan penyejukan meningkat, pasaran menjadi lebih mudah berubah. Harga elektrik di Eropah Tenggara pernah melebihi €700/MWh dalam beberapa tempoh dagangan 15 minit. Paras tertinggi €717/MWh di bursa BSP SouthPool Slovenia ialah lonjakan jangka pendek, bukannya harga borong yang berterusan di seluruh rantau.

Rhine mengubah kemarau menjadi krisis logistik

Sungai Rhine ialah laluan penting untuk mengangkut bahan api, bahan kimia, bahan mentah industri dan hasil pertanian di Jerman. Apabila paras air merosot, kapal terpaksa mengurangkan muatan atau syarikat perlu memindahkan barangan ke jalan raya dan rel yang lebih mahal.

Pengeluar bahan kimia, syarikat utiliti, pembuat keluli dan pedagang hasil pertanian memberi amaran tentang peningkatan kos, kesesakan pengangkutan serta risiko pengurangan pengeluaran. Di sesetengah bahagian yang terjejas teruk, kapal hanya dapat membawa sekitar 20% daripada muatan biasa.

BASF turut memberi amaran tentang kemungkinan kekurangan produk atau penggunaan klausa force majeure jika keadaan pengangkutan bertambah buruk. Namun, anggaran bahawa KDNK Jerman boleh merosot sekitar 0.3 mata peratusan harus dilihat sebagai senario syarikat atau penganalisis, bukannya kesan ekonomi yang telah disahkan.

Bukti yang ada menunjukkan gangguan semakin meningkat, tetapi kesan akhir terhadap KDNK masih belum dapat ditentukan.

Mengapa risiko tenaga musim sejuk semakin besar?

Haba musim panas bukan sahaja meningkatkan penggunaan elektrik semasa, malah berlaku ketika Eropah perlu mengisi simpanan gas untuk musim sejuk. Pada awal Ogos, kemudahan simpanan gas EU hanya sekitar 57% penuh—paras terendah bagi tempoh tersebut dalam rekod yang dipetik. Bekalan LNG global pula menghadapi tekanan akibat konflik Amerika Syarikat–Iran dan gangguan penghantaran melalui Selat Hormuz.

Uniper meramalkan harga gas boleh kekal sekitar €50–€60/MWh selagi Selat Hormuz ditutup kepada penghantaran. Harga yang tinggi menjadikan proses mengisi semula simpanan lebih mahal dan mengurangkan penampan Eropah menghadapi musim sejuk yang lebih dingin atau kejutan bekalan baharu.

Penilaian terdahulu Suruhanjaya Eropah menyatakan belum ada risiko segera terhadap keselamatan bekalan gas musim sejuk, dengan syarat simpanan menghampiri 80% menjelang penghujung musim panas. Perubahan seterusnya pada paras sungai, harga gas dan bekalan LNG menjadikan sasaran itu lebih sukar dicapai, walaupun ia tidak bermakna EU pasti akan berdepan kekurangan gas.

Ini ialah satu kejutan berganda, bukan masalah yang terpisah

Kesan ekonomi musim panas 2026 menjadi lebih serius kerana risiko-risiko tersebut saling memperkuat:

• Suhu tinggi mengurangkan produktiviti dan meningkatkan permintaan elektrik.
• Kemarau mengurangkan hasil pertanian, penjanaan hidroelektrik serta penjanaan nuklear yang bergantung pada air penyejuk.
• Paras sungai rendah meningkatkan kos pengangkutan dan menyebabkan bekalan bahan mentah kepada industri terganggu.
• Harga makanan dan tenaga yang tinggi mengurangkan kuasa beli isi rumah.
• Kebakaran hutan, penyakit berkaitan haba dan operasi bantuan menambah tekanan terhadap bajet kerajaan.

Kesan ini berlaku ketika syarikat Eropah sudah berdepan kos tenaga yang tinggi, halangan perdagangan dan persaingan daripada China. Oleh itu, gangguan yang pada awalnya bersifat sementara masih boleh mengurangkan pelaburan, menangguhkan pesanan atau memaksa kerajaan memberi sokongan kepada syarikat.

Langkah yang boleh mengurangkan risiko

Tiada satu dasar yang mampu menyelesaikan masalah air, elektrik, logistik dan produktiviti secara serentak. Antara keutamaan yang praktikal ialah:

1. Memperkukuh keupayaan grid elektrik: memperluas penggunaan bateri penyimpanan, pengurusan permintaan, sambungan antara wilayah dan sumber tenaga boleh baharu untuk memenuhi lonjakan permintaan akibat penghawa dingin.
2. Mereka bentuk infrastruktur tenaga yang tahan kemarau: menyediakan kaedah penyejukan alternatif, pelan pengurusan air dan peraturan operasi berdasarkan paras sungai bagi loji nuklear, hidroelektrik dan terma.
3. Mempelbagaikan pengangkutan barangan: melabur dalam pelabuhan yang sesuai untuk paras air rendah, kapasiti rel, kontrak pengangkutan sandaran serta stok simpanan bahan mentah penting.
4. Melindungi pekerja dan sistem kesihatan: melaksanakan peraturan kerja ketika cuaca panas, menyediakan pusat penyejukan, menambah teduhan bandar, menaik taraf bangunan dan memperkukuh sistem amaran awal.
5. Mengurangkan kebergantungan terhadap gas mahal: mempercepat kecekapan tenaga, elektrifikasi dan kepelbagaian sumber bekalan di luar laluan Hormuz supaya pengisian simpanan musim sejuk kurang bergantung pada pasaran spot.

Pengajaran utamanya ialah Eropah tidak lagi berdepan tiga risiko yang berasingan—iklim, industri dan keselamatan tenaga. Satu kemarau boleh merosakkan produktiviti, menghalang pengangkutan sungai, mengehadkan penjanaan elektrik dan menjadikan persediaan bahan api musim sejuk lebih mahal pada masa yang sama.